Зәринә БАРИЕВА автор яңалыклары

Шәмсетдин Күлтәси тарихы минем өчен танылган галим һәм мәгърифәтче тарихы гына түгел. Ул – минем карт бабамның әтисе, шуңа күрә аның язмышы миңа аеруча якын һәм шәхси әһәмияткә ия. Аның тормышы һәм эшчәнлеге турында күбрәк белү өчен, мин төрле материаллар өйрәндем, шулай ук аның туганы, нәсел дәвамчысы Хатиф Тәлгать улы белән әңгәмә кордым. Бу язмада Шәмсетдин Күлтәси турында тарихи шәхес буларак кына түгел, ә берничә буын узгач та гаиләбез хәтерендә сакланган кеше буларак сөйләргә телим.

Спорт – кешене үз-үзен, авырлыкларны җиңеп чыгарга һәм беркайчан да туктамаска өйрәтә торган чын тормыш мәктәбе. 16 яшьлек биюче һәм тренер Азалиянең тарихы моңа ачык мисал. Унөч ел дәвамында бию белән шөгыльләнеп, ул үзенең яраткан эшен генә түгел, ә дисциплина, сабырлык һәм җаваплылык кебек сыйфатларны да үзләштергән. Бүген исә ул бу кыйммәтләрне үз укучыларына да тапшыра.

Бердәм дәүләт имтиханында 100 балл җыю – күп кенә чыгарылыш сыйныф укучыларының хыялы. Әмма мондый нәтиҗә артында һәрчак айлар буе дәвам иткән тырыш хезмәт, үз-үзеңә таләпчәнлек һәм максатчанлык тора. Ф.Г. Аитов исемендәге 12 нче гимназияне тәмамлаучы Мәликә Рәхимҗанова рус теле буенча максималь – 100 балл җыйган. Без аның белән мәктәп еллары, имтиханнарга әзерлек, якыннарының ярдәме һәм киләчәк чыгарылыш укучыларына киңәшләре турында сөйләштек.

24 март – Халыкара депрессиягә каршы көрәш көне. Бу көн кешеләргә психик сәламәтлекнең мөһимлеген искә төшерә. Кайчак көннәр бертөрле, эш бик күп булганда кәеф төшүе – табигый хәл. Үз-үзеңә ярдәм итү өчен гел кыйммәтле дарулар яки махсус белгечләр кирәк түгел. Кәеф күтәрү ул – үз кулыбыздагы сәнгать.

Цифрлы технологияләр дөньяны басып алган чорда, музыка смартфоннарда, ә фотолар «облако»да җыелган заманда кешеләр кинәт «иске» әйберләргә тартыла башлады. Соңгы елларда винил пластинкалар сату күләме буенча компакт-дискларны гына түгел, хәтта кайбер цифрлы форматларны да узып киткән. Нигә шулай икән соң? Бу артка китешме?

Кешелек тарихында һәрвакыт белем туплау, фикер алышу һәм бергә булу өчен урыннар булган. Элегрәк бу мәйданнар, базарлар, мәчетләр яки чиркәүләр булса, бүгенге көндә аларның ролен китапханәләр һәм төрле иҗтимагый урыннар үти. Болар барысы да безнең җәмгыятьнең нигезен тәшкил итә, чөнки алар кешеләрне берләштерә, укырга, үсәргә һәм бер-берең белән элемтәдә булырга мөмкинлек бирә. Аларсыз безнең тормыш тагын да ялгызрак, мәгълүматсыз һәм төссезрәк булыр иде.

Сәламәт яшәү рәвеше турында сүз чыкса, күпләрнең күз алдына шунда ук катгый диеталар, спортзалда сәгатьләр буе тир түгү килә. Нәкъ менә шушы «авыр башлангыч» күпләрне куркыта да инде: шуңа күрә үзгәрешләрне без еш кына дүшәмбегә, яңа айга яисә «яңа елдан башлармын» дип кичектерәбез.

Кышын суык һәм җил аркасында тире еш кына корый. Ул йомшак һәм сәламәт булсын өчен, тирене даими рәвештә тәрбияләү кирәк. Кыш – тире аеруча өстәмә кайгыртуга һәм игътибарга мохтаҗ булган вакыт. Суык, җил, биналардагы коры һава һәм температураның кискен үзгәрүләре тиренең коруына, кабырчыклануына һәм ярсуына китерергә мөмкин. Аны сәламәт һәм саф килеш саклау өчен, махсус тәрбия режимын үтәү мөһим.

Гринч ул – балалар әкиятендәге гади генә яшел һәм ачулы персонаж түгел. Еллар дәвамында ул чын мәдәни феноменга, символга һәм хәтта иң салкын йөрәкнең дә җылына алуын күрсәтүче үрнәккә әйләнде.

Яңа ел – бөтен дөнья кешеләрен берләштерә торган бәйрәм, яңа хисап башлануын белдерә. Аны төрле милләт вәкилләре шатланып көтеп ала. Һәр халыкта Яңа елны каршы алу үзенчәлекле традицияләр белән бәйле, әмма уртак яклар да бар. Кышның иң матур, тылсымлы чорын төрле халыклар ничек билгеләп үтә соң?

Волонтерлык ул – яшьләр арасында популяр, хайваннарга яки җәмгыятькә ярдәм итүгә юнәлтелгән, ирекле һәм түләүсез эшчәнлек. Ел саен күпләр волонтер булып эшли. Волонтерлар җәмгыять тормышында катнашалар, мохтаҗларга ярдәм күрсәтәләр, тирә-юньдәге тормышны яхшырталар. Бу хезмәтнең нинди яхшы һәм начар яклары бар соң? Нинди мөмкинлекләр бирә волонтерлык?