КҮК. ПАРАШЮТ. КЫЗ БАЛА.

Хәрби киемнәрдә плац буенча егетләр һәм кызлар бара...Кызлар? Әйе,әйе,нәкъ үзләре. Егетләр белән беррәттән, гәүдәләрен төз тотып барган шул кызларга карап, гаҗәпләнеп таң калырлык.


Ә сүз хәрби-патриотик лагерь «Десантник» турында барачак. Һәр җәй саен шушы лагерь үзенә кыю, курку белмәс кызлар һәм егетләрне җыя. Анда аларны машина йөртү осталыгына, автоматтан атарга, кыен юлларны үтәргә, ә иң кызыксындырганы – парашют белән сикерергә өйрәтәләр.


Парашют белән сикерүгә килгәндә, монда иң мөһиме – кыюлык, сәламәт тән һәм көч кирәк. Чөнки һәр парашютның авырлыгы якынча 16 кг.


4ЧИКЛӘҮЛӘР ТУРЫНДА


Парашют белән сикерергә рөхсәт бирсеннәр өчен, синең авырлыгың 48 кгнан ким булмаска, 90кгнан артмаска тиеш. Әгәр дә азрак була икән, инструктор белән икәүләп сикерергә туры киләчәк. Һәм, әлбәттә инде, 18 яшь тулганчы әти-әниләр: «Без аның сикерүенә каршы түгел», - кебегрәк раслама язып, кулларын куярга тиеш.


 


Күккә күтәрелгәнче


Парашют спорты бик җитди нәрсә, тоттым да сикердем түгел, сикерү алдыннан һәр курсант дәресләр алып, имтихан тапшырырга тиеш. Имтиханга самолеттан аерылу, стропалар белән эшләү, килеп чыккан каршылыкларны җиңү, 2 метр биеклектән кульбит ясап сикерү керә.


Күктә нинди каршылык булырга мөмкин инде диярсез. Җирдән аерылып, кире җиргә кайту вакыты, гомумән, тулы каршылык. Җил яисә киресенчә җилсезлек, болытлар, җирдәге тигезсезлек, урман-елгалар, йортлар, электр чыбыклары. Боларның барысыннан да ераграк булырга кирәк...


НА ПЛАЖКЕ


 


«Пошел!» тылсымлы сүзе


Җирдән самолет аерылды. Йөрәк дөп-дөп тибә. Колакны самолет тавышы томалый, җир ерагая. 300 метрга күтәрелгәч, запас парашют җайланмасын кушалар. 800 метр. Самолет ишеге ачыла, ә анда бары сирәк болытлар, зәңгәр күк. Әйе, матур күренеш, ләкин син сокланудан шактый ерак. Чөнки тагын берничә минуттан шул «төпсезлек»кә, зәңгәрсу «океан»га чумарга кирәк. Менә ул секундлар. «Пошел!» Җилкәгә инструкторның кагылуы була, океан сине үз кочагына ала. Һава җитми, йөрәк күкрәктән бәреп чыгардай тибә. Парашют ачылсын өчен якынча 6 секунд кирәк. Ләкин шул 6 секунд бар гомерне янәдән яшәүгә тиң. Парашют ачылуга йөрәк «ниһаять» дип җиңел сулый.


СИН ДӘ ТЕЛӘСӘҢ


Әгәр кызыксынып киткәнсең икән, Казаннан ерак түгел, «Коркачык» («Куркачи») аэрIMG_4023одромында теләсә кем парашют белән сикереп карый ала. Син икенең берсен – 600-1000 метрдан ялгыз сикерүне яисә 2200-2500 метрдан инструктор белән сикерүне сайлый аласың. Беренчесе – 2500, икенчесе – 5000 сум тирәсе. Ошап китсә, Татарстан республикасы үзәк аэроклубына язылып, чын паршютчылыкка укырга мөмкин.


Бераз гына лирика


Хәзер инде син кош. Бар дөнья тып-тын, самолет инде күздән югалган. Җирдә бар нәрсә кечкенә нокталар булып кына тоемлана. Күпме адреналин, күпме эмоция, күпме ләззәт һәм мәхәббәт белән тулган очу.


Җир якыная, тавышлар ишетелә башлый. Димәк, кире бар зиһенне җыеп, каршылыкларның булмавына инанырга һәм җир белән очрашуга әзерләнергә кирәк.


Җир! Атналык әзерлек һәм ярты сәгатьлек күк тормышы инде артта калды. Зәңгәр берет киеп, ил сагына басу хыялы, горурлык били бөтен тәнне. Син – хәрби, син – ил киләчәген кайгыртучы.






ПАРАШЮТЧЫ СҮЗЛЕГЕ


самолеттан аерылу – чыгарып торучыга буйсынып, очу җайланмасыннан чиксез күк иркенә чыгу


стропа – асма система белән парашют гөмбәзен тоташтырган бау


асма система  – каешлардан, ленталардан торган җайланма, парашютчыны беркетү өчен кирәк


кульбит – алга таба мәтәлчек ату


ит яки пристрелка – башкаларның сикерү ноктасын төгәлләштерү өчен самолеттан беренче булып сикерүче, гадәттә, тәҗрибәле, салкын канлы, җиңел гәүдәле парашютчы.


однораз – бер генә тапкыр сикереп, парашютка башка якын килмәүче, парашютчылар бик хөрмәт итеп бетерми торган шәхес


2

Иң мөһим һәм кызыклы язмаларны Татмедиа Telegram-каналында укыгыз


Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
Шәп укыла
  • 27 март 2020 - 10:08
    ПАР БЕЛӘЗЕК Зөлхиҗҗә иртәгесен туган-тумача, дусларын, тирә-күршеләрен җыеп Коръән мәҗлесе уздырырга әзерләнә иде. Киләсе кунаклар инде чакырылган. Бик озак урын хастасы булып яткан әнисенең бакыйлыкка күчкәненә ике ел узып та киткән. Хәергә өләшәсе йомшак ак сөлгеләре күптән түрдәге тумбочка өстенә таслап куелган. Зөлхиҗҗә әнисе исән чакта да аңа гел ак төстәге күлмәкләр, яулыклар гына ала иде. Биш ел урында ятты карчык.
    3612
    0
    72
  • 18 март 2020 - 15:36
    ТӘҮГЕ МӘХӘББӘТ Ә мәхәббәт дигәнең буйга-сынга карыймы соң? Ул бит буйга гына түгел, яшькә дә карамый. Мәхәббәт үтмәслек киртәләр юк. Ә тәүге сөю бигрәк тә...Ә Зөлфәтнең йөрәгендә әле бу саф тойгының бөреләнеп чәчәк атар чагы гына. Унҗиде яшь... Гомернең иң матур, иң кадерле чагы икәнлеген без бик күп еллар үткәч кенә аңлыйбыз шул. Мәңгегә шулай яшь, матур, дәртле булырбыз кебек.
    3407
    0
    30
  • 24 март 2020 - 16:21
    ҮЗ ЯЛГЫШЫМ, ҮЗ ЯЗМЫШЫМ Рәмилә, уйларыннан арынып, наушнигын салды да кызының бүлмәсенә керде. Индира скайптан Марс белән аралаша иде. Шулай да әнисен күргәч, экранны сүндереп куйды. Рәмиләнең Хәбир турында бик сорыйсы килә иде. Әмма сүзне башка яктан башлады: “Син, кызым, дәү әниең белән алай дорфа сөйләшмә, ярыймы. Ул бит сиңа яхшылык кына тели”. Әнисенең бу сүзләре ачуын китердеме, Индира йөзен чытты: “Әни, син ул җен карчыгына буйсынып, үзеңне ирдән, мине әтидән яздырдың! Сез икегез дә аның корбаны!
    3198
    0
    32

Блоглар
  • МУСА ҖӘЛИЛ ИСЕМЕНДӘГЕ КӨРӘШ ЯРЫШЛАРЫ-2020 (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • CLUBTURBO WINTER DRIFT CUP ИКЕНЧЕ ЭТАП: ФОТОРЕПОРТАЖ
  • «ӘЙДӘ, ШАЯРТ»: ФИНАЛ
  • ТАТАР ИҖАДИ КОМАНДАЛАРЫ АРАСЫНДА МИНИ-ФУТБОЛ
  • РУБИН–ДИНАМО 0:1 (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • TAT CULT FEST 2019
  • ПИТРАУ-2019: КАРЕНДӘШЛӘР, АРУМЫ СЕЗ?
  • ПЕЧӘН БАЗАРЫ – 2019