«Файдалы алтын-көмеш!»

Эх, болгар кызлары! Сез шундый матурлар, кадерлеләр, кыйммәтлеләр! Бу сүзләрне күчерелмә һәм туры мәгънәдә кабул итсәгез бик әйбәт. Чөнки сүз кызлар турында гына түгел, алтын эшләнмәләрe, бизәнү әйберләре хакында да булачак!

Мин  бөтерчек...

Үз-үземне шулай атадым. Чөнки Болгар остаханәләре тирәсендә бөтерелүемне дәвам итәм. Чүлмәкләр белән генә ерак китеп булмас дигән уй зәркән осталары янына куалады.

Ничек тырышсам да, кочак-кочак алтынга юлыга алмадым. Алар алтын белән генә түгел, бронза, бакыр, көмеш, кыйммәтле ташлар, сөякләр, төрле катнашмалар белән дә эш итәләр икән.

Бакыр эшкәртү болгарларда киң таралыш ала. Савыт-сабаны, комганнарны, киң яссы тәлинкәләрне шуннан ясыйлар алар. Серле көзгеләр өчен рамнар да бакырдан эшләнә.

Алтын белән көмеш исә хатын-кыз затыннан булганнарны сөендерү өчен, ягъни бизәнү әйберләре ясау өчен тотыла.

Тагын бер үзенчәлек – Идел Болгарстаны осталары үз эшләнмәләренә төрле кош-корт, җәнлек, үсемлек рәсемнәрен төшерергә яраталар. Һәм алар ясаган һәр әйбер ниндидер символик мәгънәгә ия була.

Үрдәк арты белән суга чумамы?

 Чума икән... Ни өчен? Аптыраудан!  Җир әле яратылган гына мизгелдә иксез-чиксез су дәрьясы чайкалып торган бит. Ике үрдәк чиксез су киңлегендә йөзгәннәр-йөзгәннәр дә, шуларның берсе гаҗәпкә калган. «Ничек болай?» – дигән ул. Бер урында әйләнгәләгән дә: «Туйдым!» – дип өстәгән. Шуннанмы? Шуннан су төбенә чумып карарга ниятләгән. Чумган да! Бакылдык томшыгы белән бер кисәк балчык табып алып чыккан. Шул балчык җәелгән, таралган, һәм без йөри торган җир барлыкка килгән.

Болгар бабаларыбыз әнә шулай уйлаганнар. Үзләре әйттеләр. Әле уйлап кына калмаганнар, бу күренешне чигә алкасында да  тасвирлаганнар. Игътибар белән карасагыз, сез анда үрдәк сурәте күрә аласыз.

«Ак Барс» командасы Болгарда да булганмы? Әллә...

 Барс сыны йозакка болай гына төшерелгәнме? Кызык булып китте... Зәркән осталары бу хакта түбәндәгеләрне сөйләделәр:

«Хоккейның нәрсә икәнен белүен белмибез, – диделәр алар. – Ә менә алтын йозак турында сөйли алабыз. Аның тарихы бик гади. Беренчедән, йозактагы барс рәсеме өйне саклау өчен кирәк. Көчле, куркыныч хайван бит. Икенчедән, ул безнең тарихның бер истәлеге. Элек кайсыдыр кабилә өчен барс тотем хайван саналган. Әле ул еш кына канатлы яки мөгезле итеп ясалган. Бу шул кабилә патшасының данын күрсәтү өчен кирәк булган инде...»

Менә бит, Болгарда һәр нәрсәнең сере бар икән...

Нигә лалә чәчәге?

 Беләзекләр белән кызыксынып киттем. Шундый беләзек сатып алып, бер чибәр кызга бүләк итәсем килде. Тик ялгышмаммы? Аларда да берәр яшерен мәгънә юкмы?

Игътибар белән бизәкләрен карыйм. Әһә, менә бит, лалә чәчәге. Нәрсәне символлаштыра икән ул?

Лалә – матурлык, ныклык билгесе, сине тормыш сынауларыннан сакларга тиеш икән. Димәк, ул кызларны тагын да  гүзәлрәк күрсәтәчәк һәм авырлыкларны җиңәргә дә ярдәм итәчәк әле.

Болай булгач, бер чибәркәйне сөендерә алам икән...

 Бераз гына файда турында!

 Шунысы кызыклы, алтын да, көмеш тә сәламәтлек өчен бик файдалы. Безнең болгар бабаларыбыз моны белгәннәр, күрәсең. Юккамы алар бизәнү әйберләрен күпләп кулланганнар? Хатын кызлар гына түгел, ир-атлар да көмеш күкрәк билгеләре, каешлар таккан. Еш кына көмеш савыт-сабадан ашаганнар. Безгә дә бу традицияне дәвам итәсе кала...

[gallery columns="4" ids="1607,1608,1609,1610,1611,1612,1613"]

Иң мөһим һәм кызыклы язмаларны Татмедиа Telegram-каналында укыгыз


Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
Шәп укыла
  • 30 август 2020 - 17:15
    ҮЛЕМНӘН КӨЧЛЕРӘК – Ну-ну-ну! Марш, агай, үз урыныңа! Үз тавышын үзе танымады кыз. Тик тегенең тамчы да исе китмәде, атлап барган шәпкә ике кулын сузып, күрешергә килгән кыяфәт чыгарды. Тагын ике секундтан ул аны шул пычрак куллары белән эләктереп үк алачак... – Үзең китәсеңме, әллә булышыргамы сиңа, абзый кеше? Зөмәрә аңышмый калды: кайчан, каян килеп чыкты бу зифа буйлы егет, ни ара аларның уртасына кереп басты? Сәрхуш ирнең йөзе әче әйбер капкандай җыерылып килде; селтәнергә дип күтәргән кулы белән башын кашып алды да, ава-түнә үз почмагына таба китте.
    2497
    0
    15
  • 22 август 2020 - 09:00
    НУРЛАНЫШ БҮЛМӘСЕНДӘ ...Май кояшы җылы нурларын өләшә. Палатаның кечкенә тәрәзәсеннән төшкән саран нурлар Регинаның күзләренә төшеп күзләрен камаштыра, күзләре үзләреннән-үзләре яшьләнеп йомылалар. Яшьләнгән күзләрендәге җан сагышын башкаларга күрсәтмәскә тырышып, стенага борылып ятып, одеялын башыннан үк бөркәнеп куя да уйлар диңгезенә чума яшь ана.
    1976
    0
    8
  • 6 сентябрь 2020 - 13:31
    МӘХӘББӘТ ТОЗАГЫ "Тавык төшенә тары керә” ди халык. Финанс-экономика институты студенты Рәсим төшендә үзен банк директоры итеп күреп ятканда гына ишек шакыдылар. “Их, нечкә билле чибәркәй – сәркатиб кабинетка килеп кергәч кенә уяттылар”, – дип сөйләнә-сөйләнә ишек ачырга юнәлде. Ә ишек артында… Әле генә төшендә күргән сәркатиб кыз басып тора иде.
    622
    0
    1

Блоглар
  • МУСА ҖӘЛИЛ ИСЕМЕНДӘГЕ КӨРӘШ ЯРЫШЛАРЫ-2020 (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • CLUBTURBO WINTER DRIFT CUP ИКЕНЧЕ ЭТАП: ФОТОРЕПОРТАЖ
  • «ӘЙДӘ, ШАЯРТ»: ФИНАЛ
  • ТАТАР ИҖАДИ КОМАНДАЛАРЫ АРАСЫНДА МИНИ-ФУТБОЛ
  • РУБИН–ДИНАМО 0:1 (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • TAT CULT FEST 2019
  • ПИТРАУ-2019: КАРЕНДӘШЛӘР, АРУМЫ СЕЗ?
  • ПЕЧӘН БАЗАРЫ – 2019