«ЕЛАМАГЫЗ, СВЕТОФОР АБЫЙ!»

Өч күзен дә берьюлы ялтыратып (!), безгә кунакка светофор абый килде. «күбесе яшел төсемне генә ярата. Кызыл «күз»емне күрсәләр, кешеләр шул мизгелдә үк ачулы кыяфәткә керә», − дип, күз яшьләрен чак тыеп сөйли башлады ул.

  • Мин бит кешеләргә начарлык теләмим... Киресенчә! Хәвеф-хәтәр азрак булсын дим, - дип, иреннәре калтыранган килеш сөйли Светофор абый. – Мактанып әйтүем түгел, мин булмасам, машина йөртүчеләр белән җәяүлеләр юл бүлешә алыр идеме соң??? Бер тапкыр дусларым белән шуларга сабак укытасы идем... Күңелем күтәрмәде. Жәллим. Ышанасыңмы, апаем, туганнан бирле рәхәтләнеп бер көн дә ял иткәнем ю-у-у-к...

  • Светофор абый, еламагыз инде... Мәгез, кулъяулык белән күз яшегезне сөртегез. Гафу итегез, бүлдерәм. Туган көнегезне хәтерлисезме?

  • Мин 1868 елның 10 декабрендә бик кечкенә булып дөньяга килдем. «Әтием», ягъни мине уйлап табучы – Дж.П.Найт. Туган ягым – Лондон. Шәһәр үзәгендә эшләдем дә, яшәдем дә. Лампочкаларым 1914 елда Америкага күченгәч кенә барлыкка килде – кызыл һәм яшел «күз»ле булдым. Кызылдан яшелгә, яшелдән кызылга күчкәндә, махсус кеше сыбызгысы белән сызгыра иде. Тиздән аның урынына өченче – сары «күз»ем пәйда булды. СССРга беренче тапкыр 1930 елның 15 гыйнварында Ленинградтагы Невский һәм Литейный урамнары кисешкән чатка барып чыктым.

  • Бөтен җиргә дә ничек җитешәсез?

  • Син әллә мин бөтен дөньяга берәү дип уйлыйсыңмы? Ха-ха-ха! Вәт көлдердең Светофор абзаңны. Юлларда тәртип урнаштырырга дусларым булыша. Алар төрледән-төрле. Машина, трамвай, велосипед, тимер юл, елга транспорты – һәрберсе өчен аерым. Менә күрдеңме, дусларга мин нинди бай!

  • Былтыр Чаллыда үзенчәлекле Светофор урнаштырганнар, дип ишеттем...

  • Әһә, «Пушкинская» тукталышын күздә тотасыңдыр. Ике яктан да тәбәнәк торбада тартма тора анда. Төймәсенә баскач, җәяүлеләргә яшел төс кабына. Гадәттә җәяүлеләр Светофорында кеше сурәте төшерелгән ике ут була: кызыл төс – «кеше басып тора», яшел төс – «кеше атлый». Ә Америкада кызыл төс урынына – югары күтәрелгән кул сурәте. Кайчак «көтегез» һәм «барыгыз» язулары кулланыла. Заманча Светофорлар сукырлар өчен тавыш сигналы белән җиһазландырылган.

  • Светофор абый, үзгәрәсегез киләме соң?

  • Үзгәрү-үзгәрмәү миннән тормый, кешеләр хәл итә. Белүемчә, Юрий Козин исемле уйлап табучы Россиядә дальтониклар өчен геометрик Светофор булдырырга тәкъдим итә. Кызыл төсне – шакмакка, сарысын – ике өчпочмакка, яшелен – түгәрәккә алыштырырга. Имеш, Светофорның бу төре балаларга да аңлаешлы булачак.

  • Моны тормышка ашырып булырмы?

  • Миннән сора инде... Светофорга кагылышлы таләпләр Вена халыкара конвенциясе тарафыннан расланган. «Күз»ләремнең рәвешен алыштырырга җыенсалар, үзгәрешләрне дөнья күләмендә кертергә туры киләчәк!

  • Их, бөтен мәшәкате шул гына булса...

  • Кешегә гадәттә нәрсә җитми? (Җилкә сикерткән булам. – авт.) Акча инде! Бүгенге көндә бер Мәскәүдә генә ике меңләп Светофор бар. Ә ил буенча-а-а... Бер Светофор объекты, катлаулыгына карап, 800 меңнән башлап 3 миллион сумга кадәр төшә. (Кинәт шалтыраган телефон тавышыннан урынымнан сикереп тордым. – авт.) Алло, тыңлыйм... Ә? Әйе, мин. Аңладым... Хәзер үк килеп җитәм!

  • Ни булды?

  • Бер машина кеше өстенә менгән. Бу очракта җәяүле гаепле: ул машинаның яшел утына үткән, диләр. Апаем, аңлат әле, ник сез ярты минут кына түзә алмыйсыз, ә? Кешеләр кызыл «күз»емне үзләренең сабырсызлыгы аркасында өнәми! Ачык йөз белән каршы алганыгызга рәхмәт!...

  • Кулъяулыгыгызны оныта күрмәгез...

  • Калсын ла!.. Кереп чыгармын әле берәр тапкыр. Тик башта җәяүлеләр белән машина йөртүчеләрне тәртипкә өйрәтергә кирәк. Хушыгыз!


P.S. Менә нинди бәхет басты безне – Светофор кадәр Светофор абый үзе килде! Ничек диктофонны кабызырга өлгергәнбез диген...

P.P.S. Күрешеп сөйләшкәч, кунагыбызга хөрмәтебез тагын да артты. Шуңа күрә, үзен дә, дусларын да баш хәрефтән язабыз.

Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
Шәп укыла
  • 21 сентябрь 2019 - 20:55
    НИГЕЗ ЙОРТ Сания карчыкның бәгыренә төшкән сагыш иксез-чиксез иде. Бу сагышны бер генә үлчәмгә салып та, бер генә бизмәнгә куеп та булмыйдыр. Ул аны гүя утырган эскәмиясенә мәңгелеккә беркетеп куйган да үзе башка җаннар эзләп китеп барган. Шуңа күрәдерме, Саниянең күңеленә авыр булса да, аның җаны тыныч иде...
    2624
    1
    55
  • 22 сентябрь 2019 - 14:14
    ВӘСИЛӘ Күпләр өчен мәктәпнең ямен алып китте Вәсилә апалары. Шул китүеннән башка килә алмады Вәсилә яраткан мәктәбенә. Авыр чир утыз ике яшьлек чибәр хатынны, аяктан яздырып, урынга беркетте. Көннән көнгә сүнә барды Вәсилә, корый барды. Хастаханәдә дә аңардан тиз баш тарттылар. Үзенә берни әйтмәсәләр дә, табиблар Вәсиләнең ире Ниязны ачыктан-ачык кисәттеләр: “Без ярдәм итәрлек түгел...” Бианасы Кәримә карчык киленен им-томлап та карады. Тик Вәсиләне аягыннан еккан авыр чир китәргә килмәгән иде шул. Айлар буе ятты да ятты урында Вәсилә. Берни аңламаган биш яшьлек кызы Ләйлә белән аңардан да кечерәк улы Фәрит кенә: “Әни, тор инде. Кайчан мәктәпкә барасың?”, - дип җанын кыйдылар.
    2076
    1
    25
  • 26 сентябрь 2019 - 15:08
    ПЕРӘ Вәсил бүген дә иртә таңнан, әнисе урыныннан кузгалып кыштыр-мыштыр йөри башлауга ук, йокысыннан торып утырды. Әнә ул инде кичтән үк әзерләп куелган утыннарны мичкә тутырып, ут үрләтеп җибәргән, сыерны савып кереп, сөтен дә сөзеп куйган. Менә хәзер самавырга чиләктән су салыр, торбасына яңа өлгергән кузлы күмерләрне өстәп җибәрер. Мичтә дөрләгән ялкынга, самавыр торбасы «тәрәзәчек»ләреннән күз кыскан кузларга карап утырырга ярата ул. Улының иртәләрен әнә шулай онытылып, утларны күзәтеп утыруын әнисе сизми диярлек. Сизеп тә игътибар итмиме? Комачауламагач, ярый, утырсын инде, ихтыяры, дияме?
    1842
    0
    14
  • 12 октябрь 2019 - 11:30
    БУШ ЙОРТ Туганыннан артык күреп яраткан күршесе Зөһрә карчык үлеп, өч-дүрт ел үтүгә, аның өен авылның теге башында яшәгән ике балалы, яше утыздан арткан Зөлфәт сатып алгач, ялгызы яшәп яткан Гөлсемнең тынычлыгы югалды. Зөлфәтнең авыл халкына ясаган этлекләрен күреп-ишетеп белгән хатын, яңа күршеләре белән бик якыннан аралашмаса да, йорт-бакчалары терәлеп торгач, алардан качып та яши алмады.
    1799
    0
    15
  • 10 октябрь 2019 - 16:48
    ТУКТАЛЫШ “Тизрәк! Тизрәк!..” Кыска гына мизгелгә аңына килгән Айдар үз янында кайнашкан ак халатлы кешеләрнең кем икәнлеген дә, кая ашыкканнарын да аңламыйча, бөтен тәненә таралган кискен авыртудан тагын аңын җуйды... Тукталышта юл аша чыгарга басып торганда килеп бәрелгән машинаны ул хәтерләмәде. Изелгән аякларын бот төбеннән кисәчәкләрен белми иде әле утыз тугыз яшьлек авыл укытучысы...
    1715
    2
    24

  • 23 сентябрь 2019 - 15:32
    ЖВАЧКА: "БҮГЕН МИНЕМ ТУГАН КӨН!" Бүген без көненә берәр пачка чәйни торган ЖВАЧКАның туган көне. Аңа ничә яшь дип уйлыйсыз? Ничек уйлап тапканнар? Хәзер беләбез!
    147
    0
    0
  • 27 август 2019 - 11:02
    РОССИЯДӘ ШӘП ФИЛЬМ ТӨШЕРӘ БЕЛӘЛӘР! 27нче август – Россия кинематографиясе көне. Россиядә, Совет чорында төшерелгән фильмнарга карата шикләнеп караучылар шактый, әмма син андыйлардан булсаң, бу язманы ябып куярга ашыкма, чөнки Россия кинематографиясе “Ёлки”, “Притяжение”, “Бабушка лёгкого поведения” ише чүп-чардан гына тормый. Һәм без сиңа блогер Badcomedian фикеренчә иң яхшы 5 рус телле фильм тәкъдим итәбез!
    215
    0
    2
  • TAT CULT FEST 2019
  • ПИТРАУ-2019: КАРЕНДӘШЛӘР, АРУМЫ СЕЗ?
  • ПЕЧӘН БАЗАРЫ – 2019