КУРКЫНЫЧ ТӨШЛӘР: НИ АҢЛАТА ҺӘМ НИЧЕК КОТЫЛЫРГА?

Төш – безгә баш мие сөйли торган тарих, төрле образлар, хис-тойгылар һәм хатирәләр җыелмасы. Галимнәр әлеге күренешне шулай аңлата. Без барыбыз да яхшы беләбез: төшләр һәрвакытта да матур һәм рәхәт булмый. Куркыныч төшләрдән бик күпләр тилмерә, кайберәүләр бер үк төшнең кабатлануыннан изалана. Тик алдан ук яхшы хәбәр белән сөендерим әле: галимнәр фикеренчә, куркыныч төшләр кешегә зыянга түгел, ә кайбер белгечләр исә, баш мие төшләр ярдәмендә безгә төрле “хат”лар җибәрә, дип саный.

Төшләрне анализлау буенча белгеч Лори Левенберг фикеренчә, куркыныч төш безнең чынбарлыктагы билгеле бер начар хәл, эмоциягә бәйле туа һәм әлеге төш безгә ул ситуацияне чишәргә ярдәм итә. Әгәр дә бер үк төш еш кабатлана икән, димәк, сез ниндидер проблеманы чишмисез, гел бер үк тырмага басуны дәвам итәсез булып чыга.

Күп төшләр – бик шартлы, һәм аларны турыдан-туры аңларга һәм кабул итәргә кирәкми, әмма төштәге аерым тема яисә символ баш мие җибәргән “хат”ны аңларга ярдәм итәргә мөмкин. Мисал өчен, әгәр сездә конфликтлардан качып,  катлаулы ситуацияләрне чишүне азакка кадәр сузып йөрү гадәте бар икән, сезгә артыгыздан кемдер куып йөргән төшләр еш керүе табигый.

Куркыныч төшләр еш керүнең иң төп сәбәбе – психологик җәрәхәтләр.  Үзең турында тискәре фикердә тору, “мин кешеләрнең яхшы мөнәсәбәтенә лаек түгел”, “мин – начар кеше” ише уйлар төшләрдә дә чагылыш табарга мөмкин. Һәм бу тискәре уйларга без никадәр ныграк “ябышып” ятабыз, төшләр шулкадәр куркынычрак булачак.

Шулай ук, сәламәтлек какшау һәм аерым даруларның тискәре йогынтысы нәтиҗәсендә дә куркыныч төшләр керергә мөмкин.

Куркыныч төшләр кермәсен өчен нишләргә?

Психолог Энтони Фрейре фикеренчә, иң куркыныч һәм авыр төшләрдән дә котылырга була, әмма бу зур тырышлык таләп итә: сезгә, иң беренче чиратта, үзегездә “казынырга” һәм мондый төшләрнең сәбәбен ачыкларга кирәк булачак.

Куркыныч төшләрдән котылу өчен берничә киңәш:

1. Шәхси көндәлек башлап җибәрегез. Әлеге көндәлеккә төшнең үзен һәм ул төш кергән көнне булган вакыйгаларны, хис-кичерешләргезне язып барыгыз. Бу сезгә баш миен әлеге төшне күрсәтергә этәргән вакыйга яисә халәтне ачыкларга һәм эчке каршылыкларны җиңәргә ярдәм итәчәк.

2. Төшнең сценариен үзгәртегез. Лори Левенберг үзегезне еш борчыган куркыныч төшләрнең сюжетын үзгәртеп язарга тәкъдим итә. Куркыныч төшне булдыра алганча детальле итеп тасвирлагыз, һәм, иң азакка, ягъни иң куркыныч мәленә килеп җиткәч, сюжетны үзгәртегез.

3. Йоклар алдыннан экранга карап утырмагыз. Энтони Фрейре сүзләренчә, йоклар алдыннан телевизор карарга, телефонда “казынырга” яратасыз икән, сезнең төшләрегездә көндез чишелмәгән эмоциональ проблемаларга телефон я телевизорда күргән иң хисле сценалар да килеп кушылачак, аннары инде төшне аңлау, аннан котылу тагы да катлаулырак булачак. Йокларга бер сәгать кала гаджетларны читкә алып кую мөһим – баш мие ял итсен, чөнки әле аңа төне буе эшлисе дә эшлисе.

Тик шулай да, әгәр сезгә куркыныч төшләр артык еш керә, сездә зур борчулар, төшенкелек уята икән, эштә/укуда йоклап китә башлыйсыз икән, сезгә психолог яки психотерапевтка күренергә кирәк. Һәм табибка барудан оялырга, проблемаларны яшереп йөрергә ярамый. “Чирен яшергән – үлгән” – ди халык. Ә халык белми әйтми ул.

Сәламәт булыйк!

Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
Шәп укыла
  • 21 сентябрь 2019 - 20:55
    НИГЕЗ ЙОРТ Сания карчыкның бәгыренә төшкән сагыш иксез-чиксез иде. Бу сагышны бер генә үлчәмгә салып та, бер генә бизмәнгә куеп та булмыйдыр. Ул аны гүя утырган эскәмиясенә мәңгелеккә беркетеп куйган да үзе башка җаннар эзләп китеп барган. Шуңа күрәдерме, Саниянең күңеленә авыр булса да, аның җаны тыныч иде...
    2748
    2
    57
  • 22 сентябрь 2019 - 14:14
    ВӘСИЛӘ Күпләр өчен мәктәпнең ямен алып китте Вәсилә апалары. Шул китүеннән башка килә алмады Вәсилә яраткан мәктәбенә. Авыр чир утыз ике яшьлек чибәр хатынны, аяктан яздырып, урынга беркетте. Көннән көнгә сүнә барды Вәсилә, корый барды. Хастаханәдә дә аңардан тиз баш тарттылар. Үзенә берни әйтмәсәләр дә, табиблар Вәсиләнең ире Ниязны ачыктан-ачык кисәттеләр: “Без ярдәм итәрлек түгел...” Бианасы Кәримә карчык киленен им-томлап та карады. Тик Вәсиләне аягыннан еккан авыр чир китәргә килмәгән иде шул. Айлар буе ятты да ятты урында Вәсилә. Берни аңламаган биш яшьлек кызы Ләйлә белән аңардан да кечерәк улы Фәрит кенә: “Әни, тор инде. Кайчан мәктәпкә барасың?”, - дип җанын кыйдылар.
    2201
    1
    29
  • 12 октябрь 2019 - 11:30
    БУШ ЙОРТ Туганыннан артык күреп яраткан күршесе Зөһрә карчык үлеп, өч-дүрт ел үтүгә, аның өен авылның теге башында яшәгән ике балалы, яше утыздан арткан Зөлфәт сатып алгач, ялгызы яшәп яткан Гөлсемнең тынычлыгы югалды. Зөлфәтнең авыл халкына ясаган этлекләрен күреп-ишетеп белгән хатын, яңа күршеләре белән бик якыннан аралашмаса да, йорт-бакчалары терәлеп торгач, алардан качып та яши алмады.
    1950
    0
    15
  • 26 сентябрь 2019 - 15:08
    ПЕРӘ Вәсил бүген дә иртә таңнан, әнисе урыныннан кузгалып кыштыр-мыштыр йөри башлауга ук, йокысыннан торып утырды. Әнә ул инде кичтән үк әзерләп куелган утыннарны мичкә тутырып, ут үрләтеп җибәргән, сыерны савып кереп, сөтен дә сөзеп куйган. Менә хәзер самавырга чиләктән су салыр, торбасына яңа өлгергән кузлы күмерләрне өстәп җибәрер. Мичтә дөрләгән ялкынга, самавыр торбасы «тәрәзәчек»ләреннән күз кыскан кузларга карап утырырга ярата ул. Улының иртәләрен әнә шулай онытылып, утларны күзәтеп утыруын әнисе сизми диярлек. Сизеп тә игътибар итмиме? Комачауламагач, ярый, утырсын инде, ихтыяры, дияме?
    1924
    0
    14
  • 10 октябрь 2019 - 16:48
    ТУКТАЛЫШ “Тизрәк! Тизрәк!..” Кыска гына мизгелгә аңына килгән Айдар үз янында кайнашкан ак халатлы кешеләрнең кем икәнлеген дә, кая ашыкканнарын да аңламыйча, бөтен тәненә таралган кискен авыртудан тагын аңын җуйды... Тукталышта юл аша чыгарга басып торганда килеп бәрелгән машинаны ул хәтерләмәде. Изелгән аякларын бот төбеннән кисәчәкләрен белми иде әле утыз тугыз яшьлек авыл укытучысы...
    1809
    2
    24

  • 23 сентябрь 2019 - 15:32
    ЖВАЧКА: "БҮГЕН МИНЕМ ТУГАН КӨН!" Бүген без көненә берәр пачка чәйни торган ЖВАЧКАның туган көне. Аңа ничә яшь дип уйлыйсыз? Ничек уйлап тапканнар? Хәзер беләбез!
    185
    0
    0
  • 27 август 2019 - 11:02
    РОССИЯДӘ ШӘП ФИЛЬМ ТӨШЕРӘ БЕЛӘЛӘР! 27нче август – Россия кинематографиясе көне. Россиядә, Совет чорында төшерелгән фильмнарга карата шикләнеп караучылар шактый, әмма син андыйлардан булсаң, бу язманы ябып куярга ашыкма, чөнки Россия кинематографиясе “Ёлки”, “Притяжение”, “Бабушка лёгкого поведения” ише чүп-чардан гына тормый. Һәм без сиңа блогер Badcomedian фикеренчә иң яхшы 5 рус телле фильм тәкъдим итәбез!
    249
    0
    2
  • TAT CULT FEST 2019
  • ПИТРАУ-2019: КАРЕНДӘШЛӘР, АРУМЫ СЕЗ?
  • ПЕЧӘН БАЗАРЫ – 2019