МАЙ ЧАБУ БӘЙРӘМЕ АТНАСЫ БАШЛАНА

Масленица, татарча Май чабу – кышны озатып, язны каршы алу бәйрәме. Ул күңел ачу, милли уеннар, коймак исе һәм ут-ялкын белән бәйле. Әмма бу бәйрәмнең тарихы һәм йолалары турында бар кеше дә белеп бетерми. Әйдәгез, кызыклы фактларга күз салыйк!

1. Борынгы тамырлар

«Масленица» – христиан диненә кадәр үк барлыкка килгән бәйрәм. Славян халкы язны каршы алу өчен кояшны символлаштырган коймак пешергән. Соңрак ул православ традицияләренә дә кереп калган һәм Рамазан ае алдыннан үткәрелә башлаган.

2. Коймак – кояш символы

Түгәрәк, алтынсу, кайнар коймак – язгы кояш символы. Элек кешеләр кояш тизрәк җылытсын өчен күбрәк коймак пешергән. Коймакларны күршеләргә, туганнарга өләшү дә гадәт булган.

3. Җиде көн – җиде исем

Бәйрәм бер атна дәвам итә, һәм һәр көннең үз исеме бар:

• Дүшәмбе – «Очрашу»
• Сишәмбе – «Уеннар»
• Чәршәмбе – «Тәмле көн»
• Пәнҗешәмбе – «Киң Масленица»
• Җомга – «Кияү көне»
• Шимбә – «Килен көне»
• Якшәмбе – «Гафу итү көне»

Соңгы көнне кешеләр бер-берсеннән гафу үтенә: бу бәйрәмнең иң мәгънәле мизгеле.

4. Карачкы яндыру

Бәйрәм ахырында саламнан ясалган карачкы яндырыла. Ул – кыш символы. Ут аша кешеләр искене калдырып, яңалыкка юл ача дип ышанганнар.

5. Уеннар һәм батырлык

«Май чабу» – көч сынашу вакыты да. Ат чанасында йөрү, таудан шуып төшү, баганага менү, көрәш бәйрәмнең бер өлеше. Бу уеннар язны шатланып каршы алуны аңлата.

6. «Май чабу» атамасы

Татар халкында бу бәйрәм «Май чабу» дип йөртелә. «Май» – майлы ризыклар, ә «чабу» – күңел ачу, хәрәкәт, бәйрәм рухы белән бәйле аңлатма. Бу исем дә бәйрәмнең муллык һәм шатлык символы булуын күрсәтә.

7. Бүгенге «Масленица»

Хәзер Масленица шәһәр мәйданнарында, паркларда зур фестивальләр рәвешендә уза. Концертлар, ярминкәләр, милли ризыклар – барысы да кыш белән хушлашу һәм язны каршы алу атмосферасын тудыра.