КҮЗ КҮРЕМЕН ЯХШЫРТУ ӨЧЕН НИШЛӘРГӘ?

Без көн саен дөньяны күзләр аша кабул итәбез: укыйбыз, язабыз, телефон карыйбыз, юлда йөрибез, кешеләрнең йөзләрен, табигатьне, төсләрне күрәбез. Әмма күзләрнең кадерен еш кына алар арый башлагач кына аңлыйбыз. Баш авырта, хәрефләр тоныклана, экранга озак карап булмый, күзләр кибә яки кызара.

Күз күремен яхшырту турында сөйләгәндә, иң башта бер нәрсәне аңларга кирәк: күзлекне, линзаны яки дәвалауны бары тик белгеч кенә билгели. Интернеттагы «күзлекне сал да күнегү яса», «бер атнада күрүең 100 процент була» кебек вәгъдәләргә ышану куркыныч. Әмма көндәлек гадәтләрне үзгәртеп, күзләрне сакларга, артык киеренкелекне киметергә һәм күрү начараюын вакытында туктатырга ярдәм итәргә мөмкин.

Экран белән араны дөрес көйләү

Бүгенге тормышны телефонсыз, ноутбуксыз, планшетсыз күз алдына китерү кыен. Уку да, аралашу да, күңел ачу да экран аша бара. Ләкин күзләр экранга сәгатьләр буе текәлеп утыру өчен яратылмаган.

Иң гади кагыйдә – һәр 20 минут саен күзләрне ял иттерү. Моның өчен 20 секунд дәвамында ерактагы бер ноктага карап торырга мөмкин. Бу кагыйдә күз мускулларына ял бирә, арыганлыкны киметә. Шулай ук экран бик якын тормасын, яктылык артык көчле яки артык караңгы булмасын.

Күзгә дә саф һава кирәк

Күпләр күз сәламәтлеген витаминнар белән генә бәйли. Чынлыкта исә күзләр өчен саф һава, табигый яктылык һәм хәрәкәт тә бик мөһим. Бигрәк тә балалар һәм яшүсмерләр өчен урамда вакыт үткәрү күрү системасының сәламәт үсеше белән бәйле.

Көне буе партада, аннары өйдә экран каршында утыру организмга да, күзләргә дә авырлык китерә. Шуңа күрә көн саен йөреп керү, спорт белән шөгыльләнү, урамда уйнау яки гади генә җәяү йөрү дә файдалы гадәткә әйләнергә тиеш. Күзләр дә, баш мие дә, кәеф тә моның өчен рәхмәт әйтер.

Йокы – күзләр өчен дә ял

Күзләр көн буе эшли. Алар укый, карый, фокусны үзгәртә, яктылыкка җайлаша, мәгълүматны кабул итә. Әгәр кеше җитәрлек йокламаса, күзләр дә тиешенчә ял итми. Нәтиҗәдә корылык, кызару, авырту, игътибар кимү барлыкка килергә мөмкин.

Йокы – матурлык өчен генә түгел, сәламәтлек өчен дә кирәк. Төнлә телефонда озак утыру, йокы алдыннан якты экран карау күзләргә дә, нерв системасына да өстәмә йөкләнеш бирә. Шуңа күрә йокы алдыннан экран вакытын киметү – күзләрне саклауның гади, әмма нәтиҗәле юлы.

Дөрес туклану да әһәмиятле

«Кишер аша да күзең яхшы күрәчәк» дигән сүзне күпләр ишеткәне бар. Кишер файдалы, әлбәттә, ләкин күз сәламәтлеге бер генә ризыкка бәйле түгел. Организмга төрле витаминнар, минераллар, аксымнар, файдалы майлар кирәк.

Күзләр өчен яшелчә, җиләк-җимеш, яшел үләннәр, балык, чикләвек, йомырка кебек ризыклар файдалы булырга мөмкин. Әмма иң мөһиме – туклануның төрле һәм баланслы булуы. Фастфуд, газлы эчемлекләр һәм татлы ризыклар гына организмга да, күзләргә дә кирәкле көч бирми.

Күзне кояштан һәм җәрәхәтләрдән саклау

Күзләрне экраннан гына түгел, кояштан да сакларга кирәк. Җәй көне, карлы кышта яки көчле кояш астында сыйфатлы кояш күзлекләре күзләрне ультрашәмәхә нурлардан сакларга ярдәм итә. Ә спорт белән шөгыльләнгәндә, лабораториядә, остаханәдә яки ремонт вакытында махсус саклагыч күзлек куллану мөһим.

Күзлек – оят түгел

Кайбер яшүсмерләр күзлек киюдән ояла. Имеш, ул тышкы кыяфәтне боза, «өлкәнрәк» күрсәтә яки уңайсызлык тудыра. Әмма чынлыкта күзлек – кимчелек түгел, ә ярдәмче. Ул кешегә яхшырак күрергә, баш авыртуын киметергә, укуны һәм эшне җиңеләйтергә булыша.

Күзлек кирәк булса, аны кимичә йөрү күзләрне тагын да ныграк арытырга мөмкин. Ә контакт линзалар кулланган очракта, гигиена кагыйдәләрен төгәл үтәү аеруча мөһим: линзаны чиста кул белән генә тотарга, вакытыннан артык кимәскә, йоклаганда салырга һәм табиб киңәшләрен үтәргә кирәк.