КАЙСЫ ОЧРАКЛАРДА ВУЗГА КЕРҮДӘ ӨСТӘМӘ БАЛЛАР БИРЕЛӘ?

Соңгы елларда Россиядә югары уку йортларына кабул итү системасы зур үзгәрешләр кичерде. Шуларның берсе – ул бюджетка кабул ителүдә өстәмә баллар алу мөмкинлеге, кайчак ул кабул итүдә хәлиткеч роль дә уйный ала. Әлеге мәкаләдә без абитуриентларга кайсы уңышлар һәм казанышлар өстәмә баллар алырга ярдәм итүе турында сөйләшербез.

ГТО билгесе

ГТО – физик күнегүләр, спорт дисциплиналары һәм нормативлардан торган комплекс, ул Россия гражданнарына төрле яшь категорияләрендә үтәлергә мөмкин. Программанын тулы исеме – «Готов к труду и обороне». Ул 18 баскычтан тора, алар яшь төркемнәре буенча бүленә (ГТОны 6 яшьтән 70кә кадәр үтәргә мөмкин). Нормативлар чыдамлылык, сыгылмалык, тизлек һәм координация кебек күнегүләрне үз эченә ала. Уңышлы үтәүчеләр өчен алтын, көмеш яки бронза билгеләр бирелә.

ГТО тапшырганда, мәктәпне тәмамлаучылар өчен өстәмә балллар каралган. Университетлар соңгы уку елында уңышлы үткән ГТО нормативлары өчен 2-10 балл өстәргә мөмкин.

Спорт җиңүләре һәм разрядлар

Олимпия, Паралимпия һәм Сурдлимпия (ишетмәүче кешеләр өчен ярышлар) уеннарының призерлары, әгәр алар физик культура белән бәйле юнәлештә укырга керсә, университетка имтиханнарны тапшырмыйча керә ала.

Кайбер университетларда спорт разрядлары һәм спорт мастеры кандидаты исеме өчен 1дән 10га кадәр өстәмә балллар бирелергә мөмкин.

Волонтерлык

Волонтер бушлай һәм үз инициативасы белән җәмәгатьчелек өчен файдалы эшләр башкара: мәсәлән, хайваннар приютларында яки өлкәннәр йортларында эшли. Волонтерлар еш кына НКОларда эшли, аларның күбесе хезмәткәрләрне җыярга финанс мөмкинлекләренә ия түгел.

Һәр университет волонтерлык эшчәнлеген ничек бәялисен үз белдегендә калдыра. Бу казаныш өчен гадәттә 1-5 балл алырга мөмкин. Волонтерлык эшчәнлеген рәсмиләштерү өчен Добро.рф порталында яки муниципаль идарәләрдә шәхси волонтерлык кәгазе алып барырга кирәк.

Аттестат һәм медаль

Университетның таләпләренә карап, кызыл аттестат белән тәмамлаучыларга 1-10 өстәмә балл бирелергә мөмкин.

Кызыл аттестат белән тәмамлау өчен түбәндәге шартлар үтәлергә тиеш:

• 10 һәм 11 сыйныфларда барлык предметлардан яхшы билгеләр;
• Рус теле буенча ЕГЭда 70 баллдан ким булмаган нәтиҗә;
• Профильле математика яки базовый математика буенча 70 балл яки «5»ле.

2023 елдан башлап, Мәгариф министрлыгының боерыгы белән яңа шәхси казаныш буларак, мәктәптә медаль бирелә: «Өстәмә уңышлар өчен» I (алтын) һәм II (көмеш) дәрәҗә. Алтын медальне барлык предметлардан «бишле» билгесе, рус теле һәм башка бер предметтан БДИ нәтиҗәсе 70 баллдан ким булмаган кешеләр ала. Көмеш медальне «бишле»ләр белән бергә, ике предметтан «дүртле» һәм БДИда рус теле һәм башка предмет буенча минимум 60 балл җыйганнар алырга мөмкин.

Итоговое сочинение

БДИга керү өчен 11 сыйныф укучылары декабрь аенда итоговое сочинение язырга тиеш. Минпросвещения һәм Рособрнадзор боерыгы буенча бу тестны уңышсыз үткән укучы имтиханга керә алмый. Темалар һәр төбәктә төрле була.

Итоговое сочинение укучылар базасына кертелә, аны кабул итү комиссиясе карый ала. Гадәттә, университетлар бу казанышны исәпкә алмыйлар, әмма кайбер очракларда ул 10 өстәмә балл бирергә мөмкин.

Интеллектуаль һәм иҗади конкурслар

«Россия – мөмкинлекләр иле» оешмасы 2018 елда оештырылган, ул мәктәп укучылары өчен күп кенә конкурслар уздыра, аларда җиңүче студентлар өчен 1-10 өстәмә балл алырга мөмкин. Мәсәлән, «Абилимпикс» инвалидлар һәм чикләнгән мөмкинлекләр белән кешеләр өчен олимпиадалар, «Талант НТО» IT-сынау «Талант НТО» конкурсы.

Олимпиадалар

Россиядә ел саен мәктәп предметлары буенча олимпиадалар үткәрелә. Иң мөһиме – Всероссийская олимпиада школьников, ул Мәгариф министрлыгы тарафыннан оештырыла. Ул дүрт этаптан тора: мәктәп, муниципаль, региональ һәм финал. Финалның призеры яки җиңүчесе университетка имтиханнарсыз керә ала. БДИны рус теле һәм математикадан гына минималь баллга бирергә кирәк. Шулай ук һәр елда олимпиадаларның исемлеге чыга, анда шулай ук вузлар һәм җәмәгать оешмалары да катнаша.

Мәгариф министрлыгы билгеләгән башка олимпиада-бәйгеләрдә дә катнашырга мөмкин. Дипломнар, призерлар һәм финалистлар өчен өстәмә балллар бирелә, әмма минимум 75 балл алу кирәк.

«Алдынгылар хәрәкәте»

2026/2027 уку елында Россиянең югары уку йортлары абитуриентларга «Алдынгылар хәрәкәте» Россиянең бөтен ил буенча җәмәгать һәм дәүләт хәрәкәтенә катнашу өчен өстәмә баллар бирәчәк.

Хәрәкәтнең федераль һәм төбәк проектларында актив катнашкан абитуриентлар 10 баллга кадәр өстәмә балл ала алалар.