МИҢГӘР САБАН ТУЕ ДӨНЬЯ БАТЫРЛАРЫН АЧЫКЛАДЫ

Бөтен ил футбол уйный, ә алманнар җиңә. Футбол тирәсендәгеләр өчен яхшы таныш әлеге гыйбарә Саба районы Миңгәр авылында егерменче тапкыр зур дәрәҗәдә узган Сабан туендагы көрәш өчен дә популяр иде. Көрәштә дә футболдагы кебек булды, әмма геройлары гына башка – дөньяның төрле почмагыннан килгәннәр бил алышты, ә Россия батырларына тиңнәр булмады.

“Көндәшләрме? Көчлеләр бар!”


Көрәш буенча дөнья чемпионатын Миңгәр Сабан туе кысаларында уздырдылар быел. Егор Егоян (Ханты-Манси - Төмән), Азат Нурмөхәммәтов (Татарстан), Альберт Рәхмәтуллин (Ханты-Манси – Төмән), Ренас Кәлимуллин (Татарстан), Ильмир Төхвәтуллин (Татарстан), Айнур Сыртаев (Башкортстан) һәм Муса Галләмов (Марий Эл) – көрәш буенча “табадан гына төшкән” дөнья чемпионнары. Миңгәр Сабан туеның төп өлешенә калдырылган финал ярышларында Россиянең 6 көрәшчесе үз көндәшләрен чистага сыртка сала алды. Кайсына ике-өч секунд, кайберләренә ике тотыш та җитте. 75 килограммда бил алышкан Альбертка гына Молдовия егете белән озаклап көрәшергә туры килде. Ахыр чиктә Россия чемпионатларында Татарстан егетләрен шактый сыртка салган, соңгы вакытта Төмән данын яклаучы Башкортстан көрәшчесе әлеге алышта 5:2 исәбе белән өстен чыкты.

Кырыклап ил һәм 150ләп көрәшчене үзенә җыйган һәм ачык һавада узган беренче дөнья чемпионатын кыска гына шулайрак бәяләргә булыр иде. Моннан тыш шәп көрәш күрергә килгән меңләгән тамашачы бронза медаль өчен бил алышучылар арасында төрле алышларның да шаһиты булды. Ә алары арасында ярыйсы гына татар көрәшенә күнеккәннәре дә, келәмгә беренче адымнарын гына ясаучыларны хәтерләтүчеләре дә булды.





Бераз көрәшә белгәннәр өчен, ерак чакрымнар узып, Миңгәргә килүләр бушка китмәде. Чемпионнар 3 мең доллар күләмендә акчалата бүләккә лаек булса, көмеш медаль ияләренә – 2 мең, “бронза”лы икешәр көрәшчегә 1 мең доллар акча бирделәр. Әллә шуңа, әллә дөнья күләмедәге тәүге уңышына микән, 130 килограммда бер генә техник алым да күрсәтә алмаган, әмма бронза медаль яулаган Пакистан көрәшчесе келәм уртасында рәхәтләнеп биеде хәтта. Акча көрәштерә дә, биетә дә шул ул.

- Көрәшә белүче егетләр бар. Арада көчле көндәшләр дә җитәрлек, - дияр финалга чыгар алдыннан Россия көрәшчесе Муса Галләмов “Ялкын” журналы хәбәрчесенә. – Үз авырлык үлчәвемне генә әйтмим, команда капитаны буларак командадашларымның да көндәшләре белән кызыксынам. Финалда 75 һәм 100 килограммда җиңел булмаячак. Безнекеләрне әлеге авырлыкларда билбау көрәше буенча танылу алган көрәшчеләр көтә.

...Көндәшләрдән курку түгел, ә аларга хөрмәт белән карау дигән сүз бу. Ахыр чиктә Россия көрәшчеләре җиңү яулар, ә чемпионатка (ветеран көрәшчеләрне исәпкә алмасак) “чиста” җиңү белән Муса нокта куяр.




Булсын гына...


Муса Галләмов димәктән, чемпионатның соңгы алышлары төгәлләнгәндә сәгать телләре кичке 11гә таба авышып бара иде инде. Ә бу вакытта һава температурасының 10 градус чамасы булуын да исәпкә алсак, җылы яратучы ил көрәшчеләренә җиңелдән булмагандыр. Сабан туе аша көрәшебезне чит төбәк кунакларына да танытырга теләп, чемпионатның ачык һавада уздыру менә шундый уңайсызлыклар да тудырды.

- Дөнья чемпионатын ачык һавада уздыру – мең еллык тарихы булган көрәш һәм аның традицияләренә тиешле бәя, - дип ачыклык кертте Россия көрәш федерациясе вице-президенты Равил Ногуманов. – “Кыр шартлары”на карамастан, безнең ярышлар бар яклап дөнья стандартларына туры килә. Спортчыларны урнаштыру буенча да, көрәш өчен махсус әзерләнгән мәйдан буенча да.

- Чемпионат узсын гына. Безнең өчен шунысы сөенеч, - диде Россия җыелмасы баш тренеры Фәрит Шәйхетдинов. – Ә ачык һавада узуга килгәндә, һава торышының уңай булуы нәтиҗәсендә көрәшчеләргә кыенлыклар тумады кебек.

Ә Россия көрәшчеләренең һәр авырлык үлчәвендә җиңү яулау сере турында сорашкач, остаз мыек астыннан гына елмаеп: “Дөрес юнәлештә әзерләндек. Һәр көрәшчебез чемпионатка югары әзерлектә килеп җитте”, - дип белдерде.



...Көрәш чемпионат кысаларында узганлыктан, Сабан туеның баш батыры ачыкланмады. Шулай да тәкәсез булмады. Ул 130 килограмм авырлык үлчәве җиңүчесе Муса Галләмовның иңен бизәде. Миңгәр авылының үз батырлары гына кызганыч. Ике ел рәттән дөньякүләм ярышлар уздырылу сәбәпле, биредәге көрәш мәйданына авыл батырларына юл ябылды. Чемпионатның зур заллардан мәйданга күчүенең төп (бәлки бердәнбер) үкенече дә шулдыр, мөгаен.

Фәрит САЛИХОВ
Ринат НӘҖМЕТДИНОВ фотолары

МИҢГӘР-2018: САБАН ТУЙЛАРЫ ГӨРЛИ! ФОТОлар карагыз: МИЗГЕЛЛӘР

Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
Шәп укыла
  • 6 сентябрь 2019 - 14:06
    ӘТИ ЙОРТЫ Гөлсинурга авылда атасыннан мирас булып калган йортлары турында әнисе Сәвия бүген тагын шалтыратты: - Кызым, син кайчан барып рәтләп киләсең инде андагы эшләрне? Эчендәге әйберләрен җыеп түгәргә дә, сатарга кирәк инде өйне. Күпме торыр ул? Болай хуҗасыз килеш торса, тиз черер. Урыны да әйбәт йортның. Авыл уртасында. Хакларның әле әйбәт чагы. Акчасы артык булмас, кирәк җире табылыр.
    5254
    3
    104
  • 8 сентябрь 2019 - 10:29
    ИСКЕ ЙОРТ Яңа йорт салып, анда күченгәнгә тугыз ел үтсә дә, Гайшә карчык түбәләре тишелгән, ишеге кыйшайган, күбесенчә келәт вазифасын үтәгән иске өйне сүтәргә улы Рәискә моңа хәтле һич кенә дә ризалык бирергә теләмәде. Рәис, иске йортны сүтик, дип ничә кат сүз башламасын, Гайшә әби улының игътибарын башка якка бора торды, я аңа бик тә мөһим бүтән эш табып биргәләде.
    3067
    1
    93
  • 5 сентябрь 2019 - 10:08
    ӘНИ, СУ БИР! Зур хастаханәнең реанимация бүлеге янында күн эскәмиягә сеңеп диярлек утырган, ябык гәүдәле, башына ак яулык бәйләгән, моңсу-җитди кыяфәтле карчык яныннан табиблар, шәфкать туташлары тыз-быз үтеп йөри. Инде икенче атна моннан китми диярлек утырган әби аларның барысын да өмет тулы карашы белән каршы ала һәм сагыш белән озатып кала. Шәфкать туташлары... Нинди мәгънәле бу исем! Шәфкатьле!.. Менә берәрсе янына килер дә, әйтер кебек: ”Әбекәй, кызыгыз терелде. Бүген аны өйгә алып кайтып китәрсез”, - дияр кебек.
    2698
    0
    65
  • 24 август 2019 - 18:02
    ӘНИЗӘР (ХИКӘЯ) Алар газета-журнал нәшриятында очраштылар. Әнизәр, бер кочак кәгазь күтәреп лифттан чыгып килгәндә, колагына телефонын “ябыштырган” берәү белән бәрелеште.
    1962
    0
    20
  • 2 сентябрь 2019 - 14:57
    СУКЫР ЯЗМЫШ Электричкада кеше күп түгел. Көпә-көндез ник бушка куалардыр бу кадәр тимер өемен?! Әллә шул кеше юклыккамы – тавыш-тынсыз гына, шыңшып кына йөри ул бүген.
    1672
    0
    18

  • 27 август 2019 - 11:02
    РОССИЯДӘ ШӘП ФИЛЬМ ТӨШЕРӘ БЕЛӘЛӘР! 27нче август – Россия кинематографиясе көне. Россиядә, Совет чорында төшерелгән фильмнарга карата шикләнеп караучылар шактый, әмма син андыйлардан булсаң, бу язманы ябып куярга ашыкма, чөнки Россия кинематографиясе “Ёлки”, “Притяжение”, “Бабушка лёгкого поведения” ише чүп-чардан гына тормый. Һәм без сиңа блогер Badcomedian фикеренчә иң яхшы 5 рус телле фильм тәкъдим итәбез!
    125
    0
    2
  • 15 август 2019 - 09:28
    142 ЕЛ РӘТТӘН ЯҢГЫРЫЙ ТОРГАН СҮЗ! Нәкъ 142 ел элек, 1877 елның 15 августында Томас Эдисон телефоннан сөйләшкәндә «Hello» («Алло») сүзен кулланырга тәкъдим итә.

    1876 елда Филадельфияның бөтендөнья күргәзмәсендә Александр Белл исемле...
    121
    0
    0
  • TAT CULT FEST 2019
  • ПИТРАУ-2019: КАРЕНДӘШЛӘР, АРУМЫ СЕЗ?
  • ПЕЧӘН БАЗАРЫ – 2019