СИН БЕЛМӘГӘН МУСА ҖӘЛИЛ

15 февраль көнне Татар халкының бөек улы, герой шагыйрь Муса Җәлилгә 113 яшь тула. Аның тормыш юлын һәм иҗатын мәктәптә дә өйрәнәбез. Әйдәгез, бүген аның турындагы фактларны барлыйк.

- гаиләдә 6нчы бала була;

- тумышы белән ул Татарстаннан түгел, аның туган ягы – Оренбург өлкәсенең Мостафа авылы;

- әтисенең исеме авыл исеме белән тәңгәл – Мостафа, әнисенеке – Рәхимә;

- беренче шигырен 9-10 яшендә яза;

- матур җырлый һәм рәсем ясый торган була;

- 1919 елның октябрендә Төркстан фронтының “Кызыл йолдыз” газетасында беренче шигыре басылып чыга;

- “Барабыз” дигән беренче китабы 1925 елда дөнья күрә;

- Пушкин, Некрасов, Шевченко, Тихонов, Маяковский, Барто, Маршак кебек шагыйрьләрнең әсәрләрен татарчага тәрҗемә итә;

- Муса Җәлил “Ялкын” журналына нигез салучы булып тора;

- фронтка үзе теләп китә;

- 1942 елда тоткынлыкка эләгә;

- шагыйрь тоткынлыкта 791 көн була;

- 1944нче елның 25 нче августында герой-шагыйрьне Плетцензее төрмәсендә, гильотинада башын кисәләр;

- шагыйрь нибары 38 ел яши;

- Муса Җәлил Ватанына хыянәт итүдә гаепләнә, тоткынлыкта чакта язган шигырьләре тупланган Моабит дәфтәрләре туган ягына әйләнеп кайткач кына аның исеме әлеге “сатлыкҗан” дигән кара тамгадан арына. Ул гына да түгел, шагыйрьгә Советлар Союзы Герое исеме бирелә;

- Муса Җәлилнең тагын бер Моабит дәфтәре бар дип санала, әмма әлегә аны киң җәмәгатьчелеккә чыгармыйлар;

- Муса Җәлилнең Чулпан исемле кызы бар;

- күп кеше белгәнчә, шагыйрьнең балалары берәү генә түгел, аның Люция исемле тагын бер кызы һәм Альберт исемле улы бар. Кызы бүгенге көндә дә исән, ул Санкт-Петербургта яши;

- Казанда М.Җәлил музее, урамы бар, шулай ук опера-балет театры да аның исеме белән аталган;

- шагыйрьнең оныкчыгы Михаил Митрофанов-Җәлил – талантлы скрипач, аңа зур өметләр баглыйлар;

- Мишаның әнисе, Муса Җәлилнең оныгы Татьяна Малышева шулай ук пианист.

- Лилиан Наврозашвили исемле оныгы – театр һәм кино артисты.




Хәдичә Җәлилова истәлекләреннән:




Зилә САБИТОВА әзерләде

Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
Шәп укыла
  • 21 август 2019 - 15:57
    МИНЕМ ЯНГА АТЛАР КИЛДЕ... Бүген таң белән Салпар авылында берсеннән-берсе шомлырак ике хәбәр таралды. Буран котырган бу төндә, ферма стеналарын җимереп, колхозның иң хәлле биш атын урлап киткәннәр. Халидә белән Зәкәриянең кече уллары уеннан кермәгән. Урам очында яшәүче Матур апасында да кунмаган, күршедәге дус малае Рөстәмдә дә табылмаган...
    42
    0
    0
  • 22 август 2019 - 16:22
    УЕН (АНТИХИКӘЯ) – ГАЛИМҖАН ГЫЙЛЬМАНОВ Кафе. Ишектән тәкәббер генә бер чибәркәй килеп керде. Залга үтешли, янәшәдәге өстәл артында моңаеп утыручы егеткә күз сирпеп алды. Әллә исәнләште дә инде?
    28
    0
    0
  • 6 август 2019 - 09:47
    «ЯНЫМДАГЫ КОЯШЫМНЫ ҖИБӘРГӘНМЕН...» – ЗӘРИНӘ ХУҖИНА ***
    Ә гомерләр үтте китте,
    Ә син китмәдең һаман.
    Калбемнең иң тирәнендә
    Күмелеп калдың бер заман.
    Ул көнне әле хәтерлим,
    Түп-түгәрәк ай яна.
    Гитарада уйныйсың син,
    Тыңлатып җырлар яңа.
    Яңа җы...
    18
    0
    0
  • 20 август 2019 - 21:30
    ТУГАН КӨНСЕЗ МАЛАЙ (ГАЛИМҖАН ГЫЙЛЬМАНОВ) Бу ятимнәр йортында әнисез яки әтисез балалар күп. Әтисез-әнисез балалар да бар. Кайберләренең әти-әнисе генә түгел, әби-бабасы, туган-тумачасы да юк. Анысы гына нәрсә... Айдарның туган көне дә юк хәтта. Барлыкка бар, тик дүрт елга бер генә килә. 29 нчы февраль көнне туган шул ул, кәбисә елны. Шуңа күрә, бер мәртәбә үткәрә дә өч ел рәттән туган көнсез, бәйрәмсез яши. Бу балалар йортына килгәч, ул әле бер дә үткәрмәде туган көнен.
    16
    0
    0
  • 25 июль 2019 - 12:01
    Аш-су блогеры Рәфилә Шәмсетдиновадан рецепт: КАЙМАК ҺӘМ ЧИЯЛЕ ТАРТ! Дуслар! Ә сез ашарга пешерергә яратасызмы? Димәк, безнең яңа рубрика сезнең өчен. Биредә күпләргә таныш блогер, Instagram челтәрендә татарча популяр аш-су блогы алып баручы Рәфилә Шәмсетдинова сезне б...
    13
    0
    0
  • 15 август 2019 - 09:28
    142 ЕЛ РӘТТӘН ЯҢГЫРЫЙ ТОРГАН СҮЗ! Нәкъ 142 ел элек, 1877 елның 15 августында Томас Эдисон телефоннан сөйләшкәндә «Hello» («Алло») сүзен кулланырга тәкъдим итә.

    1876 елда Филадельфияның бөтендөнья күргәзмәсендә Александр Белл исемле...
    9
    0
    0
  • 12 август 2019 - 11:51
    ХАЛЫКАРА ЯШЬЛЕК КӨНЕ! Яшьлек, гомрең кыска синең, шундый кыска булып тоела... Бүген халыкара яшьлек көне! Кеше гомеренең иң гүзәл, хисләр белән кайнап торган, әкияти матур чагы! Ә яшьлек турында шагыйрьләрдән дә матуррак и...
    8
    0
    0
  • ПИТРАУ-2019: КАРЕНДӘШЛӘР, АРУМЫ СЕЗ?
  • ПЕЧӘН БАЗАРЫ – 2019