НИ ӨЧЕН АШАГАЧ ЙОКЫ КИЛӘ?

“Ашау өчен яшәмибез, яшәү өчен ашыйбыз” дияргә яратсалар да, ашау кешегә ләззәт китерә, тынычландыра торган нәрсә булуын дәвам итә. Шуңа күрә без бүгенге “Ни өчен?” рубрикасын “Туклану” темасына багышлыйбыз!

Ни өчен макарон паста дип атала?

Дөнядагы иң оста макарончылар булып итальяннар санала. «Atlante delle paste alimentari italiane» дип аталган  энциклопедиядә 100 дән артык макарон сорты турында язылган.
«Pasta» сүзе латинчадан “камыр” дип тәрҗемә ителә. Итальяннарның күп кенә ризыклары (пиццадан кала) нәкъ менә шул исем белән атала да. Без макаронны гарнир буларак кына кабул итеп, аның янына тагын берәр нәрсә көтеп утырсак, итальяннар өчен ул үзе генә дә бик тәмле һәм бик шәп ризык булып исәпләнә. Моның сере гади: алар анда соус сала! Соус аерым әзерләнә, аннан аны макарон өстенә агызалар. Итальяннарның сүзләренә ышансаң, бик тәмле килеп чыга ди!

Ни өчен ризыкны безгә кемдер әзерләгәндә ул тәмлерәк була?

Ашаган вакытта риызкның тәме безнең ничек ис сизүебезгә бәйле. Кечкенә генә мисал: борыныңны бармакларын белән кыс та, авызыңа берәр ризык кап, аны чәйнә, тәм тоясыңмы? Юк шул.

Әгәр без ризыкны үзебезгә үзебез әзерләсәк, ризыкның исенә ияләшәбез. Ягъни ашаганда ул безгә канәгатьләнү хисен бик аз китерәчәк. Борын күнеккән бит инде!

Ә менә берәү ризык әзерләгәндә сез башка бүлмәдә булсагыз, ягъни ризыкның исен тоймасагыз, ризык сезгә бөтенләй икенче яктан ачылачак. Бу вакытта ризыкның тәме дә, исе дә яңа, шуңа күрә ул бик тәмле кебек тоела. Ярый, ашап алдык. Ә хәзер сорау: ни өчен ашаганнан соң йоклыйсы килә башлый?


Ни өчен ашагач йоклыйсы килә?

Сез дә сизгәнсездер: ашагач, гел ятып кына торасы килә. Ни өчен болай була соң?

Беренче аңлатма: ашап алганнан соң кан баш миеннән ашказаны һәм эчәклекләргә таба китә. Шул сәбәпле, баш мие кислородны кирәкле күләмдә алмый һәм йокылы халәткә китерә.  Табиблар бу вакытта ятып алырга киңәш итә. Күпмедер вакыт узгач, организм яңадан элеккечә эшли башлый, йокы кача, ди алар. Тик менә укуда яки эштә андый мөмкинлек юк шул...

Шул ук вакытта башка төрле фикер дә бар: яхшылап ашап алганнан соң безнең баш миендәге уяулык өчен җавап бирә торган күзәнәкләр “йокыга тала”. Чөнки организмда глюкоза күләме артып китә. Шуның аркасында баш мие сигналлар бирүдән туктый. Сүз уңаеннан, әлеге күзәнәкләрнең эшчәнлеге тукталу артык аврылык җыюга яки баскан җирдән йоклап китүгә дә китерә ала.

 

Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
Шәп укыла
  • 6 сентябрь 2019 - 14:06
    ӘТИ ЙОРТЫ Гөлсинурга авылда атасыннан мирас булып калган йортлары турында әнисе Сәвия бүген тагын шалтыратты: - Кызым, син кайчан барып рәтләп киләсең инде андагы эшләрне? Эчендәге әйберләрен җыеп түгәргә дә, сатарга кирәк инде өйне. Күпме торыр ул? Болай хуҗасыз килеш торса, тиз черер. Урыны да әйбәт йортның. Авыл уртасында. Хакларның әле әйбәт чагы. Акчасы артык булмас, кирәк җире табылыр.
    4748
    2
    92
  • 8 сентябрь 2019 - 10:29
    ИСКЕ ЙОРТ Яңа йорт салып, анда күченгәнгә тугыз ел үтсә дә, Гайшә карчык түбәләре тишелгән, ишеге кыйшайган, күбесенчә келәт вазифасын үтәгән иске өйне сүтәргә улы Рәискә моңа хәтле һич кенә дә ризалык бирергә теләмәде. Рәис, иске йортны сүтик, дип ничә кат сүз башламасын, Гайшә әби улының игътибарын башка якка бора торды, я аңа бик тә мөһим бүтән эш табып биргәләде.
    2785
    1
    77
  • 5 сентябрь 2019 - 10:08
    ӘНИ, СУ БИР! Зур хастаханәнең реанимация бүлеге янында күн эскәмиягә сеңеп диярлек утырган, ябык гәүдәле, башына ак яулык бәйләгән, моңсу-җитди кыяфәтле карчык яныннан табиблар, шәфкать туташлары тыз-быз үтеп йөри. Инде икенче атна моннан китми диярлек утырган әби аларның барысын да өмет тулы карашы белән каршы ала һәм сагыш белән озатып кала. Шәфкать туташлары... Нинди мәгънәле бу исем! Шәфкатьле!.. Менә берәрсе янына килер дә, әйтер кебек: ”Әбекәй, кызыгыз терелде. Бүген аны өйгә алып кайтып китәрсез”, - дияр кебек.
    2405
    0
    58
  • 24 август 2019 - 18:02
    ӘНИЗӘР (ХИКӘЯ) Алар газета-журнал нәшриятында очраштылар. Әнизәр, бер кочак кәгазь күтәреп лифттан чыгып килгәндә, колагына телефонын “ябыштырган” берәү белән бәрелеште.
    1835
    0
    20
  • 2 сентябрь 2019 - 14:57
    СУКЫР ЯЗМЫШ Электричкада кеше күп түгел. Көпә-көндез ник бушка куалардыр бу кадәр тимер өемен?! Әллә шул кеше юклыккамы – тавыш-тынсыз гына, шыңшып кына йөри ул бүген.
    1541
    0
    18

  • 27 август 2019 - 11:02
    РОССИЯДӘ ШӘП ФИЛЬМ ТӨШЕРӘ БЕЛӘЛӘР! 27нче август – Россия кинематографиясе көне. Россиядә, Совет чорында төшерелгән фильмнарга карата шикләнеп караучылар шактый, әмма син андыйлардан булсаң, бу язманы ябып куярга ашыкма, чөнки Россия кинематографиясе “Ёлки”, “Притяжение”, “Бабушка лёгкого поведения” ише чүп-чардан гына тормый. Һәм без сиңа блогер Badcomedian фикеренчә иң яхшы 5 рус телле фильм тәкъдим итәбез!
    102
    0
    2
  • 15 август 2019 - 09:28
    142 ЕЛ РӘТТӘН ЯҢГЫРЫЙ ТОРГАН СҮЗ! Нәкъ 142 ел элек, 1877 елның 15 августында Томас Эдисон телефоннан сөйләшкәндә «Hello» («Алло») сүзен кулланырга тәкъдим итә.

    1876 елда Филадельфияның бөтендөнья күргәзмәсендә Александр Белл исемле...
    99
    0
    0
  • TAT CULT FEST 2019
  • ПИТРАУ-2019: КАРЕНДӘШЛӘР, АРУМЫ СЕЗ?
  • ПЕЧӘН БАЗАРЫ – 2019