«ТҮБӘН БИЛГЕ – БЕЛЕМ КҮРСӘТКЕЧЕ ТҮГЕЛ» яки НЕРВ СИСТЕМАСЫ ТОТРЫКСЫЗЛЫГЫННАН НИЧЕК КОТЫЛЫРГА?

Контроль эш өчен куелган түбән билге һәрчакта да баланың начар уку яки надан булу күрсәткече түгел. Моның сәбәбе – еш кына нерв системасы тотрыксыз булуда. Сезгә нерв системасы тотрыксызлыгына китерә торган сәбәпләр һәм алардан котылу юллары турында сөйлибез. 

Бу теманы аңларга безгә психолог Елена Виталиевна Сорокина булышты.

Сәлам, тотрыксызлык. Кем син?

Контроль эш, имтихан яки берәр мөһим сөйләшү алдыннан эч авырта, баш әйләнә, тирләтә, косасы килә башлый, һәм йөрәк чыгып төшәрдәй булып тибәргә тотына. Кемнәрдер аңын югалтып егылырга да мөмкин хәтта. Болар – нерв тотрыксызлыгының беренче билгеләре. Ләкин борчылырга кирәкми. Бу авыру түгел! Бары баш миенең һәм организмның бер үзенчәлеге генә. Теләсә нинди борчу, стресс канга адреналин бүленеп чыгуга китерә. Нәтиҗәдә йөрәк тизрәк тибә башлый, кан тизрәк эшкәртелә, нейроннар тизрәк хәрәкәтләнә. Гадәти режимга күнеккән баш мие шок хәлендә кала. Яңа кергән мәгълүматны эшкәртә, үзендә булганны анализлап тартып чыгарырга сәләтсез була да куя. Менә сиңа баш мие! Димәк, барысына да адреналин гаепле?! Әйе дә, юк та. Без хис-кичерешләрне контрольдә тотарга сәләтле. Димәк, канга бүленеп чыккан адреналинны да!

Нишләргә?

Нерв тотрыксызлыгыннан котылуның берничә ысулы бар:

1. Әти-әни, укытучы яки психолог белән бу хакта сөйләшү. Күңелдәге борчулар турында кемгә дә булса сөйләү әлеге борчуларның глобальлегеннән котылырга ярдәм итә.  

2. Борчый торган эшне даими рәвештә башкару. Чыгыш ясау, математика фәненнән контроль эш куркыта, уч төпләрен тирләп чыгарга мәҗбүр итәме? Димәк, сыйныфташларың алдында күбрәк чыгыш ясарга, математика укытучысы белән, кара-каршы утырып,  биремнәр чишәргә кирәк. Баш мие 1нче пункттагыча эшли.

3. Негатив фикерләрне блокларга өйрәнү. Башыгызга «ах, контроль эшне «өчле»гә эшлим инде тагын» дигән уй барлыкка килгәч тә: «Бу контроль эшне «бишле»гә эшлим. Ярар, ким дигәндә «дүртле» булачак», – дип кычкырып әйтеп куегыз. Баштагы мәлдә бу сүзләр чүп-чар булып тоелыр, ачуны китерер. Тик бераздан файдасын күрә башларсыз.  

4. Сулау практикаларын өйрәнү. Арканы турайтып утырып, тирән итеп суларга, 10га кадәр санарга һәм сулышны чыгарып бетерергә кирәк. Бу практиканы берничә тапкыр кабатлау тагын да яхшырак.

Бик куркыныч яңгыраса да, нерв тотрыксызлыгы гаҗәеп гади күренеш булып чыкты. Асылында игътибар, наз һәм мактау сүзләре җитмәү ята. Димәк, начар билгеләр дә наданлык түгел, ә яратылып бетмәү турында гына сөйли. Тик... контроль эшкә әзерлексез килеп алган «икеле»нең сәбәбе – әзерләнмәүдә икәнлекне дә онытырга ярамый!

Айгөл АБДРАХМАНОВА

Иң мөһим һәм кызыклы язмаларны Татмедиа Telegram-каналында укыгыз


Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
Шәп укыла
  • 6 сентябрь 2020 - 13:31
    МӘХӘББӘТ ТОЗАГЫ "Тавык төшенә тары керә” ди халык. Финанс-экономика институты студенты Рәсим төшендә үзен банк директоры итеп күреп ятканда гына ишек шакыдылар. “Их, нечкә билле чибәркәй – сәркатиб кабинетка килеп кергәч кенә уяттылар”, – дип сөйләнә-сөйләнә ишек ачырга юнәлде. Ә ишек артында… Әле генә төшендә күргән сәркатиб кыз басып тора иде.
    1215
    0
    3
  • 13 сентябрь 2020 - 13:56
    КАЛАЙЧЫ КӘЛҮК Җиңел сөякле бабай, аягына эрҗинкә галушларын киеп алды да болдыр баскычыннан җәһәт кенә ишегалды чирәменә төште. Тагын бер кинәнеп арлы-бирле йөренгәләде. Алгысый иде аның күңеле, очына иде. Менә нидер эшлисе генә килеп тора бит. Ниндидер бер гайре табигый эш. Әмма дә ләкин файдалы эш булсын иде ул. Тиктомалдан чуарланып йөрергә яшь-җилкенчәк түгел лә ул! Хәкимәсе: «Вәт маладис, картым! Вәт булдыргансың, атасы!» – дип әйтерлек булсын. Мактаганны ярата ул. 
    1032
    0
    6
  • 4 сентябрь 2020 - 09:31
    ЧУАР ТАВЫК Тавыкның кыртлавын бетерер өчен идән астына ябарга кирәк, дип ишеткәне бар иде. Култык астындагы тавыкны шунда ук кече якның идән астына җибәрде. Идән капкачы ябылып, караңгыга калгач та, и ачуланды тавык хуҗабикәсен, и ачуланды. Канатлары белән фыр-фыр килеп, нигезгә салган көлләрне очырды. Өч көн буена караңгылыкта ипи белән су гына ашап яшәгәч, кыртлавы беткән кебек тоелды.
    678
    0
    3

Блоглар
  • МУСА ҖӘЛИЛ ИСЕМЕНДӘГЕ КӨРӘШ ЯРЫШЛАРЫ-2020 (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • CLUBTURBO WINTER DRIFT CUP ИКЕНЧЕ ЭТАП: ФОТОРЕПОРТАЖ
  • «ӘЙДӘ, ШАЯРТ»: ФИНАЛ
  • ТАТАР ИҖАДИ КОМАНДАЛАРЫ АРАСЫНДА МИНИ-ФУТБОЛ
  • РУБИН–ДИНАМО 0:1 (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • TAT CULT FEST 2019
  • ПИТРАУ-2019: КАРЕНДӘШЛӘР, АРУМЫ СЕЗ?
  • ПЕЧӘН БАЗАРЫ – 2019