СИХӘТЛЕ СӘХИФӘ: БАЛТЫРГАН ПЕШЕРӘ!

Каникулда табигатьтә йөрүдән дә рәхәт нәрсә юк. Тик «куркыныч» үсемлекләр ялның бөтен ямен бетерә ала. Бөтен җирдә очрый торган, 2,5-3 метр биеклектәге балтырган (борщевик) беренче карашка бернинди зыян салмый кебек. Ул юл кырые, дача участогы, алан, урман кырыйларында үсә.

Балтырган, гадәттә, июльдә чәчәк ата. Аннан җәй ахырында аеруча күп зыян күрәләр дә инде. Балалар һәм бу үсемлек турында бөтенләй белмәүчеләр бигрәк тә куркыныч астында. Ел саен балтырганнан 10 меңгә якын кеше зыян күрә. Меңләгән кеше хастаханәгә эләгә, араларында үлүчеләр дә бар.

Әлеге үсемлек агулы. Балтырганның үтә күренмәле, агулы согы тәнгә тиеп, кояш нуры тәэсире астында, тәнне пешерә. Бу тәннең гадәти кызаруы гына түгел, ә пешү. Нәтиҗәдә өченче дәрәҗәдәге пешүгә дә җитәргә мөмкин.

Балтырган согы күзгә керсә, сукыраерга мөмкин. Хәтта балаларның, бу үсемлекне күзәтү торбасы итеп уйнаганда да, сукыр калу ихтималы бар. Хәер, балтырганның яфрагын тотып караганда да, тәннең пешү ихтималы зур. Беренче карашка үсемлек бернишләтми кебек. Аның согы кием аша үтеп керсә, тән соңыннан гына реакция бирергә мөмкин. Мисал өчен, кабарчыклар киемне салгач кына чыга. Бу сулы кабарчыклар авырттыра, алар тиз генә төзәлми дә әле.

Әгәр балтырганга тиеп китсәң:




  • Аның согын кер сабыны белән тизрәк юып төшер!

  • Аннан соң тәнгә составында спирт булган сыекча сыла!

  • Киемеңне алмаштыр! (чөнки анда балтырган согы яки орлыгы калырга мөмкин);

  • Әгәр тән кызара, кабара башласа, пешүгә каршы берәр дару сыла, аннары стерильләшкән бинт белән бәйлә!

  • Авыртуны баса торган дару эч! (аллергия була калса, аллергиягә каршы дару да яхшы булыр);

  • Шуны истә тот: сулы кабарчыкны тишәргә ярамый!

  • Хәл начарайса, табибка мөрәҗәгать ит!


Алинә МИННЕВӘЛИЕВА

Иң мөһим һәм кызыклы язмаларны Татмедиа Telegram-каналында укыгыз


Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
Шәп укыла
  • 30 август 2020 - 17:15
    ҮЛЕМНӘН КӨЧЛЕРӘК – Ну-ну-ну! Марш, агай, үз урыныңа! Үз тавышын үзе танымады кыз. Тик тегенең тамчы да исе китмәде, атлап барган шәпкә ике кулын сузып, күрешергә килгән кыяфәт чыгарды. Тагын ике секундтан ул аны шул пычрак куллары белән эләктереп үк алачак... – Үзең китәсеңме, әллә булышыргамы сиңа, абзый кеше? Зөмәрә аңышмый калды: кайчан, каян килеп чыкты бу зифа буйлы егет, ни ара аларның уртасына кереп басты? Сәрхуш ирнең йөзе әче әйбер капкандай җыерылып килде; селтәнергә дип күтәргән кулы белән башын кашып алды да, ава-түнә үз почмагына таба китте.
    2671
    0
    16
  • 6 сентябрь 2020 - 13:31
    МӘХӘББӘТ ТОЗАГЫ "Тавык төшенә тары керә” ди халык. Финанс-экономика институты студенты Рәсим төшендә үзен банк директоры итеп күреп ятканда гына ишек шакыдылар. “Их, нечкә билле чибәркәй – сәркатиб кабинетка килеп кергәч кенә уяттылар”, – дип сөйләнә-сөйләнә ишек ачырга юнәлде. Ә ишек артында… Әле генә төшендә күргән сәркатиб кыз басып тора иде.
    889
    0
    2
  • 13 сентябрь 2020 - 13:56
    КАЛАЙЧЫ КӘЛҮК Җиңел сөякле бабай, аягына эрҗинкә галушларын киеп алды да болдыр баскычыннан җәһәт кенә ишегалды чирәменә төште. Тагын бер кинәнеп арлы-бирле йөренгәләде. Алгысый иде аның күңеле, очына иде. Менә нидер эшлисе генә килеп тора бит. Ниндидер бер гайре табигый эш. Әмма дә ләкин файдалы эш булсын иде ул. Тиктомалдан чуарланып йөрергә яшь-җилкенчәк түгел лә ул! Хәкимәсе: «Вәт маладис, картым! Вәт булдыргансың, атасы!» – дип әйтерлек булсын. Мактаганны ярата ул. 
    742
    0
    5

Блоглар
  • МУСА ҖӘЛИЛ ИСЕМЕНДӘГЕ КӨРӘШ ЯРЫШЛАРЫ-2020 (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • CLUBTURBO WINTER DRIFT CUP ИКЕНЧЕ ЭТАП: ФОТОРЕПОРТАЖ
  • «ӘЙДӘ, ШАЯРТ»: ФИНАЛ
  • ТАТАР ИҖАДИ КОМАНДАЛАРЫ АРАСЫНДА МИНИ-ФУТБОЛ
  • РУБИН–ДИНАМО 0:1 (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • TAT CULT FEST 2019
  • ПИТРАУ-2019: КАРЕНДӘШЛӘР, АРУМЫ СЕЗ?
  • ПЕЧӘН БАЗАРЫ – 2019