– ПОЧЕМУ? – ПАТАМУШТЫ!

Бүгенге “Ни өчен?” рубрикасы якын дусларыбыз турында булыр. Алар турында булган белемнәребезне тагын да тирәнәйтик әле. ;)

Ни өчен филләрнең тиреләре җыерчыклы була?


Филләрнең үзен күргәнегез булмаса да, рәсемнәрдән аларның тиреләренең җыерчыклы булуына игътибар иткәнегез бардыр. Филнең яше күбрәк булган саен, тиресендәге җыерчыклар саны да күбрәк. Ни өчен алай соң? Моның сәбәбе бик гади.

Филләр беркайчан да тирләми, шуңа күрә аларның тиреләрендәге дымны берәр ничек озаккарак җиткерергә кирәк. Ә әлеге җыерчыклар аларга су  балансын көйләргә ярдәм итә, ягъни алар суга кереп юешләнеп чыга да, дым озак вакыт аларның тиреләрендә саклана.

Иң кызыклысы – яңа туган фил балаларының тиреләре шома, ә җыерчыклар ул үсә төшкәч барлыкка килә. Филләрнең тире күзәнәкләре “үлгәннән” соң кубып төшми, ә шул килеш тиредә кала. Яңа күзәнәкләр искеләрен кыса, баса, нәтиҗәдә, алар ярыла һәм җыерчыклар хасил була. Бу җыерчыклар әлеге хайваннарга үз тәннәрендә 10 тапкыр күбрәк су тотып торырга мөмкинлек бирә.  Фил олырак яшьтә булган саен аның тиресе дә җыерчыклырак. Әйе, нәкъ кешеләрнеке кебек!

Ни өчен диңгез балыгы елгада яши алмый?


Филләр сусыз тора алмаса да, коры җирдә яшәүне кулай күрә. Әйе шул, тереклек ияләре үзләре туып үскән җирлектә генә тереклек итә ала. Мисал өчен, тозлы диңгез суында яши торган балыклар гадәти елгада һәлак була. Ни өчен алай икән?

Бу аларның бөерләренең ничек эшләвенә бәйле. Елга балыкларының организмнарына кергән су бөер аша кире чыгарыла, ә диңгез балыкларының бөерләре суны организмда килеш калдырып, тозны гына тышка чыгару өчен җавап бирә. Нәтиҗәдә, басым тәэсирендә балыкларның организмнарына су кереп тула, ә чыгар юл тапмый. Бу вакытта аларның каннары су белән бергә катыша, күзәнәкләр үз эшчәнлеген туктата һәм балык үлә.

Тик искәрмәләр дә юк түгел: кайбер балыклар диңгездә дә, суда да гомер итә ала. Мәсәлән, судак. Аларның бөерләре тозлы суда да, төче суда да яхшы эшли.

Зилә САБИТОВА әзерләде



ТАГЫН УКЫРГА:


#ПОЧЕМУПАТАМУШТЫ

Иң мөһим һәм кызыклы язмаларны Татмедиа Telegram-каналында укыгыз


Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
Шәп укыла
  • 30 август 2020 - 17:15
    ҮЛЕМНӘН КӨЧЛЕРӘК – Ну-ну-ну! Марш, агай, үз урыныңа! Үз тавышын үзе танымады кыз. Тик тегенең тамчы да исе китмәде, атлап барган шәпкә ике кулын сузып, күрешергә килгән кыяфәт чыгарды. Тагын ике секундтан ул аны шул пычрак куллары белән эләктереп үк алачак... – Үзең китәсеңме, әллә булышыргамы сиңа, абзый кеше? Зөмәрә аңышмый калды: кайчан, каян килеп чыкты бу зифа буйлы егет, ни ара аларның уртасына кереп басты? Сәрхуш ирнең йөзе әче әйбер капкандай җыерылып килде; селтәнергә дип күтәргән кулы белән башын кашып алды да, ава-түнә үз почмагына таба китте.
    2662
    0
    16
  • 6 сентябрь 2020 - 13:31
    МӘХӘББӘТ ТОЗАГЫ "Тавык төшенә тары керә” ди халык. Финанс-экономика институты студенты Рәсим төшендә үзен банк директоры итеп күреп ятканда гына ишек шакыдылар. “Их, нечкә билле чибәркәй – сәркатиб кабинетка килеп кергәч кенә уяттылар”, – дип сөйләнә-сөйләнә ишек ачырга юнәлде. Ә ишек артында… Әле генә төшендә күргән сәркатиб кыз басып тора иде.
    846
    0
    2
  • 13 сентябрь 2020 - 13:56
    КАЛАЙЧЫ КӘЛҮК Җиңел сөякле бабай, аягына эрҗинкә галушларын киеп алды да болдыр баскычыннан җәһәт кенә ишегалды чирәменә төште. Тагын бер кинәнеп арлы-бирле йөренгәләде. Алгысый иде аның күңеле, очына иде. Менә нидер эшлисе генә килеп тора бит. Ниндидер бер гайре табигый эш. Әмма дә ләкин файдалы эш булсын иде ул. Тиктомалдан чуарланып йөрергә яшь-җилкенчәк түгел лә ул! Хәкимәсе: «Вәт маладис, картым! Вәт булдыргансың, атасы!» – дип әйтерлек булсын. Мактаганны ярата ул. 
    720
    0
    5

Блоглар
  • МУСА ҖӘЛИЛ ИСЕМЕНДӘГЕ КӨРӘШ ЯРЫШЛАРЫ-2020 (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • CLUBTURBO WINTER DRIFT CUP ИКЕНЧЕ ЭТАП: ФОТОРЕПОРТАЖ
  • «ӘЙДӘ, ШАЯРТ»: ФИНАЛ
  • ТАТАР ИҖАДИ КОМАНДАЛАРЫ АРАСЫНДА МИНИ-ФУТБОЛ
  • РУБИН–ДИНАМО 0:1 (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • TAT CULT FEST 2019
  • ПИТРАУ-2019: КАРЕНДӘШЛӘР, АРУМЫ СЕЗ?
  • ПЕЧӘН БАЗАРЫ – 2019