НИ ӨЧЕН: АКЧА!

Акча агачта үсми... Акчаның исе булмый... АКЧА. Бүгенге “Ни өчен?” сәхифәсен АҢА багышлыйк әле.

Ни өчен элеккеге заманнарда кара борыч валюта ролен үтәгән?

Бүгенге көндә кара борычны киптереп тәмләткеч итеп кулланалар. Ул иң танылган тәмләткечләрнең берсе. Ә менә элекке заманнарда кара борыч  акчага тиң булган. Һәм халыкара валюта буларак кулланылган.

5 гасырда шундый хәл була: вестготлар патшасы Аларих I белән һуннар идарәчесе Атилла Римнан тоннадан артык кара борыч таләп итә. “Ни өчен?” – дисезме? Алар тарафыннан Римга каршы барган хөҗүмнәрне туктатыр өчен!

Ни өчен Япониядә чәйлек акча калдырмыйлар?

Япониядә беркайчан да “чаевойлар” калдырмыйлар. Ни өчен болай соң? Клиент ашаган өчен үзе тиешле сумманы гына түләсә, ул сатучы, товар тәкъдим итүче белән бер дәрәҗәдә кала дип санала. Әгәр сатып алучы артык акча калдырырга теләсә, ул бу гамәле белән товарның кыйммәтен төшерә, дип уйлый японнар. Шуңа күрә бу илдә чәйлек акча калдыруны кешене кимсетү, дип кабул итәләр. Әгәр берәр чит ил кешесе “чаевой” калдырып китсә, аны куып тотып, акчаны кире кайтаралар.

Ни өчен акчаны мамыктан ясыйлар?

Акча агачта үсми. Һәм бу уйлап чыгарылган сүзләр түгел. Кәгазь агачның пульпасыннан ясала. Ә менә акчаны а  мамык (хлопок) һәм җитеннән (лен) ясыйлар. Нигә алай соң? Моның сәбәбе гади:  мамык һәм җитеннең сүсләрендә кислоталар пульпаныкыннан күпкә азрак. Ә бу -  әлеге акча озаккарак “чыдый”, ягъни озак вакыт тузмый дгән сүз. Тагын да яхшырак саклансын өчен әле аны желатинда да тоталар. Англия, АКШ, Евросоюздагы акчалар нәкъ менә шундый материалдан ясала. Алар уртача 2 ел хезмәт итә.

Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
Шәп укыла
  • 21 сентябрь 2019 - 20:55
    НИГЕЗ ЙОРТ Сания карчыкның бәгыренә төшкән сагыш иксез-чиксез иде. Бу сагышны бер генә үлчәмгә салып та, бер генә бизмәнгә куеп та булмыйдыр. Ул аны гүя утырган эскәмиясенә мәңгелеккә беркетеп куйган да үзе башка җаннар эзләп китеп барган. Шуңа күрәдерме, Саниянең күңеленә авыр булса да, аның җаны тыныч иде...
    2750
    2
    57
  • 22 сентябрь 2019 - 14:14
    ВӘСИЛӘ Күпләр өчен мәктәпнең ямен алып китте Вәсилә апалары. Шул китүеннән башка килә алмады Вәсилә яраткан мәктәбенә. Авыр чир утыз ике яшьлек чибәр хатынны, аяктан яздырып, урынга беркетте. Көннән көнгә сүнә барды Вәсилә, корый барды. Хастаханәдә дә аңардан тиз баш тарттылар. Үзенә берни әйтмәсәләр дә, табиблар Вәсиләнең ире Ниязны ачыктан-ачык кисәттеләр: “Без ярдәм итәрлек түгел...” Бианасы Кәримә карчык киленен им-томлап та карады. Тик Вәсиләне аягыннан еккан авыр чир китәргә килмәгән иде шул. Айлар буе ятты да ятты урында Вәсилә. Берни аңламаган биш яшьлек кызы Ләйлә белән аңардан да кечерәк улы Фәрит кенә: “Әни, тор инде. Кайчан мәктәпкә барасың?”, - дип җанын кыйдылар.
    2203
    1
    29
  • 12 октябрь 2019 - 11:30
    БУШ ЙОРТ Туганыннан артык күреп яраткан күршесе Зөһрә карчык үлеп, өч-дүрт ел үтүгә, аның өен авылның теге башында яшәгән ике балалы, яше утыздан арткан Зөлфәт сатып алгач, ялгызы яшәп яткан Гөлсемнең тынычлыгы югалды. Зөлфәтнең авыл халкына ясаган этлекләрен күреп-ишетеп белгән хатын, яңа күршеләре белән бик якыннан аралашмаса да, йорт-бакчалары терәлеп торгач, алардан качып та яши алмады.
    1952
    0
    15
  • 26 сентябрь 2019 - 15:08
    ПЕРӘ Вәсил бүген дә иртә таңнан, әнисе урыныннан кузгалып кыштыр-мыштыр йөри башлауга ук, йокысыннан торып утырды. Әнә ул инде кичтән үк әзерләп куелган утыннарны мичкә тутырып, ут үрләтеп җибәргән, сыерны савып кереп, сөтен дә сөзеп куйган. Менә хәзер самавырга чиләктән су салыр, торбасына яңа өлгергән кузлы күмерләрне өстәп җибәрер. Мичтә дөрләгән ялкынга, самавыр торбасы «тәрәзәчек»ләреннән күз кыскан кузларга карап утырырга ярата ул. Улының иртәләрен әнә шулай онытылып, утларны күзәтеп утыруын әнисе сизми диярлек. Сизеп тә игътибар итмиме? Комачауламагач, ярый, утырсын инде, ихтыяры, дияме?
    1926
    0
    14
  • 10 октябрь 2019 - 16:48
    ТУКТАЛЫШ “Тизрәк! Тизрәк!..” Кыска гына мизгелгә аңына килгән Айдар үз янында кайнашкан ак халатлы кешеләрнең кем икәнлеген дә, кая ашыкканнарын да аңламыйча, бөтен тәненә таралган кискен авыртудан тагын аңын җуйды... Тукталышта юл аша чыгарга басып торганда килеп бәрелгән машинаны ул хәтерләмәде. Изелгән аякларын бот төбеннән кисәчәкләрен белми иде әле утыз тугыз яшьлек авыл укытучысы...
    1811
    2
    24

  • 23 сентябрь 2019 - 15:32
    ЖВАЧКА: "БҮГЕН МИНЕМ ТУГАН КӨН!" Бүген без көненә берәр пачка чәйни торган ЖВАЧКАның туган көне. Аңа ничә яшь дип уйлыйсыз? Ничек уйлап тапканнар? Хәзер беләбез!
    187
    0
    0
  • 27 август 2019 - 11:02
    РОССИЯДӘ ШӘП ФИЛЬМ ТӨШЕРӘ БЕЛӘЛӘР! 27нче август – Россия кинематографиясе көне. Россиядә, Совет чорында төшерелгән фильмнарга карата шикләнеп караучылар шактый, әмма син андыйлардан булсаң, бу язманы ябып куярга ашыкма, чөнки Россия кинематографиясе “Ёлки”, “Притяжение”, “Бабушка лёгкого поведения” ише чүп-чардан гына тормый. Һәм без сиңа блогер Badcomedian фикеренчә иң яхшы 5 рус телле фильм тәкъдим итәбез!
    252
    0
    2
  • TAT CULT FEST 2019
  • ПИТРАУ-2019: КАРЕНДӘШЛӘР, АРУМЫ СЕЗ?
  • ПЕЧӘН БАЗАРЫ – 2019