ИНТЕРНЕТТА ГРАМОТАЛЫ БУЛУ МӘҖБҮРИМЕ?

Мәктәптә рус һәм  татар телләреннән 1 005 000 кагыйдә өйрәнәбез, барлык искәрмәләрне хәтердә калдырырга тырышабыз. Ә чынбарлыкта бу белемнәр кирәкме соң?

Интернетта бик күп кеше орфография кагыйдәләрен саклап язмый, монысы һәркемгә билгеле. Кемдер «ышанма» сүзен «ошанма» дип, кемдер «китапханә»не «китапһанә» дип яза.

Әйдәгез, еш очрый торган хаталар, орфография сагында торучылар, тел буенча файдалы ресурслар белән якыннанрак танышып китик

Грамотасызлыкның сәбәпләре

Бу теманы бераз тирәнрәк  өйрәнү максатында танышларымның да фикерләрен ишетәсем килде.  «Интернетта сез орфография кагыйдәләрен кулланып язасызмы?» дигән сорауга 77 % кеше – «әйе», ә 23 %е  «юк» диде.

Җавапларны анализлагач, Интернетта булган грамотсызлыкның төп сәбәпләрен ачыкладым.

1. «Интернетта кеше белән аралашканда, мин имтихан тапшырмыйм, шунлыктан сүзләрне дә дөрес язуда мәгънә күрмим» – бу җавап беренче урында.

Ә нигә соң, алайса, кагыйдәләр өйрәнәбез? Мәктәптә белем алуыбыз юкка  булып чыга түгелме?

2. «Орфография кагыйдәләрен саклап язсаң, озак булачак... Ә без «тизлек» заманасында яшибез» – әлеге җавап икенче урында.

Бер яктан, чыннан да, һәр СМС-хәбәрне кат-кат укырга вакыт юк, тик гап-гади сүзләрне  ашыгып та дөрес язарга мөмкин түгелме соң?

3. «Барысына да барыбер, дөрес язганны да, хатаны да күрмиләр, шуңа күрә орфография Интернетта сөйләшкәндә зур роль уйнамый. Грамотасызлык – элеккедән килгән проблема» – бу җавап өченче урында.

Әлеге сүзләр белән килешмичә булмас. Тарихка күз салсак, XIX гасырның уртасына кадәр безнең илдә гади халык белемсез булган. Бәлки, бу факторның да хәзерге заманга йогынтысы бардыр?

Хата «сакчылары»

Бүгенге көндә Интернетта орфография сагында торучылар да бар икән, аларны «граммар-нацилар» дип атыйлар.

«Граммар-наци» – Интернетта грамоталы аралашу өчен көрәшүче. Еш кына алар кешеләргә хаталары турында тупас рәвештә әйтәләр. Шушы сыйфатлары өчен үзләрен күпләр яратып та бетерми...

Һым-һым, бәлки, халык граммар-нациларны усалландырыр өчен хаталы язадыр?😉 

«XXI гасырда грамоталы булу мәҗбүри!» дисәм ялгышмам. Мәгълүмати чорда бу – бик кирәк. Шуңа күрә камилләшегез, китаплар укыгыз һәм язуда орфография кагыйдәләрен сакларга тырышыгыз. Грамоталы текст эчтән дә, тыштан да «тәмле», шулай бит?

Топ-10 хата

1. Әфәрин  – Афәрин

2. Сәләм – Сәлам

3. Сүрәт – Сурәт

4. Тәләп – Таләп

5. Гөмер  – Гомер

6. Гайлә  – Гаилә     

7. сәләмәт  – Сәламәт 

8. Макмай – Маэмай 

9. Хәм  – Һәм

10. Шәхәр  – Шәһәр

Татарча дөрес итеп өйрәнер өчен файдалы ресурслар:

1. @tat.tele аккаунты

2. «Гыйлем» паблигы

3. «Әйдә! Online – Изучаем татарский» паблигы

4. «Ана теле» онлайн-мәктәбе

5. «Сүз байлыгы» паблигы

Айназ Сөләйманова

Иң мөһим һәм кызыклы язмаларны Татмедиа Telegram-каналында укыгыз


Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
Шәп укыла
  • 30 август 2020 - 17:15
    ҮЛЕМНӘН КӨЧЛЕРӘК – Ну-ну-ну! Марш, агай, үз урыныңа! Үз тавышын үзе танымады кыз. Тик тегенең тамчы да исе китмәде, атлап барган шәпкә ике кулын сузып, күрешергә килгән кыяфәт чыгарды. Тагын ике секундтан ул аны шул пычрак куллары белән эләктереп үк алачак... – Үзең китәсеңме, әллә булышыргамы сиңа, абзый кеше? Зөмәрә аңышмый калды: кайчан, каян килеп чыкты бу зифа буйлы егет, ни ара аларның уртасына кереп басты? Сәрхуш ирнең йөзе әче әйбер капкандай җыерылып килде; селтәнергә дип күтәргән кулы белән башын кашып алды да, ава-түнә үз почмагына таба китте.
    2484
    0
    15
  • 20 август 2020 - 16:57
    ЯЗМЫШЛАРНЫ САЙЛАП АЛМЫЙЛАР Энҗе, әнисе күрмиме икән, дип, курка-өркә өйләре ягына карап торды да, тиз генә мунчага кереп китте. Пычранган күлмәген мунча алдында салды да, эчкә кереп, салкынча суда нәни куллары белән ышкып-ышкып юарга тотынды. Эскәмиядә яткан хуш исле кул сабынын тидерде. Итәк очындагы таплар бетмәгәч, кырыйда торган кер тактасына салып тырышып-тырышып ышкырга кереште. Урам аша гына яшәгән күрше әби оялтты аны бүген.
    2319
    0
    13
  • 22 август 2020 - 09:00
    НУРЛАНЫШ БҮЛМӘСЕНДӘ ...Май кояшы җылы нурларын өләшә. Палатаның кечкенә тәрәзәсеннән төшкән саран нурлар Регинаның күзләренә төшеп күзләрен камаштыра, күзләре үзләреннән-үзләре яшьләнеп йомылалар. Яшьләнгән күзләрендәге җан сагышын башкаларга күрсәтмәскә тырышып, стенага борылып ятып, одеялын башыннан үк бөркәнеп куя да уйлар диңгезенә чума яшь ана.
    1966
    0
    8

Блоглар
  • МУСА ҖӘЛИЛ ИСЕМЕНДӘГЕ КӨРӘШ ЯРЫШЛАРЫ-2020 (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • CLUBTURBO WINTER DRIFT CUP ИКЕНЧЕ ЭТАП: ФОТОРЕПОРТАЖ
  • «ӘЙДӘ, ШАЯРТ»: ФИНАЛ
  • ТАТАР ИҖАДИ КОМАНДАЛАРЫ АРАСЫНДА МИНИ-ФУТБОЛ
  • РУБИН–ДИНАМО 0:1 (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • TAT CULT FEST 2019
  • ПИТРАУ-2019: КАРЕНДӘШЛӘР, АРУМЫ СЕЗ?
  • ПЕЧӘН БАЗАРЫ – 2019