ЧЫК ничек барлыкка килә?

Иртән иртүк торып урамга чыксаң, аяклар юешләнә. Яңгыр да яумады кебек инде. Ә ник юеш соң? Җавапны син болай да беләсең: ЧЫК ТӨШКӘН!

Нәрсә соң ул чык? Ничек барлыкка килә ул?

Чык – туфрак, үлән, яфрак һәм башка әйберләр өстендә барлыкка килә торган су тамчылары.

Чык ничек барлыкка килә?

Төнлә бераз салкынча була, җир суына. Һавадагы су парлары, салкын ташларга, үләннәргә тиеп, тамчыга әйләнә. Әнә шул су тамчылары чык дип йөртелә.

Файдасы

Чык сүз күп халыкларда, шул исәптән, татар халкында да чисталык төшенчәсе белән янәшә килә. Чык тамчыларын бөҗәкләр дә, кәлтәләр дә, кошлар да эчә, алар аның белән юына.

Элекке заманнарда җәй айларында әби-балаларыбыз таң аткач, йокыдан торып, ялантәпи чык ярып йөргәннәр. Шулай итеп табигатьтән көч алганнар.

Чык кайчан төшә?

Күп кешеләр чыкны иртән төшә дип уйлый. Чыелыкта ул төнлә төшә. Ә без аны кояш чыккач кына күрәбез. Шуңа күрә иртәнге чык дип атыйбыз да.



Зилә САБИТОВА әзерләде


“Җил каян исә?” китабы материаллары файдаланылды.



ТАГЫН УКЫРГА:


САЛАВАТ КҮПЕРЕ: НИЧЕК БАРЛЫККА КИЛӘ?


ЯЗГЫ ТАШУ


РӘШӘ ҺӘМ ЧЕЛЛӘ


ДАВЫЛ. НӘРСӘ УЛ?


“ЖИЛ ГЕНӘ” ДИМӘ!


Нәрсә ул КЫРАУ?


КОТЫП БАЛКЫШЫ – УЛ…



ҖИР ТЕТРӘҮ ничек барлыкка килә?


Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
Шәп укыла
  • 3 гыйнвар 2020 - 13:07
    ҮГИ ӘНИ Чит авылга килен булып төшкәч, ут күршем дә, киңәшчем, таянычым да Әминә апа булды. Җор күңелле, шатланып, җырлап кына йөри торган апа иде ул. Өч улының өзелеп яраткан әнисе, Ядъкәр абыйның тугрылыклы хатыны иде.
    4615
    2
    67
  • 7 гыйнвар 2020 - 22:36
    ӨЧ ТУГАН − Кызым, йонны алай тарткалама, сузгалама, ярыймы? Менә болай көйләп кенә, аермый гына яз.  Алай өзгәләп бетергәч, ничек  аны җепкә оештырырга, ничек  эрләргә була? Оекбашсыз каласың бит! Нәни куллары белән йон язып утырган Лилия, әнисе күрсәткәнчә эшләргә тырышса да, онытылып китеп уйный башлый.
    4254
    3
    61
  • 13 гыйнвар 2020 - 17:12
    ГОМЕРЛЕ КОЕ “Авылыбызның бер чишмәсе миңа аеруча якын, – дип сөйләп китте, ике ел элек кенә бакча күршебез булып киткән Наилә апа. Дөресрәге, авылдан бераз читтәрәк ул, урман юлы буенда. Ата-бабаларның чишмәне “Гомерле кое” дип атаулары юктан гына булмагандыр – авылыбызның озын гомерле кешеләре байтак. Гадәттә коены – кое диләр, чишмәне – чишмә. Нишләп “Гомерле чишмә” түгел?
    4065
    2
    45

Блоглар
  • 28 ноябрь 2019 - 16:46
    СИН КАҺВӘНЕ ДӨРЕС ЭЧӘСЕҢМЕ?
    Юк, дустым, мин сине ничек дөрес итеп чокыр тотарга, матур итеп эчәргә өйрәтмим, анысын син миннән башка да яхшы беләсеңдер. Сүз бераз башка әйбер хакында.
    Гүзәл Закирова
    449
    0
    0
  • «ӘЙДӘ, ШАЯРТ»: ФИНАЛ
  • ТАТАР ИҖАДИ КОМАНДАЛАРЫ АРАСЫНДА МИНИ-ФУТБОЛ
  • РУБИН–ДИНАМО 0:1 (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • TAT CULT FEST 2019
  • ПИТРАУ-2019: КАРЕНДӘШЛӘР, АРУМЫ СЕЗ?
  • ПЕЧӘН БАЗАРЫ – 2019