АНТРОПОФОБИЯ: КЕШЕ КЕШЕДӘН КУРЫКСА...

Без барыбыз да күпмедер күләмдә антропофоблар. Яңа танышулардан качабыз, таныш булмаган кешеләрдән куркабыз, чит-ятлар белән аралашмаска тырышабыз. Тик кайберәүләрдә бу гадәттәгедән артыграк. Андыйлар дуслары, туганнары белән аралашудан да ояла. Һәм бу – бик куркыныч. Әлеге фобияне ничек булдырмаска соң? Җавап – язмада.

Әгәр игътибар иткән булсагыз, күп кенә фобияләрнең атамалары грек сүзләре кушылып ясалган. Һәм бүгенге термин да искәрмә түгел. Ул anthropos – «кеше» һәм phobos – «курку» сүзләре кушылудан барлыкка килә.

Нәрсә соң ул антропофобия?

Антропофобия дип, кешеләрдән, яңа танышулардан куркып калуны атыйлар. Ул кешенең нинди яшьтә, нинди йөз-кыяфәттә, җенестә булуына карамастан барлыкка килә.

Антропофобиянең билгеләре

Алдан ук шуны  искәртеп үтәргә кирәк: әлбәттә, барыбызның да беркемне дә күрәсе килмәгән, үзең генә каласы килгән вакытлары була. Бу –  нормаль күренеш. Ә фобиянең чын билгеләре түбәндәгеләр:

– сез булдыра алганча аралашудан качасыз

– авыр хәлдә калган очракта да кешедән ярдәм сорамыйсыз (мәсәлән, таныш булмаган шәһәрдә адашсагыз, юл сорап мөрәҗәгать итмисез)  

– үз-үзегез белән сөйләшәсез

Антропофобия барлыкка килүнең сәбәпләре

– Беренче чиратта, бу геннардан килергә мөмкин.

– Әти-әниләрнең баланы кечкенәдән куркытып үстерүе дә бу җитешсезлекне китереп чыгарырга мөмкин (мәсәлән, балалар мәйданчыгына килгәч: «Бу бала белән уйнама, аның белән дуслашма!» – дип әйтү балада кешеләргә карата начар фикер уята).

– Яшьтәшләре арасында үзенә карата хөрмәт тоймау.

– Кешенең характерына бәйле (үзеңә карата ышаныч булмау, икеләнү).

Алсу Фролова (психолог):

– Кечкенәдән әти-әни балага үзе турында бернинди дә мәгълүмат бирми, шуңа күрә, әлбәттә инде, баланың үз фикере булмый, дөньяга карата үзгә караш йөртми.

Бу вакытта мин аерым уен форматында булган бер техника кулланам. Ул «Син кем?» дип атала. Мин балага «син кем?» дип сорау бирәм, ә ул җавап бирергә тиеш. Әлбәттә, дәвалануның башында бала бернигә дә җавап бирә алмаска мөмкин. Хәтта «мин – кеше» дип тә җавап бирә алмый. Шушы уенны берничә тапкыр уйнаганнан соң, мин аннан җаваплар ала башлыйм. Шулай әкренләп без бу исемлекне йөзгә кадәр җиткерәбез. Ул анда үзенең исемен, фамилиясен, статусын, нинди спорт төре белән шөгыльләнгәнен әйтә. Мәсәлән: «Мин – Раилә, мин – кыз, мин – укучы, мин – яшүсмер, мин –гимнастка...» Уенның максаты: балада үзе турында фикер булдыру. Уен дәвамында ул үз- үзен танып белә башлый. Үзе турындагы бу мәгълүмат аның башыннан «кеше минем турыда нәрсә уйлый икән?» дигән фикерне алып атарга ярдәм итә. Бала үзенә нәрсә кирәген аңлый башлый. Бу фикерләү булмаса, ул үзе турында башкалар фикер йөрткәнчә генә уйлый, шуның белән яши. Һәм шул вакытта кешеләрдән курку барлыкка килә.

Әти-әниләр колагына

Әгәр үсә барган дәвердә балагызның бу чир белән очрашмавын теләсәгез:

– яратуыгызны күрсәтегез

– тәнкыйтьләмәгез

– башка балаларны аңа үрнәк итеп куймагыз

– бала белән үзара дустанә мөнәсәбәт оештырыгыз

Бу кызык!

Кешеләрдә барлыгы куркуның йөз төре билгеле:

Геронтофобия – олы яшьтәгеләрдән курку

Виккафобия – сихерчеләрдән курку

Дентофобиятеш табибыннан курку

Погонофобия – сакаллы кешеләрдән курку

Ксенофобия – чит ил, башка милләт кешеләреннән курку һ.б.

Ильвина ШӘЙХУЛЛИНА

Иң мөһим һәм кызыклы язмаларны Татмедиа Telegram-каналында укыгыз


Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
Шәп укыла
  • 26 май 2021 - 17:40
    САБАНТУЙГА КАРШЫ КИЧ Юлы уңарга тиеш бүген Нәргизәнең. Иртәдән болытлы торган күк йөзе, өйләдән соң кинәт ачылып китте дә, ялтырап кояш чыкты. Соңгы зачетын тапшырып, университет баскычларыннан йөгерә-йөгерә тукталышка ашыкты кыз. Хәзер тиз генә бүлмәсенә кереп, юл сумкасын алыр да, электричкага чыгар. Кыз җәлт кенә кул сәгатенә күз төшерде. Өлгерергә тиеш, электричка китәргә сәгатьтән артык вакыт бар әле.
    842
    0
    0
  • 31 май 2021 - 17:44
    ЗАМАНЧА КЫСТЫБЫЙ РЕЦЕПТЫ «Кыстыбый tatar-food» рестораннарының берсендә директор булып эшләүче Айнур Идиятулин белән «Чеп-чеби» кыстыбые әзерләдек. Аннан ашадык... Шундый тәмле булды! Серле рецептны сезнең өчен дип  язып та алдым. Уңайлырак булсын өчен фотога да төшердек. Рәхәтләнеп кулланыгыз!
    800
    0
    0
  • 2 июнь 2021 - 12:45
    «БЕТЧӘГӘ БАТТЫМ...» «Соңгы елда кисәк кенә бетчәгә баттым. Башта артык игътибар итмәгән идем, әмма хәзер бик борчыла башладым. Кешеләр белән аралашырга да читенсенәм. Гел бетчәләремә карап торалардыр кебек. Борчылуымны әнигә әйткән идем: «Бетә ул», -диде. Бетми бит... Түзеп, бетчәле килеш йөрергәмени инде хәзер?»
    553
    0
    0

Блоглар