«КОЛ ШӘРИФТӘН ҺУШСЫЗ КАЛДЫМ!»

Беренче класс укучылары, башка еллардагылары белән чагыштырганда, культуралырак булдылар. Ник дигәндә, 2014 нче елда мәктәп бусагасын тәүге тапкыр атлап керүчеләргә хөкүмәтебез «Мәдәни көндәлек» бүләк итте. Белгәнеңчә, 2014 нче ел  Татарстанда – Мәдәният елы.

Уку елы буена кушу-алуны, тапкырлау-бүлүне өйрәнүчеләр Татарстанның әнә шул тылсымлы көндәлектә язылган мәдәни һәйкәлләре белән танышачак. Алай гына да түгел, үз район-шәһәрләрендәге мәдәният учакларына экскурсия белән барачак. Аннары шунда алган тәэсирләрен көндәлекләре белән бүлешергә тиеш булачак. Уку елы ахырында тутырылган көндәлекләрне конкурска җибәрәчәкләр. Нәтиҗәдә, җиңүчеләрне тантаналы рәвештә Казанда бүләкләячәкләр. Тик миндә шунда ук бер сорау туа. Тәэсирләрне кәгазь битенә кем төшерергә тиеш: әле язарга өйрәнеп кенә килүче балалармы, әллә аларның әти-әниләреме? Әти-әниләр тутырса, дөрес булмаячак. Балалар үзләре дә әллә ни күп яза алмастыр.

Кызганыч, безгә эләкмәде андый көндәлекләр. Күрәсең, безне болай да бик культуралы дип саныйлардыр. Ә шулай да бу язмамны «Мәдәни көндәлек»кә кечкенә альтернатива итәргә булдым. Дусларым, танышларым Татарстанның кайсы мәдәни һәйкәлләрен аеруча үз итә икән? Аларны сораштыру ярдәмендә, бәлки, «Ялкын» укучылары үзләренә яңалык ачып, шул урыннарны күреп тә кайтырлар.

Камилла Гәрәева (Әлмәт): Туган шәһәрем Әлмәттә «Татнефть» оешмасының 60 еллыгы уңаеннан бик матур парк төзеделәр. 2004 елда аның бер өлеше «Каһарманнар аллеясе»нә әйләнде. Нинди каһарманнар турында сүз барганын аңлагансыздыр инде. Безнең үсеп килүче шәһәребездә шундый мәдәни корылмалар барлыкка килүенә мин бик шат. Кешеләрнең бюстлар янындагы мәгълүматны укып торганын яки чәчәкләр салганын күрсәм, горурланып куям. Һәйкәлләрне реставрацияләп, яңартып, күбәйтеп торырга кирәк. Алар безгә тарихыбызны хәтердә сакларга булыша.

2.

Мария Набережнова (Мәскәү): Бөгелмә шәһәрендә бер музей бар, бөтен Россиягә берәү генә ул. Алай гына да түгел, мондый музейлар, гомумән, дөньяда да икәү генә – Бөгелмәдә һәм Чехиядә. Сүзем чех язучысы Ярослав Гашек музее хакында. Бөгелмә урамнары буйлап йөргәндә, бер һәйкәлгә юлыгырга мөмкин. Ул Ярослав Гашекның дөньякүләм танылган романы – «Похождения бравого солдата Швейка»дагы батыр солдат Швейкка куелган һәйкәл. 1918 елның көзендә Ярослав Гашек Бөгелмәдә сәүдәгәр Нижерадзе йортында яшәгән һәм эшләгән. Ул атаклы «Похождения бравого солдата Швейка» әсәрен биредә иҗат иткән, шул хакта бәян итүче алтакта да эленеп тора йортның диварында. Музейда иске урындыклар, агач өстәл, һаман да эшли торган француз сәгате бар.

Совет урамындагы бу музейның ишекләре, якшәмбедән кала, һәрвакыт ачык. Музей зур, чиста күл янында урнашкан, бу урын мина бик ошый, киң ябалдашлы агачлар эсседән саклый. Музей эчендә үзенә бер төрле серлелек һәм әкиятилек яши. Экскурсоводлар төрледән-төрле кызыклы риваятьләр сөйли. Бөгелмәдә булсагыз, Гашек музеена керергә онытмагыз!

3, 3 (1).

Саргылана Леонтьева (Якутск): Универсиадада Якутиядән катнашкан волонтерлар сөйләве буенча Казан турында бик матур тәэсирләр туды миндә. Алар аша Татарстан һәм аның башкаласы белән читтән торып кына булса да таныш идем. Ниһаять, бу җирләрне үз күзләрем белән күрү насыйп булды. Татарстан мәдәни объектларга бик бай икән! Татарстанның башкаласы Казанны гына түгел, ә Свияжск утравын һәм ЮНЕСКОга кертелгән Болгарны да күрдем.

Яңа диннәр белән танышу минем өчен бик дулкынландыргыч, шул ук вакытта бик кызык та. Татарстанда беренче тапкыр мәчеткә кердем! Болгардагы Ак мәчет ‒ искиткеч! Эче бик бай, зиннәтле... Гүзәллеген сөйләп кенә аңлатырлык түгел! Ә мин күргән зур Коръән! Һаман да күз алдымда тора... Бу хатирәләрем беркайчан да онытылмас! Халыкның көче ‒ аның мәдәниятендә. Татарстанда ул көч бик нык сизелә.

4.

Гөлнара Шәрәфетдинова (Чистай): Минем сезгә шагыйрь Борис Пастернакның Чистайдагы музее турында сөйлисем килә. Язучы, шагыйрь Борис Пастернак Чистайда Бөек Ватан сугышы вакытында эвакуациядә яшәгән. Иң танылган шигырьләре дә нәкъ менә биредә иҗат ителгән. Мин бу музей-йортны бик яратам. Классыбыз белән еш йөрибез анда. Без генә түгел, Россия һәм аннан читтә яшәүчеләр дә күпләп килә. Яратып китәләр. Тагын киләләр. Мондый музейның минем шәһәрдә булуы белән мин бик нык горурланам.

5.

Айсылу Мусина (Йошкар-Ола): Татарстанда яшәмәсәм дә, анда еш булам һәм яраткан урыннарым да барлыкка килергә өлгерде. Аерым алганда, Болгардагы тарихи-археологик комплекс бик ошый. Анда килгәч, моңарчы бер җирдә дә кичермәгән хисләр кичерәм, җаныма милли аһәңнәр тула. Милләттәшләремнән чагыштырмача ерак торганга, минем өчен бу бик мөһим. Ак мәчет, әлбәттә, үзенә бер караштан ук гашыйк итте. Кайвакыт безнең бабаларыбыз яшәгән элекке Болгарга эләккәндәй хис итәм үземне.

6.

Илья Николашин (Волгоград): Кызганыч, мин Татарстанда бер генә тапкыр булдым. Казан белән таныш булган дус-ишләрем аның турында шулкадәр тәмләп сөйлиләр иде! Берзаман меңъеллык каланы күреп кайтырга үземә дә форсат туды. Мин күргән күпсанлы мәдәни һәйкәлләр арасында берсеннән ‒ Казан Кирмәнендәге Кол Шәриф мәчетеннән бигрәк һушсыз калдым. Алтын ярымайлары белән күккә ашкан дүрт биек манарасы, зур түгәрәк гөмбәзе, аклы-зәңгәрле төсләре тәмам әсир итте. Эчке бизәлеше дә шәп: затлы келәмнәр, Коръәннәр экспозициясе, һәм, әлбәттә, ике тонналы төсле бәллүр люстра! Беренче катта мәчетнең ут яктысында әйләнеп торучы искиткеч матур күчермәсе дә таң калдырды. Их, ни кызганыч, мәчетнең тышкы манзарасы белән кояш баешында хозурланып булмады. Ләкин төшенкелеккә бирелергә кирәкмәстер. Гаҗәеп Казанга әйләнеп кайтырга бер сәбәп булыр ул!

Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
Шәп укыла
  • 21 сентябрь 2019 - 20:55
    НИГЕЗ ЙОРТ Сания карчыкның бәгыренә төшкән сагыш иксез-чиксез иде. Бу сагышны бер генә үлчәмгә салып та, бер генә бизмәнгә куеп та булмыйдыр. Ул аны гүя утырган эскәмиясенә мәңгелеккә беркетеп куйган да үзе башка җаннар эзләп китеп барган. Шуңа күрәдерме, Саниянең күңеленә авыр булса да, аның җаны тыныч иде...
    2623
    1
    55
  • 22 сентябрь 2019 - 14:14
    ВӘСИЛӘ Күпләр өчен мәктәпнең ямен алып китте Вәсилә апалары. Шул китүеннән башка килә алмады Вәсилә яраткан мәктәбенә. Авыр чир утыз ике яшьлек чибәр хатынны, аяктан яздырып, урынга беркетте. Көннән көнгә сүнә барды Вәсилә, корый барды. Хастаханәдә дә аңардан тиз баш тарттылар. Үзенә берни әйтмәсәләр дә, табиблар Вәсиләнең ире Ниязны ачыктан-ачык кисәттеләр: “Без ярдәм итәрлек түгел...” Бианасы Кәримә карчык киленен им-томлап та карады. Тик Вәсиләне аягыннан еккан авыр чир китәргә килмәгән иде шул. Айлар буе ятты да ятты урында Вәсилә. Берни аңламаган биш яшьлек кызы Ләйлә белән аңардан да кечерәк улы Фәрит кенә: “Әни, тор инде. Кайчан мәктәпкә барасың?”, - дип җанын кыйдылар.
    2075
    1
    25
  • 26 сентябрь 2019 - 15:08
    ПЕРӘ Вәсил бүген дә иртә таңнан, әнисе урыныннан кузгалып кыштыр-мыштыр йөри башлауга ук, йокысыннан торып утырды. Әнә ул инде кичтән үк әзерләп куелган утыннарны мичкә тутырып, ут үрләтеп җибәргән, сыерны савып кереп, сөтен дә сөзеп куйган. Менә хәзер самавырга чиләктән су салыр, торбасына яңа өлгергән кузлы күмерләрне өстәп җибәрер. Мичтә дөрләгән ялкынга, самавыр торбасы «тәрәзәчек»ләреннән күз кыскан кузларга карап утырырга ярата ул. Улының иртәләрен әнә шулай онытылып, утларны күзәтеп утыруын әнисе сизми диярлек. Сизеп тә игътибар итмиме? Комачауламагач, ярый, утырсын инде, ихтыяры, дияме?
    1842
    0
    14
  • 12 октябрь 2019 - 11:30
    БУШ ЙОРТ Туганыннан артык күреп яраткан күршесе Зөһрә карчык үлеп, өч-дүрт ел үтүгә, аның өен авылның теге башында яшәгән ике балалы, яше утыздан арткан Зөлфәт сатып алгач, ялгызы яшәп яткан Гөлсемнең тынычлыгы югалды. Зөлфәтнең авыл халкына ясаган этлекләрен күреп-ишетеп белгән хатын, яңа күршеләре белән бик якыннан аралашмаса да, йорт-бакчалары терәлеп торгач, алардан качып та яши алмады.
    1799
    0
    15
  • 10 октябрь 2019 - 16:48
    ТУКТАЛЫШ “Тизрәк! Тизрәк!..” Кыска гына мизгелгә аңына килгән Айдар үз янында кайнашкан ак халатлы кешеләрнең кем икәнлеген дә, кая ашыкканнарын да аңламыйча, бөтен тәненә таралган кискен авыртудан тагын аңын җуйды... Тукталышта юл аша чыгарга басып торганда килеп бәрелгән машинаны ул хәтерләмәде. Изелгән аякларын бот төбеннән кисәчәкләрен белми иде әле утыз тугыз яшьлек авыл укытучысы...
    1715
    2
    24

  • 23 сентябрь 2019 - 15:32
    ЖВАЧКА: "БҮГЕН МИНЕМ ТУГАН КӨН!" Бүген без көненә берәр пачка чәйни торган ЖВАЧКАның туган көне. Аңа ничә яшь дип уйлыйсыз? Ничек уйлап тапканнар? Хәзер беләбез!
    147
    0
    0
  • 27 август 2019 - 11:02
    РОССИЯДӘ ШӘП ФИЛЬМ ТӨШЕРӘ БЕЛӘЛӘР! 27нче август – Россия кинематографиясе көне. Россиядә, Совет чорында төшерелгән фильмнарга карата шикләнеп караучылар шактый, әмма син андыйлардан булсаң, бу язманы ябып куярга ашыкма, чөнки Россия кинематографиясе “Ёлки”, “Притяжение”, “Бабушка лёгкого поведения” ише чүп-чардан гына тормый. Һәм без сиңа блогер Badcomedian фикеренчә иң яхшы 5 рус телле фильм тәкъдим итәбез!
    215
    0
    2
  • TAT CULT FEST 2019
  • ПИТРАУ-2019: КАРЕНДӘШЛӘР, АРУМЫ СЕЗ?
  • ПЕЧӘН БАЗАРЫ – 2019