ТАТАР ТЕЛЕННӘН БДИ һәм ТДИ...БИРМИЛӘР?

Кызганыч, татар теленнән БДИ ны сайлаучылар саны елдан-ел кими бара. Мондый темплар белән барса, берничә елдан әлеге  фәннән имтихан гомумән юкка чыгарга мөмкин...

Мәсәлән, быел республикада татар теленнән БДИ бирүчеләр нибары 19 булган. Аларның барысы да – киләчәктә үз һөнәрен татар филологиясе белән бәйләргә теләүчеләр. Узган ел исә андыйлар саны 24 булганлыгы билгеле.

9 нчы сыйныфны тәмамлаучыларга килгәндә, быел татар теленнән имтиханны 1400 кеше сайлаган. Әйтергә кирәк, бу күрсәткечләр узган ел белән бер дәрәҗәдә. 2018 елда барлыгы 1275 укучы татар теленнән белемен сынаган булган.

Беркемгә сер түгел, республика мәктәпләрендә татар телен укыту проблемасы соңгы вакытта шактый актуальләште. Яшүсмерләр, яшьләр авызыннан: “Татар теле нигә кирәк инде ул? Аны өйрәнеп вакыт әрәм итмәсәң дә була, башка фәннәргә өстенлек бирсәң яхшырак”, - кебек фикерләр көннән-көн ешрак яңгырый.

МИСАЛЛАР БЕЛӘН КЫЗЫКТЫРЫРГА!


Аллага шөкер, бу фикер белән җитәкчеләр килешми. Кеше үз туган телен һичшиксез белергә тиеш, диләр.

– Татар теленнән имтихан бирүчеләр саны кимесә дә, татар телен өйрәнүчеләр кимеми. Телне өйрәтү үзебездән тора. Балаларны тормыштан төрле мисаллар белән кызыктырырга, нәкъ менә үзең белән булган хәлләрне сөйләргә кирәк. Татар телен укый торган руслар да күбәйде, артистларның да кайберләре татарча җырлар башкара. Телгә игътибар эчке культурадан килә, телгә сакчыл караш кирәк, - дип ассызыклады Татарстанның Мәгариф һәм фән министры Рафис Борһанов татар теленнән БДИ бирүчеләр саны кимү турындагы сорауга җавап итеп.

Министр фикеренчә, телләр белү кешегә бик зур өстенлекләр бирә. Татар телен камил белү Рафис Борһановның үзенә дә күп тапкырлар ярдәмгә килгән.

– Моннан күп еллар элек Кытайга эшлекле сәфәргә баргач, татар телен белүем белән чын-чынлап горурланып кайттым. Кытайлылар белән рус телендә аралаштык. Тик эшлекле сөйләшү вакытында, үзара нәрсәдәр сөйләшеп алу кирәк булганда, алар кытай теленә күчә иделәр. Алар кытайча, без татарча сөйләшәбез. Без аларны, алар безне аңламый. Контрактка кул куяр алдыннан, министрлык вәкиле миннән: «мин контракт вакытын озайтырга әзер, нинди телдә аралашканыгызны гына әйтегез», -диде, - дип сөйләде министр.

ОЯЛМЫЙЧА СӨЙЛӘШСЕННӘР...


Әйтергә кирәк, соңгы вакытта мәктәпләрдә татар телен укыту методикасының шактый катлаулы булуы турындагы фикерләр еш яңгырый башлады. Аны җиңеләйтү турында шактый сөйләшүләр бара. Шушы көннәрдә Татарстанның Дәүләт Советы рәисе Фәрит Мөхәммәтшин да бу темага үз фикерен белдерде.

– Татар телен өйрәнү программасының татар булмаганнар өчен авыр булуы белән без килештек. Сөйләм телен генә өйрәтү җитәр, тик беркем дә туган телдән баш тартырга уйламый. Рус телен дә, башка чит телләрне дә белү кирәк», – дип ассызыклады ул.

Шунысын да исегезгә төшерәбез, Фәрит Мөхәммәтшин татар телен шактый соң – 45 яшендә генә өйрәнгән түрә! Димәк, татар телен өйрәнеп була - теләк кенә кирәк, дип нәтиҗә ясыйбыз.

Татарстанда татар телен өйрәнү методикасының әкренләп гадиләшә баруын Рафис Борһанов та ассызыклады.

– Беренче этапта сөйләм телен кулланырга, укучылар белән табигый аралашырга тырышабыз. Аннары әкренләп кенә башка ысуллар кертелә. Бу балалар оялмыйча сөйләшә алсын өчен кирәк. “Татар телен кем яхшырак белә”, - дигән сорауга мин һәрвакыт “татар телен тырышып укучылар яхшы белә” дим”, - дип билгеләп үтте министр.

Рәмзия ЗАКИРОВА



БУ ТЕМАГА ТАГЫН ЯЗМАЛАР:


Татарстанда яңа рекорд!


БДИдан начар балларда кем гаепле?


БДИны – 399 БАЛЛГА!


Путин БДИда 300 балл җыйган!

Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
Шәп укыла
  • 21 август 2019 - 15:57
    МИНЕМ ЯНГА АТЛАР КИЛДЕ... Бүген таң белән Салпар авылында берсеннән-берсе шомлырак ике хәбәр таралды. Буран котырган бу төндә, ферма стеналарын җимереп, колхозның иң хәлле биш атын урлап киткәннәр. Халидә белән Зәкәриянең кече уллары уеннан кермәгән. Урам очында яшәүче Матур апасында да кунмаган, күршедәге дус малае Рөстәмдә дә табылмаган...
    66
    0
    0
  • 22 август 2019 - 16:22
    УЕН (АНТИХИКӘЯ) – ГАЛИМҖАН ГЫЙЛЬМАНОВ Кафе. Ишектән тәкәббер генә бер чибәркәй килеп керде. Залга үтешли, янәшәдәге өстәл артында моңаеп утыручы егеткә күз сирпеп алды. Әллә исәнләште дә инде?
    43
    0
    0
  • 20 август 2019 - 21:30
    ТУГАН КӨНСЕЗ МАЛАЙ (ГАЛИМҖАН ГЫЙЛЬМАНОВ) Бу ятимнәр йортында әнисез яки әтисез балалар күп. Әтисез-әнисез балалар да бар. Кайберләренең әти-әнисе генә түгел, әби-бабасы, туган-тумачасы да юк. Анысы гына нәрсә... Айдарның туган көне дә юк хәтта. Барлыкка бар, тик дүрт елга бер генә килә. 29 нчы февраль көнне туган шул ул, кәбисә елны. Шуңа күрә, бер мәртәбә үткәрә дә өч ел рәттән туган көнсез, бәйрәмсез яши. Бу балалар йортына килгәч, ул әле бер дә үткәрмәде туган көнен.
    25
    0
    0
  • 6 август 2019 - 09:47
    «ЯНЫМДАГЫ КОЯШЫМНЫ ҖИБӘРГӘНМЕН...» – ЗӘРИНӘ ХУҖИНА ***
    Ә гомерләр үтте китте,
    Ә син китмәдең һаман.
    Калбемнең иң тирәнендә
    Күмелеп калдың бер заман.
    Ул көнне әле хәтерлим,
    Түп-түгәрәк ай яна.
    Гитарада уйныйсың син,
    Тыңлатып җырлар яңа.
    Яңа җы...
    22
    0
    0
  • 16 август 2019 - 13:38
    ФӘНИС ЯРУЛЛИН ШИГЫРЬЛӘРЕ Безнең сөю яшерен хәзинәдәй Тирән казып җиргә күмелгән. Белмәсеннәр өчен өсләренә Тигез итеп туфрак сибелгән. һәм белмәс тә аны һичбер кеше, Ул күмелгән шундый тирәнгә. Өсләрендә уйный бала-чага Ауный-ауный яшел чирәмдә.
    17
    0
    0
  • 15 август 2019 - 09:28
    142 ЕЛ РӘТТӘН ЯҢГЫРЫЙ ТОРГАН СҮЗ! Нәкъ 142 ел элек, 1877 елның 15 августында Томас Эдисон телефоннан сөйләшкәндә «Hello» («Алло») сүзен кулланырга тәкъдим итә.

    1876 елда Филадельфияның бөтендөнья күргәзмәсендә Александр Белл исемле...
    12
    0
    0
  • 12 август 2019 - 11:51
    ХАЛЫКАРА ЯШЬЛЕК КӨНЕ! Яшьлек, гомрең кыска синең, шундый кыска булып тоела... Бүген халыкара яшьлек көне! Кеше гомеренең иң гүзәл, хисләр белән кайнап торган, әкияти матур чагы! Ә яшьлек турында шагыйрьләрдән дә матуррак и...
    13
    0
    0
  • ПИТРАУ-2019: КАРЕНДӘШЛӘР, АРУМЫ СЕЗ?
  • ПЕЧӘН БАЗАРЫ – 2019