ЧИШМӘ САГЫШЫ

Ух, авыр да соң шушы үләннәр. Ярларымны кычытканнар, өрәңгеләр яулап алды. Озын ботаклары, түзә алмыйча, минем өскә бөгелеп төшәләр дә аркылы-торкылы ятып, кояш нурын күрерлек тә урын калдырмадылар. Кычыткан, чүп үләне басса, аннан котылуы бигрәк авыр шул! Кояшны, якты дөньяны күрмәгәнгә кайчаннан инде! Эх, минем дә бар иде бит бәхетле чакларым.

Туры тауның баурыннан бәреп чыгып,аска таба тәгәрәгәндә, бөтен авыл уч төбендә кебек иде. Кояш нурлары белән уйный-уйный, Түбән очка төшеп җиткәнемне сизми дә кала идем. Тау итәгендәге тимерче буенда трактор, комбайннар шау-гөр килер, бер генә минут та аның тирәсе буш булмый, кайнап торыр иде. Ә хәзер авылның җаны булган шул тимерче урынында тирә-ягын каклавыч үләннәр баскан иске хәрабә янтайган..

Тимерчене узгач, мине бөтен авылның каз-үрдәкләре көтеп тора. Алар, җәй буе минем суымда чупырдашып, канатларын кага-кага, буй үстерәләр. Көзләр җиткәч, каз өмәсендә уңган киленнәр, казларны, симезлекләренә сөенә-сөенә, минем салкын суымда юалар, ә кичләрен сукмакларга каз каурыйлары сибеп китәләр. Каз-үрдәкләр, хәзер ник килмисез минем янга?

Йолдызлар җемелдәшкән җәйге аяз төннәрдә, тулган айның көмеш нурында ялтырап, сикерә-сикерә, Уләмәгә йөгергәндә, мин күпме гашыйкларның серләрен тыңладым. Ничә буын мәхәббәт сандугачларының тере шаһите булып, хәзер ялгыз карама гына моңая. Төннәр буе шул мәхәббәт хисләрен тыңлап челтерәве миңа ничек рәхәт иде!

Җәйнең төне ай-һай кыска! Гашыйкларны озатырга да өлгермисең, Ком очыннан Мәгуз бабайның капка шыгырдавы ишетелә. Иртәнге чык белән үлән чабарга ашыга ул. Авыл халкын уятмаска тырышып, атын акрын гына атлатып, минем янга килә, атын туйганчы саф суым белән сыйлый, ә үзе “Идел буе каеннары”н суза. Җыр, тауларга бәрелеп, чокыр-чакырлар арасына кереп югала. Минем һәр көнем шул җыр белән башлана. Ул җырның сүзләрен күптән оныттым инде, ә көен хәтерлим. Хәзер көннәр буе үләннәр, чыбык-чабыклар астында шуны көйләп сагышланам.

Мәгуз бабай китеп, сандугач моңнарын тыңлап хозурланыйм дигән дә генә, көтүченең чыбыркы тавышы авылны яңгырата. Миңа да эш җитәрлек. Йөзләгән сыерның иртәнге сусавын басарга суны җиткереп өлгерт кенә. Ә хәзер мин көтү тавышын ишетмим. Биш-алты сыер кайчагында килгәләп китә бугай.

Көтүне озаткач, иркенләп таң нурлары белән шаярып уйныйм. Тау сыртыннан сузылган кояш нурларының әле берсенә, әле икенчесенә сикереп уйнавы ничек рәхәт! Сикергән саен, суым челтери. Ә мин чикерткәләр, төрле бөҗәкләрдән дә биегрәк сикерәсем килеп, алга ыргылам. Минем чылтыравыма чишмәгә суга килүчеләрнең көянтә-чиләк тавышы да кушыла. Көн дә минем суымны мөлдерәмә тутырып, иртәнге чәйгә алып кайтучы авыл башында яшәүче ак яулыклы Сафура әби дә күренми. Таң атуга, казларын китерүче Мөнирә карчык, бөтен авыл хәбәрен түкми-чәчми җепкә тезгән кебек тәмләп сөйләүче Гөлсинә әбиләр кайда? Барысы да аръякка - каен төбенә күчкәннәр микән?!

Җәйләр буе минем ярларымда чыр-чу килгән балалар кайда? Алар тавышы белән әрәмәлектәге кошлар тавышын тыңлап ләззәтләнә алмый идем. Велосипедлары белән әле бу якка, әле теге якка чыгып, минем суларымны болганчыкландырып, ярларымны ишеп уйнаганнарына ачуым килгән чакларым да күп була иде. Кайда соң сез, минем нәни дусларым?! Сезнең ваемсыз самими тавышларыгыз бу шомлы тынлыктан күпкә рәхәтрәк.

Ах, бигрәк авыр өстемдәге үләннәр. Их, кояш нурларында бер сикереп уйнарга иде! Ник берәү дә юк тирә-якта?! Бер-бер хәл булганмы? Дөнья беткән мәллә?!

Кайда соң сез, кешеләр? Кайда казлар, сыерлар? Кайда соң син, авыл?!

Дилә Фаекова,
Казан шәһәре Г.Тукай исемендәге 1нче татар гимназиясенең 9 сыйныф укучысы 

Иң мөһим һәм кызыклы язмаларны Татмедиа Telegram-каналында укыгыз


Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
Шәп укыла
  • 30 август 2020 - 17:15
    ҮЛЕМНӘН КӨЧЛЕРӘК – Ну-ну-ну! Марш, агай, үз урыныңа! Үз тавышын үзе танымады кыз. Тик тегенең тамчы да исе китмәде, атлап барган шәпкә ике кулын сузып, күрешергә килгән кыяфәт чыгарды. Тагын ике секундтан ул аны шул пычрак куллары белән эләктереп үк алачак... – Үзең китәсеңме, әллә булышыргамы сиңа, абзый кеше? Зөмәрә аңышмый калды: кайчан, каян килеп чыкты бу зифа буйлы егет, ни ара аларның уртасына кереп басты? Сәрхуш ирнең йөзе әче әйбер капкандай җыерылып килде; селтәнергә дип күтәргән кулы белән башын кашып алды да, ава-түнә үз почмагына таба китте.
    2467
    0
    15
  • 20 август 2020 - 16:57
    ЯЗМЫШЛАРНЫ САЙЛАП АЛМЫЙЛАР Энҗе, әнисе күрмиме икән, дип, курка-өркә өйләре ягына карап торды да, тиз генә мунчага кереп китте. Пычранган күлмәген мунча алдында салды да, эчкә кереп, салкынча суда нәни куллары белән ышкып-ышкып юарга тотынды. Эскәмиядә яткан хуш исле кул сабынын тидерде. Итәк очындагы таплар бетмәгәч, кырыйда торган кер тактасына салып тырышып-тырышып ышкырга кереште. Урам аша гына яшәгән күрше әби оялтты аны бүген.
    2306
    0
    13
  • 22 август 2020 - 09:00
    НУРЛАНЫШ БҮЛМӘСЕНДӘ ...Май кояшы җылы нурларын өләшә. Палатаның кечкенә тәрәзәсеннән төшкән саран нурлар Регинаның күзләренә төшеп күзләрен камаштыра, күзләре үзләреннән-үзләре яшьләнеп йомылалар. Яшьләнгән күзләрендәге җан сагышын башкаларга күрсәтмәскә тырышып, стенага борылып ятып, одеялын башыннан үк бөркәнеп куя да уйлар диңгезенә чума яшь ана.
    1954
    0
    8

Блоглар
  • МУСА ҖӘЛИЛ ИСЕМЕНДӘГЕ КӨРӘШ ЯРЫШЛАРЫ-2020 (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • CLUBTURBO WINTER DRIFT CUP ИКЕНЧЕ ЭТАП: ФОТОРЕПОРТАЖ
  • «ӘЙДӘ, ШАЯРТ»: ФИНАЛ
  • ТАТАР ИҖАДИ КОМАНДАЛАРЫ АРАСЫНДА МИНИ-ФУТБОЛ
  • РУБИН–ДИНАМО 0:1 (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • TAT CULT FEST 2019
  • ПИТРАУ-2019: КАРЕНДӘШЛӘР, АРУМЫ СЕЗ?
  • ПЕЧӘН БАЗАРЫ – 2019