АРТИСТ

(Хикәя)

Спектакль башланырга ун-унбиш минутлап вакыт калды. «Беренче театр»да Хәбибрахманны уйнаучы Илгәрәй юк та юк. Алай соңга калмый торган иде... Инде нишләргә, кая барырга белмичә торганда, күктән төшкән кебек кенә пәйда булды Илгәрәй. Баш кагып кына исәнләште дә, туктап та тормыйча, үзенең киенү-ясану бүлмәсенә кереп китте...

Спектакль үз вакытында башланды. Шыгрым тулы зал да, бая гына шартлар дәрәҗәгә җитеп, сүгенеп йөргән карт режиссер да, Илгәрәйнең мавыктыргыч уенына ияреп, «театр» дигән серле, тылсымлы дөньяга кереп киттеләр.

– Ну уйнап та карый, артист! – дип елмаеп куйды сәхнәгә чыгарга чират көтүче БибиМиңзифа.

– Һи, нәрсә аңа Хәбибрахманны уйнау! Тормышта да шул ук бит ул! Клоун!

Монысын Вәли-Рафаэль әйтте. Бөтенесенең сүзен режиссер йомгаклап куйды:

– Арти-и-ист... – Соңрак тагын кабатлады. Йөзендә шул ук елмаю, киная: – Ну артист!

Илгәрәйне «артист» дип йөртәләр. Бу бик аңлашылып бетми, чөнки ул үзе дә артист булып эшли. Кем булсын, сәхнәгә чыккан һәркем артист буладыр инде... Юк шул, бары тик Илгәрәйгә карап кына: «Артист!» – диләр. «Һи, артист...» – дип тә җибәрәләр әле.

Баштарак бу кушаматка бик үртәлә иде Илгәрәй. Хәзер колак та салмый. Әллә күнекте, әллә... язмышына буйсынды... Хет әллә нәрсә димәгәйләре! Үзе шундый күңелчән, кәмитчән булгач, нишлисең...

Шулай да бу сүз, мактап, хөрмәтләп әйтелгәннән бигрәк, көлеп, хәтта кимсетеп, кыерсытып әйтелә кебек. Әнә бит, җыелып алсалар:

«Теге мәзәкне сөйлә әле, безгә килешми, сиңа ярый, чөнки син үзең шундый», – дип үзәккә үтәләр. Төрле тантана-банкетларга чакырганда да: «Шәпләп көлдерергә тырыш инде, малай, күңелле булсын. Ну... Син – артист, үзең беләсең...» – диләр...

Тормышта да, сәхнәдә дә адәм көлдереп йөргәч, әйтерләр шул. Аңа гел көлкеле, хәтта тиле-милерәк рольләр бирәләр. Булмаган талантны эзләп азапланасы юк, үзе шундый, янәсе.

...Бүген дә, Илгәрәй-Хәбибрахманга карап, зал рәхәтләнеп, яшенә тыгылып көлде. Спектакль беткәч тә бик озак кул чапты, кул чабып кына калмады, «Ил-гәрәй! Ил-гә-рәй!» – дип, аягүрә басып, озак кына алкышлап торды.

Илгәрәй халык алдына чыкмады. Аны киенү-ясану бүлмәсеннән дә таба алмадылар. Вәли-Рафаэль аннан кулына телеграмма кәгазе тотып чыкты. Йөзе җитди. Үзенең чак-чак кына теле әйләнә:

– Менә... Өстәлендә калган... Ә без көлгән булабыз... Артист, имеш... Ә бит ул... ул... чын артист!

Берни аңламыйча, барысы да Рафаэль кулында калтыранып тор- ган кәгазьгә ябырылдылар. Ә анда... Анда кешегә үз гомерендә бер генә килә торган ачы кайгы хәбәр ителгән иде: «Әниең вафат. Тиз кайт!»

2004, 6 август

Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
Шәп укыла
  • 6 сентябрь 2019 - 14:06
    ӘТИ ЙОРТЫ Гөлсинурга авылда атасыннан мирас булып калган йортлары турында әнисе Сәвия бүген тагын шалтыратты: - Кызым, син кайчан барып рәтләп киләсең инде андагы эшләрне? Эчендәге әйберләрен җыеп түгәргә дә, сатарга кирәк инде өйне. Күпме торыр ул? Болай хуҗасыз килеш торса, тиз черер. Урыны да әйбәт йортның. Авыл уртасында. Хакларның әле әйбәт чагы. Акчасы артык булмас, кирәк җире табылыр.
    4767
    2
    93
  • 8 сентябрь 2019 - 10:29
    ИСКЕ ЙОРТ Яңа йорт салып, анда күченгәнгә тугыз ел үтсә дә, Гайшә карчык түбәләре тишелгән, ишеге кыйшайган, күбесенчә келәт вазифасын үтәгән иске өйне сүтәргә улы Рәискә моңа хәтле һич кенә дә ризалык бирергә теләмәде. Рәис, иске йортны сүтик, дип ничә кат сүз башламасын, Гайшә әби улының игътибарын башка якка бора торды, я аңа бик тә мөһим бүтән эш табып биргәләде.
    2816
    1
    78
  • 5 сентябрь 2019 - 10:08
    ӘНИ, СУ БИР! Зур хастаханәнең реанимация бүлеге янында күн эскәмиягә сеңеп диярлек утырган, ябык гәүдәле, башына ак яулык бәйләгән, моңсу-җитди кыяфәтле карчык яныннан табиблар, шәфкать туташлары тыз-быз үтеп йөри. Инде икенче атна моннан китми диярлек утырган әби аларның барысын да өмет тулы карашы белән каршы ала һәм сагыш белән озатып кала. Шәфкать туташлары... Нинди мәгънәле бу исем! Шәфкатьле!.. Менә берәрсе янына килер дә, әйтер кебек: ”Әбекәй, кызыгыз терелде. Бүген аны өйгә алып кайтып китәрсез”, - дияр кебек.
    2413
    0
    58
  • 24 август 2019 - 18:02
    ӘНИЗӘР (ХИКӘЯ) Алар газета-журнал нәшриятында очраштылар. Әнизәр, бер кочак кәгазь күтәреп лифттан чыгып килгәндә, колагына телефонын “ябыштырган” берәү белән бәрелеште.
    1846
    0
    20
  • 2 сентябрь 2019 - 14:57
    СУКЫР ЯЗМЫШ Электричкада кеше күп түгел. Көпә-көндез ник бушка куалардыр бу кадәр тимер өемен?! Әллә шул кеше юклыккамы – тавыш-тынсыз гына, шыңшып кына йөри ул бүген.
    1550
    0
    18

  • 27 август 2019 - 11:02
    РОССИЯДӘ ШӘП ФИЛЬМ ТӨШЕРӘ БЕЛӘЛӘР! 27нче август – Россия кинематографиясе көне. Россиядә, Совет чорында төшерелгән фильмнарга карата шикләнеп караучылар шактый, әмма син андыйлардан булсаң, бу язманы ябып куярга ашыкма, чөнки Россия кинематографиясе “Ёлки”, “Притяжение”, “Бабушка лёгкого поведения” ише чүп-чардан гына тормый. Һәм без сиңа блогер Badcomedian фикеренчә иң яхшы 5 рус телле фильм тәкъдим итәбез!
    102
    0
    2
  • 15 август 2019 - 09:28
    142 ЕЛ РӘТТӘН ЯҢГЫРЫЙ ТОРГАН СҮЗ! Нәкъ 142 ел элек, 1877 елның 15 августында Томас Эдисон телефоннан сөйләшкәндә «Hello» («Алло») сүзен кулланырга тәкъдим итә.

    1876 елда Филадельфияның бөтендөнья күргәзмәсендә Александр Белл исемле...
    103
    0
    0
  • TAT CULT FEST 2019
  • ПИТРАУ-2019: КАРЕНДӘШЛӘР, АРУМЫ СЕЗ?
  • ПЕЧӘН БАЗАРЫ – 2019