СОЦИАЛЬ ЧЕЛТӘРЛӘРДӘ ҮЗЕҢНЕ НИЧЕК САКЛАРГА?

Бүген социаль челтәрләр – безнең көндәлек тормышның бер өлеше. Дуслар белән аралашу, кызыклы видеолар карау, яңалыклар уку, иҗатың белән уртаклашу – боларның барысын да берничә секунд эчендә эшләп була. Әмма виртуаль дөньяда сак булу мөһим.

1. Серсүзең ныклы булсын. «123456», туган көн яки исемең кебекләрне сайлама. Иң яхшысы – хәрефләр, саннар һәм махсус билгеләрдән торган катлаулы серсүз куллану.

2. Шәхси мәгълүматыңны таратма. Өй адресың, мәктәп исемең, телефон номерың, паспорт мәгълүматларың яки банк картасы турында интернетта язма. Бу мәгълүматлар начар ниятле кешеләр кулына эләгергә мөмкин.

3. Геолокацияне һәрвакыт кушып йөрмә. Фото урнаштырганда, үзеңнең кайда булуыңны күрсәтү кирәк түгел. Бу чит кешеләргә синең кайда йөргәнеңне белергә мөмкинлек бирә.

4. Интернеттагы һәркемгә ышанма. Экран артындагы кешенең кем икәнен белеп булмый. Яңа танышлар белән аралашканда сак бул. Әгәр кем дә булса шәхси фотолар, акча яки яшерен мәгълүмат сорый икән – сөйләшүне туктат һәм өлкән кешегә хәбәр ит.

5. Шикле сылтамаларга басма. «Син бүләк оттың!», «Бу видеода синме?» кебек хәбәрләр еш кына мошенниклар тарафыннан җибәрелә. Таныш кеше исеменнән килсә дә, башта аның чыннан да ул җибәргән хәбәр булуын ачыкларга кирәк.

6. Ял итәргә онытма. Социаль челтәрләрдә сәгатьләр буе утыру күзләргә, йокыга һәм кәефкә тискәре йогынты ясарга мөмкин. Вакыт-вакыт телефонны читкә куеп, саф һавада йөрергә, спорт белән шөгыльләнергә яки якыннарың белән аралашырга вакыт тап.

Реаль тормыштагы кебек үк, интернетта да сак булырга кирәк!