"ЯКЫН КЕШЕМӘ ЯРДӘМ КИРӘК..." /киңәшләр/

Якын кешегезгә хәзерге вакытта бик авыр һәм аңа ярдәм итәргә кирәк. Әмма ничек икәнен белмисең. Таныш халәтме? Әлеге кеше бергә эшләгән коллега да, туганың да, дустың да булырга мөмкин. Әгәр ул үзен борчыган мәсьәлә турында сөйләсә, димәк, сез беренче бүлекне төшереп калдырып, икенчесенә күчә аласыз. Чөнки беренчесендә сүз аның проблемасын ачыклау һәм ниләр кичергәнен аңлау турында булачак.

1 бүлек.

Сүзне сорау бирүдән башларга ярамый. “Хәлең ничек?” дип маңгайга бәреп сорасаң, кеше: “Рәхмәт, яхшы”, - диячәк. Мәсәлән, мондый сүзләр кулланырга мөмкин:

- Соңгы көннәрдә синең хәлең ничек икән, дип уйлап йөрим.

- Синең барысы да яхшы микән, дип борчылам.

- Соңгы вакытта син бик моңсу, мин берәр ничк ярдәм итә алмыйммы?

Күп нәрсә сорауның нинди ситуациядә бирелүенә дә карый. Әгәр кеше контакта авыр керә икән, ул ни дә булса эшләгәндә, мәсәлән, савыт-саба юганда сорау бирергә була.

Ул сорауларга җавап бирә башлагач, туры бәрми генә аны борчыган мәсьәлә турында сорашырга мөмкин. Әмма сорауларны уйлап бирү кирәк.

Ябык сорауларга караганда ачык сораулар бирү яхшырак. Сорауларны әнә шул ике типка бүлеп йөртәләр. Мәсәлән, “Кичә нишләдең?”, “Әниеңнең хәле ничек?” дип, конкрет сораулар бирү кешене чыгырыннан чыгара ала. Әгәр билгеле бер нәрсәләр турында аның сөйләшәсе килми икән, “синең миңа берәр нәрсә сөйлисең юк идеме?” дип ачык сорау биерергә була. Кешене бүлдермичә тыңлагыз, аннан “Тагын сөйлисе әйберләрең калмадымы?” дип сорагыз.

2 бүлек.

Нәрсә аңа ярдәм итә алыр иде? Моны ачыклау өчен фантазияне эшкә җигеп төрле сораулар биреп карарга була.  Бу күренешләрнең кайсы аңа рәхәтлек бирер иде икән?

- Хорда җырлау;

- Иртәдән кичкә кадәр буш вакыт булу һәм нәрсә эшлисе килсә, шуны эшләү мөмкинлеге;

- Эшләгән эшеңне күреп, бәяләүләре;

- Әнисенең баштан сыпыруы;

- Велосипедта йөрү һ.б

Әңгәмәдәш тәкъдим ителгән күренешләрнең берсе үзенең күңеленә ятуын әйтсә, сез икегез дә аның нәрсә теләгәнен аңлаячаксыз.

Әгәр бу ысул ярдәм итмәсә, ягъни кеше үзенең нәрсә теләгәнен әйтә алмаса, ярдәмгә көнләшү килә ала. Ничек дисезме? Ә менә болай: кеше үзе теләгән әйберне башкаларга күрсә, аңа кызыга. Әңгәмәдәшегез шул очракларны әйтеп бирә алса, сез җавапны таптыгыз дигән сүз.

Ярсуны киметә торган сораулар. Кешене күңеле кайнап һәм ташып торса һәр сүзгә кызып китсә, аны әлеге сораулар ярдәмендә тынычландырырга мөмкин:

- Тормышыңда иң авыр вакыйганы ничек җиңел генә уздырып җибәрә алган идең?

- Тормышыңда бөтенләй борчу булмаган чаклар бар идеме?

- Кайчан үзеңне тыныч һәм рәхәт хис итәсең?

- Үз тарафыңа ишеткән комплиментлар исемлеген яз.

- Җиңеп чыга алган проблемаларыңның исемлеген яз.

Кешеләр үзләренә ярдәм итүчеләрне хәтерлиләр, ә менә үзләре кылган яхшылыклар, яхшы яклары турында сөйләргә бик яратмыйлар. Тик аларны күрү бик мөһим. Үзе күрә белмәсә, сез аларны күрергә ярдәм итегез.

Кешене борчыган мәсьәлә турында сорашканда үзеңне уңайсыз хис итәргә кирәкми. Ул сүзне үзе дә башларга мөмкин. Андый чакларда аның мөмкинлекләрен күрсәтергә, аны булдыра алачагына ышандырырга кирәк.

Димәк, нәтиҗәләр ясыйбыз:

- ярдәмгә мохтаҗ кеше белән сүзне гомуми сораулардан башлагыз, болай эшләгәндә ул читенсенмичә сөйли алачак;

- ул өстән-өстән генә сөйләсә, конкрет мисал китерүен сорагыз;

- әгәр сөйләшү проблемаларны санауга кайтып калса, кешенең өстенлекләрен, уңай якларын санагыз, үзенә аларны күрергә ярдәм итегез.

Зилә САБИТОВА әзерләде

Иң мөһим һәм кызыклы язмаларны Татмедиа Telegram-каналында укыгыз


Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
Шәп укыла
  • 30 август 2020 - 17:15
    ҮЛЕМНӘН КӨЧЛЕРӘК – Ну-ну-ну! Марш, агай, үз урыныңа! Үз тавышын үзе танымады кыз. Тик тегенең тамчы да исе китмәде, атлап барган шәпкә ике кулын сузып, күрешергә килгән кыяфәт чыгарды. Тагын ике секундтан ул аны шул пычрак куллары белән эләктереп үк алачак... – Үзең китәсеңме, әллә булышыргамы сиңа, абзый кеше? Зөмәрә аңышмый калды: кайчан, каян килеп чыкты бу зифа буйлы егет, ни ара аларның уртасына кереп басты? Сәрхуш ирнең йөзе әче әйбер капкандай җыерылып килде; селтәнергә дип күтәргән кулы белән башын кашып алды да, ава-түнә үз почмагына таба китте.
    2573
    0
    16
  • 6 сентябрь 2020 - 13:31
    МӘХӘББӘТ ТОЗАГЫ "Тавык төшенә тары керә” ди халык. Финанс-экономика институты студенты Рәсим төшендә үзен банк директоры итеп күреп ятканда гына ишек шакыдылар. “Их, нечкә билле чибәркәй – сәркатиб кабинетка килеп кергәч кенә уяттылар”, – дип сөйләнә-сөйләнә ишек ачырга юнәлде. Ә ишек артында… Әле генә төшендә күргән сәркатиб кыз басып тора иде.
    730
    0
    1
  • 13 сентябрь 2020 - 13:56
    КАЛАЙЧЫ КӘЛҮК Җиңел сөякле бабай, аягына эрҗинкә галушларын киеп алды да болдыр баскычыннан җәһәт кенә ишегалды чирәменә төште. Тагын бер кинәнеп арлы-бирле йөренгәләде. Алгысый иде аның күңеле, очына иде. Менә нидер эшлисе генә килеп тора бит. Ниндидер бер гайре табигый эш. Әмма дә ләкин файдалы эш булсын иде ул. Тиктомалдан чуарланып йөрергә яшь-җилкенчәк түгел лә ул! Хәкимәсе: «Вәт маладис, картым! Вәт булдыргансың, атасы!» – дип әйтерлек булсын. Мактаганны ярата ул. 
    636
    0
    5

Блоглар
  • МУСА ҖӘЛИЛ ИСЕМЕНДӘГЕ КӨРӘШ ЯРЫШЛАРЫ-2020 (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • CLUBTURBO WINTER DRIFT CUP ИКЕНЧЕ ЭТАП: ФОТОРЕПОРТАЖ
  • «ӘЙДӘ, ШАЯРТ»: ФИНАЛ
  • ТАТАР ИҖАДИ КОМАНДАЛАРЫ АРАСЫНДА МИНИ-ФУТБОЛ
  • РУБИН–ДИНАМО 0:1 (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • TAT CULT FEST 2019
  • ПИТРАУ-2019: КАРЕНДӘШЛӘР, АРУМЫ СЕЗ?
  • ПЕЧӘН БАЗАРЫ – 2019