НИ ӨЧЕН: БАЛЫКЛАР!

Ни өчен диңгез төбендә яши торган балыкалар шундый куркыныч була? Ни өчен балыклар өерләре белән йөзгәндә синхрон рәвештә хәрәкәтләнә? Ни өчен Гондураста балык яңгырлары ява? Бу сорауларга җаваплар әлеге язмада.

Ни өчен диңгез төбендә яши торган балыклар шундый куркыныч була?

Диңгез төбендәге балыкларның тышкы кыяфәте аларның яшәү урыннарының үзенчәлекләренә бәйле. Кырыс шартларга яраклашу өчен балыклар бик нык үзгәргән.

Кояш нурлары диңгез төбенә үтеп кермәү сәбәпле, балыкларның күзләре бик үзенчәлекле. Бу яктылыкны арттыру өчен кирәк.

Диңгез төбендә ризык табу да бик кыен. Шуңа күрә аларның ашкайнату системалары да үзгәреш кичергән. Моның нәтиҗәсендә, балыкларның бөтен тән төзелешләре үзгәргән.

Боларга өстәп, тирәндә яшәүче әлеге җан ияләренә су да басым ясый,  бу да форма үзгәрешенә китерә.

Озын сүзнең кыскасы – мондый балыкларга экстремаль шартлар экстремаль тышкы кыяфәт “бүләк иткән”.

Ни өчен балыклар өерләре белән йөзгәндә синхрон рәвештә хәрәкәтләнә?

Безнекеннән аермалы буларак, балыкларда тагын бер сизү органы бар. Ул – ян сызыгы. Әлеге сызык саңаклардан алып койрыкка кадәр сузылган. Аның ярдәмендә балыклар хәрәкәтләрне, судагы вибрацияләрне тоя. Нәкъ менә шул сызык зур өерләрдәге балыкларга синхрон рәвештә хәрәкәт итәргә булыша да инде.

Кайбер балыкларда (акула, скат) тагын бер тою органы бар. Алар суда яши торган башка җан ияләренең электр кырларын тоярга сәләтле. Шул рәвешле, ерткычлар корбаннарын яшеренгән урыннарыннан эзләп таба.

Ни өчен Гондураста балык яңгырлары ява?

Гондурастагы балык яңгыры – сирәк очрый торган феномен. Ул инде 100 ел дәвамында Йоро департаментында  һәр ел саен май-июль айлары тирәләрендә ява. Шул як кешеләре әйтүенчә, башта кара болыт хасил була, яшен яшни, каты җил исә. Һәм 2-3 сәгать дәвамында яңгыр ява. 

Яңгырдан соң җирдә йөзләгән тере балыклар кала, аларны кешеләр җыеп ала һәм ашый икән.

Әлеге сәер хәлләргә аңлатманы болайрак бирәләр: көчле җил балыкларны судан очыртып берничә чакрымга һавага алып менеп китә, аннан яңгыр белән бергә яудыра. Ә инде балык яңгырының хасил булган урыны дип Йородан 50 чакрым ераклыкта урнашкан Кариб диңгезе санала.

Иң мөһим һәм кызыклы язмаларны Татмедиа Telegram-каналында укыгыз


Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
Шәп укыла
  • 15 июнь 2020 - 16:58
    КАРЛЫГАННАР ӨЛГЕРГӘН ЧАК Бакчада кара карлыганнар өлгерде. Кара төннең үзеннән дә кара карлыганнар. Татлы да үзе, әчкелтем дә. Табигатьтә гел шулай: иң бәрәкәтле, иң шифалы сые – әче җимешендә...  
    1363
    0
    11
  • 19 июнь 2020 - 16:49
    КЕШЕ КҮҢЕЛЕ – КАРА УРМАН (ХИКӘЯ) Рәгинә иртән эшкә барганда да, кичтән кайтканда да ике тукталыш арасын, гадәттә җәяүләп үтә. Кышын буранга, язын челләгә, язлы-көзле коеп яуган яңгырларга карамый, җәяүләп атлый. Бүген дә шулай итмәкче иде. Төнлә явып үткән яңгырдан соң сафланып, төсләре ачыкланып калган иртәнге кала урамнарына хозурланып баруга ни җитә!
    1171
    1
    6
  • 26 июнь 2020 - 10:30
    ЯШЬЛЕК ХАТАСЫ Лаеклы ялга чыгуына ике ел үтсә дә, Энҗе, һаман эшкә барасы булган кебек, һәр көн ашкынып иртә таңнан тора. Ничектер, көтеп алган лаеклы ялда үз җаена, салмак-тыныч кына яшәргә өйрәнеп китә алмый әле хатын. Башта бер-ике тапкыр, тиз-тиз киенеп, эшенә чыгып киткән чаклары да булган иде. Ишек төбенә барып җитеп, ире Расих туктаткач кына ушына килә иде элекке шәфкать туташы.
    756
    0
    10

Блоглар
  • МУСА ҖӘЛИЛ ИСЕМЕНДӘГЕ КӨРӘШ ЯРЫШЛАРЫ-2020 (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • CLUBTURBO WINTER DRIFT CUP ИКЕНЧЕ ЭТАП: ФОТОРЕПОРТАЖ
  • «ӘЙДӘ, ШАЯРТ»: ФИНАЛ
  • ТАТАР ИҖАДИ КОМАНДАЛАРЫ АРАСЫНДА МИНИ-ФУТБОЛ
  • РУБИН–ДИНАМО 0:1 (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • TAT CULT FEST 2019
  • ПИТРАУ-2019: КАРЕНДӘШЛӘР, АРУМЫ СЕЗ?
  • ПЕЧӘН БАЗАРЫ – 2019