НИ ӨЧЕН: БАЛЫКЛАР!

Ни өчен диңгез төбендә яши торган балыкалар шундый куркыныч була? Ни өчен балыклар өерләре белән йөзгәндә синхрон рәвештә хәрәкәтләнә? Ни өчен Гондураста балык яңгырлары ява? Бу сорауларга җаваплар әлеге язмада.

Ни өчен диңгез төбендә яши торган балыклар шундый куркыныч була?

Диңгез төбендәге балыкларның тышкы кыяфәте аларның яшәү урыннарының үзенчәлекләренә бәйле. Кырыс шартларга яраклашу өчен балыклар бик нык үзгәргән.

Кояш нурлары диңгез төбенә үтеп кермәү сәбәпле, балыкларның күзләре бик үзенчәлекле. Бу яктылыкны арттыру өчен кирәк.

Диңгез төбендә ризык табу да бик кыен. Шуңа күрә аларның ашкайнату системалары да үзгәреш кичергән. Моның нәтиҗәсендә, балыкларның бөтен тән төзелешләре үзгәргән.

Боларга өстәп, тирәндә яшәүче әлеге җан ияләренә су да басым ясый,  бу да форма үзгәрешенә китерә.

Озын сүзнең кыскасы – мондый балыкларга экстремаль шартлар экстремаль тышкы кыяфәт “бүләк иткән”.

Ни өчен балыклар өерләре белән йөзгәндә синхрон рәвештә хәрәкәтләнә?

Безнекеннән аермалы буларак, балыкларда тагын бер сизү органы бар. Ул – ян сызыгы. Әлеге сызык саңаклардан алып койрыкка кадәр сузылган. Аның ярдәмендә балыклар хәрәкәтләрне, судагы вибрацияләрне тоя. Нәкъ менә шул сызык зур өерләрдәге балыкларга синхрон рәвештә хәрәкәт итәргә булыша да инде.

Кайбер балыкларда (акула, скат) тагын бер тою органы бар. Алар суда яши торган башка җан ияләренең электр кырларын тоярга сәләтле. Шул рәвешле, ерткычлар корбаннарын яшеренгән урыннарыннан эзләп таба.

Ни өчен Гондураста балык яңгырлары ява?

Гондурастагы балык яңгыры – сирәк очрый торган феномен. Ул инде 100 ел дәвамында Йоро департаментында  һәр ел саен май-июль айлары тирәләрендә ява. Шул як кешеләре әйтүенчә, башта кара болыт хасил була, яшен яшни, каты җил исә. Һәм 2-3 сәгать дәвамында яңгыр ява. 

Яңгырдан соң җирдә йөзләгән тере балыклар кала, аларны кешеләр җыеп ала һәм ашый икән.

Әлеге сәер хәлләргә аңлатманы болайрак бирәләр: көчле җил балыкларны судан очыртып берничә чакрымга һавага алып менеп китә, аннан яңгыр белән бергә яудыра. Ә инде балык яңгырының хасил булган урыны дип Йородан 50 чакрым ераклыкта урнашкан Кариб диңгезе санала.

Иң мөһим һәм кызыклы язмаларны Татмедиа Telegram-каналында укыгыз


Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
Шәп укыла
  • 30 август 2020 - 17:15
    ҮЛЕМНӘН КӨЧЛЕРӘК – Ну-ну-ну! Марш, агай, үз урыныңа! Үз тавышын үзе танымады кыз. Тик тегенең тамчы да исе китмәде, атлап барган шәпкә ике кулын сузып, күрешергә килгән кыяфәт чыгарды. Тагын ике секундтан ул аны шул пычрак куллары белән эләктереп үк алачак... – Үзең китәсеңме, әллә булышыргамы сиңа, абзый кеше? Зөмәрә аңышмый калды: кайчан, каян килеп чыкты бу зифа буйлы егет, ни ара аларның уртасына кереп басты? Сәрхуш ирнең йөзе әче әйбер капкандай җыерылып килде; селтәнергә дип күтәргән кулы белән башын кашып алды да, ава-түнә үз почмагына таба китте.
    2486
    0
    15
  • 20 август 2020 - 16:57
    ЯЗМЫШЛАРНЫ САЙЛАП АЛМЫЙЛАР Энҗе, әнисе күрмиме икән, дип, курка-өркә өйләре ягына карап торды да, тиз генә мунчага кереп китте. Пычранган күлмәген мунча алдында салды да, эчкә кереп, салкынча суда нәни куллары белән ышкып-ышкып юарга тотынды. Эскәмиядә яткан хуш исле кул сабынын тидерде. Итәк очындагы таплар бетмәгәч, кырыйда торган кер тактасына салып тырышып-тырышып ышкырга кереште. Урам аша гына яшәгән күрше әби оялтты аны бүген.
    2320
    0
    13
  • 22 август 2020 - 09:00
    НУРЛАНЫШ БҮЛМӘСЕНДӘ ...Май кояшы җылы нурларын өләшә. Палатаның кечкенә тәрәзәсеннән төшкән саран нурлар Регинаның күзләренә төшеп күзләрен камаштыра, күзләре үзләреннән-үзләре яшьләнеп йомылалар. Яшьләнгән күзләрендәге җан сагышын башкаларга күрсәтмәскә тырышып, стенага борылып ятып, одеялын башыннан үк бөркәнеп куя да уйлар диңгезенә чума яшь ана.
    1967
    0
    8

Блоглар
  • МУСА ҖӘЛИЛ ИСЕМЕНДӘГЕ КӨРӘШ ЯРЫШЛАРЫ-2020 (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • CLUBTURBO WINTER DRIFT CUP ИКЕНЧЕ ЭТАП: ФОТОРЕПОРТАЖ
  • «ӘЙДӘ, ШАЯРТ»: ФИНАЛ
  • ТАТАР ИҖАДИ КОМАНДАЛАРЫ АРАСЫНДА МИНИ-ФУТБОЛ
  • РУБИН–ДИНАМО 0:1 (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • TAT CULT FEST 2019
  • ПИТРАУ-2019: КАРЕНДӘШЛӘР, АРУМЫ СЕЗ?
  • ПЕЧӘН БАЗАРЫ – 2019