НИ ӨЧЕН: ҖАН ИЯЛӘРЕ

Ни өчен кешене яки хайванны чакканан соң умарта корты үлә? Ни өчен бүреләр циркта чыгыш ясамый? Ни өчен Бөтендөнья табигать фонды эмблемасында панда сурәтләнгән? Болар турында җан ияләренә багышланган бүгенге “Ни өчен?” сәхифәсен укыгач белерсез 😉

Ни өчен Бөтендөнья табигать фонды эмблемасында панда сурәтләнгән?

Бөтендөнья табигать фонды (WWF — World Wide Fund for Nature) эмблемасындагы панданың прототибы - Чи-Чи исемле панда. Аны 1961 елда Лондон зоопаркына алып килгән булалар. Панданың сайлануы очраклы түгел: аклы-каралы хайван төшкән рәсемне чыгарту төсле сурәтне чыгартуга караганда арзанрак бит.

WWFка нигез салучыларның берсе Питер Скотт бу турыда: “Без матур да, юкка чыгу куркынычы да янаган, шул ук вакытта, кешеләрнең күңелен дә эретә алырдай җан иясе эзләдек. Аклы-каралы вариантта чыгартканда кыйбат булмавы да безнең өчен мөһим иде”, - дигән.

Ни өчен бүреләр циркта чыгыш ясамый?

Бүреләр – өер белән яши торган хайваннар. Аларга бергә яшәү, бергә ауга чыгу уңайлы. Бүре өере – социальләшкән төркем, андагы һәр җәнлекнең үз роле бар. Ялгыз бүрегә яшәве күпкә авыр һәм ул күп очракта озак яшәми дә. Аны бөтен җирдән куалар. Шуңа күрә бүре гомере ул яшәгән өергә бәйле.

Бүренең ни өчен циркта чыгыш ясамавын аңлый башладыгызмы әле? Сәбәбе шул: бүрене цирк сәхнәсенә чыгару өчен бер бүрене генә түгел, ә бөтен өере белән өйрәтергә туры киләчәк. Бу – бик авыр эш, чөнки ул өердәге җәнлекләрнең саны күп.

Игътибар иткәнегез бармы: циркта чыгыш ясый торган хайваннар табигатьтә ялгыз яши (юлбарыс, фил).

Ни өчен кешене яки хайванны чакканан соң умарта корты үлә?

Умарта корты  – әйләнә-тирәдәгеләргә карата бик дустанә мөнәсәбәттәге бөҗәк. Ул беренче булып беркайчан да тими. Тик әгәр дә үзенә куркыныч янаганын тоеп алса, саклану максатыннан чага. Чакканан соң умарта корты үлә, дигән фикер бар. Бу чынлыкта да шулаймы?

Чынлыкта умарта корты чакканнан соң гел үлми. Бу хәл корт тән тиресе эластик  булган хайванны тешләгәндә генә була. Умарта кортының чага торган энәсе гарпунны хәтерләтә. Әгәр корт аны шома тиреле җан иясенә кадаса, энә тиредә кала. Бөҗәк, ычкынырга теләп, аны тарта, нәтиҗәдә, энә чыкканда кортның эчке органнары да чыга. Шуңа күрә корт үлә. Әгәр умарта корты берәр бөҗәкне чакса, ул энәсен бернинди авырлыксыз тартып ала, чөнки бөҗәкләрнең тәннәре хитин (ул эластик түгел) белән капланган.

Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
Шәп укыла
  • 21 сентябрь 2019 - 20:55
    НИГЕЗ ЙОРТ Сания карчыкның бәгыренә төшкән сагыш иксез-чиксез иде. Бу сагышны бер генә үлчәмгә салып та, бер генә бизмәнгә куеп та булмыйдыр. Ул аны гүя утырган эскәмиясенә мәңгелеккә беркетеп куйган да үзе башка җаннар эзләп китеп барган. Шуңа күрәдерме, Саниянең күңеленә авыр булса да, аның җаны тыныч иде...
    2365
    1
    48
  • 22 сентябрь 2019 - 14:14
    ВӘСИЛӘ Күпләр өчен мәктәпнең ямен алып китте Вәсилә апалары. Шул китүеннән башка килә алмады Вәсилә яраткан мәктәбенә. Авыр чир утыз ике яшьлек чибәр хатынны, аяктан яздырып, урынга беркетте. Көннән көнгә сүнә барды Вәсилә, корый барды. Хастаханәдә дә аңардан тиз баш тарттылар. Үзенә берни әйтмәсәләр дә, табиблар Вәсиләнең ире Ниязны ачыктан-ачык кисәттеләр: “Без ярдәм итәрлек түгел...” Бианасы Кәримә карчык киленен им-томлап та карады. Тик Вәсиләне аягыннан еккан авыр чир китәргә килмәгән иде шул. Айлар буе ятты да ятты урында Вәсилә. Берни аңламаган биш яшьлек кызы Ләйлә белән аңардан да кечерәк улы Фәрит кенә: “Әни, тор инде. Кайчан мәктәпкә барасың?”, - дип җанын кыйдылар.
    1805
    1
    23
  • 26 сентябрь 2019 - 15:08
    ПЕРӘ Вәсил бүген дә иртә таңнан, әнисе урыныннан кузгалып кыштыр-мыштыр йөри башлауга ук, йокысыннан торып утырды. Әнә ул инде кичтән үк әзерләп куелган утыннарны мичкә тутырып, ут үрләтеп җибәргән, сыерны савып кереп, сөтен дә сөзеп куйган. Менә хәзер самавырга чиләктән су салыр, торбасына яңа өлгергән кузлы күмерләрне өстәп җибәрер. Мичтә дөрләгән ялкынга, самавыр торбасы «тәрәзәчек»ләреннән күз кыскан кузларга карап утырырга ярата ул. Улының иртәләрен әнә шулай онытылып, утларны күзәтеп утыруын әнисе сизми диярлек. Сизеп тә игътибар итмиме? Комачауламагач, ярый, утырсын инде, ихтыяры, дияме?
    1704
    0
    12
  • 10 октябрь 2019 - 16:48
    ТУКТАЛЫШ “Тизрәк! Тизрәк!..” Кыска гына мизгелгә аңына килгән Айдар үз янында кайнашкан ак халатлы кешеләрнең кем икәнлеген дә, кая ашыкканнарын да аңламыйча, бөтен тәненә таралган кискен авыртудан тагын аңын җуйды... Тукталышта юл аша чыгарга басып торганда килеп бәрелгән машинаны ул хәтерләмәде. Изелгән аякларын бот төбеннән кисәчәкләрен белми иде әле утыз тугыз яшьлек авыл укытучысы...
    1528
    2
    22
  • 17 сентябрь 2019 - 10:59
    УКЫТУЧЫЛАР КӨНЕНӘ ШИГЫРЬЛӘР Шытым салып нәни йөрәгемә, Белем дөньясына озатучы. Һәр уңышым саен сөенүче Бары Сез ул, минем Укытучым!
    1441
    0
    0

  • 23 сентябрь 2019 - 15:32
    ЖВАЧКА: "БҮГЕН МИНЕМ ТУГАН КӨН!" Бүген без көненә берәр пачка чәйни торган ЖВАЧКАның туган көне. Аңа ничә яшь дип уйлыйсыз? Ничек уйлап тапканнар? Хәзер беләбез!
    129
    0
    0
  • 27 август 2019 - 11:02
    РОССИЯДӘ ШӘП ФИЛЬМ ТӨШЕРӘ БЕЛӘЛӘР! 27нче август – Россия кинематографиясе көне. Россиядә, Совет чорында төшерелгән фильмнарга карата шикләнеп караучылар шактый, әмма син андыйлардан булсаң, бу язманы ябып куярга ашыкма, чөнки Россия кинематографиясе “Ёлки”, “Притяжение”, “Бабушка лёгкого поведения” ише чүп-чардан гына тормый. Һәм без сиңа блогер Badcomedian фикеренчә иң яхшы 5 рус телле фильм тәкъдим итәбез!
    199
    0
    2
  • TAT CULT FEST 2019
  • ПИТРАУ-2019: КАРЕНДӘШЛӘР, АРУМЫ СЕЗ?
  • ПЕЧӘН БАЗАРЫ – 2019