ВИТАМИННАР КАБУЛ ИТҮ КИРӘКМЕ?

Кышның икенче аена аяк бастык. Хәзер авыручылар саны сизелерлек дәрәҗәдә арта. Еш кына якыннарыгызның, танышларыгызның «Витаминнар эчәргә кирәк», дигән сүзләрен ишетәсездер. Бу язмада исә витаминнар турында күбрәк мәгълүмат тупларбыз һәм барлык кызыксындырган сорауларга җавап табарбыз!

Витаминнар – организмда кирәкле күләмдә синтезланмый торган органик молекулалар. Шуңа күрә аларның азык белән керүе мәҗбүри. Алар иммунитетны, акыл һәм физик эшчәнлеген, гормоннарның нормаль эшләвен тәэмин итү өчен бик кирәкле.

Витаминнарның дефициты авитаминоз, гиповитаминоз һәм гипервитаминоз кебек төрле хәлләргә китерә ала. Авитаминоз — конкрет витаминның җитмәү нәтиҗәсендә барлыкка килә торган авыру. Ләкин хәзер зур дефицитлар сирәк очрый. Күпчелек очракта гиповитаминозлар күзәтелә. Аның аерым симптомнары юк, әмма кеше тиз арырга, йокысы бозылырга яки тән тиресе кибергә мөмкин. Гипервитаминоз исә витаминнарның артык кабул ителүеннән барлыкка килә. Мәсәлән, А витаминының артык дозасы белән үлем очраклары да билгеле.

Витаминнар кирәкме?

Россиядә витамин D дефициты 85% кешедә очрый. Бу статистика рәсми тикшеренүләр белән расланган. Витамин D кеше организмына ультрафиолет нурлары тәэсирендә синтезлана. Бу витаминны үзләштерү өчен ачык һавада вакыт уздырырга кирәк. Шулай ук витамин D дефицитын төзәтү өчен туклануны көйләү дә кирәк. Өстәмә витаминнар кабул итү дә ярдәм итә ала, ләкин еш кына кешеләр моны эшләргә теләми.

Витаминнарның роле

Витаминнар, бигрәк тә витамин D һәм С, иммунитетны көчәйтә. Алар тын юллары инфекцияләрен киметә. Әмма витаминнарны кабул итү бөтен авырулардан сакламый.

Витамин С (аскорбин кислотасы) организмның тышкы йогынтыларга каршы торучанлыгын арттыра, кан тамырларын ныгыта, нерв системасы һәм бавыр функцияләренә уңай йогынты ясый. Шуңа күрә аның дефициты организм өчен көчле тәэсир ясый. Витамин С яшелчәләрдә, җиләк-җимешләрдә була. Ләкин ул җылыту, кислород белән тәэсир итү һәм саклау вакытында җимерелә, шуңа күрә дөрес куллану мөһим.

Витамин В1 (тиамин) углеводлар, аминокислоталар һәм май кислоталарының алмашуында катнаша, йөрәк-кан тамырлары һәм нерв системасын саклый. Витамин В2 (рибофлавин) күзнең күрү сәләтен яхшырта, нерв системасы һәм тире өчен файдалы.