МӘКТӘПТӘ ҺӘМ ВУЗДА ӨЙРӘНЕЛМИ КАЛГАН ӘЙБЕРЛӘР: 21 ГАСЫРДА АЛАРНЫ БЕЛҮ МӨҺИМ!

Сер түгел, вузны яки урта һөнәри уку йортын тәмамлаганнан соң, кеше үз профессиясе буенча эшләргә мәҗбүр түгел. Җитмәсә, “Гомер буе бер урында эшләргә”дигән кагыйдә дә юк. Вакыт үзенекен итә, шуңа да нинди уку йортын тәмамлауга карамастан, төрле шартларга ияләшергә, үзгәрешләргә әзер торырга кирәк. Тик моның өчен мәктәп яки вузда бирелгән белемнәр җитмәскә мөмкин. Көндәшлелеккә сәләтле булу өчен башка сыйфатларга да ия булу кирәк.

Өйрәнә белү – 21нче гасыр кешесе белергә тиешле иң мөһим күнекмәләрнең берсе. Син сорауларга әзер җавапны алырга гына түгел, ә үзең, суга чумып, йөзәргә өйрәнә белергә тиешсең. Кызыксынучанлык, сорауларга җавап эзләү – болар барысы да сиңа ярдәм итәчәк. Бу укуга кызыксынучанлыкны, мөстәкыйльлекне саклап калырга, инициативалы булырга ярдәм итәчәк. Фикер йөртергә һәм алга таба эшләреңне планлаштырырга тырыш. Моның ярдәм тими калмас.

Өйрәнә белү дүрт төп пункттан тора:

1. Үзбилгеләнү һәм максатны билгеләү (самоопределение и целеполагание)

«Тема»да булу өчен, дәреслекне генә өйрәнеп утырып эш чыкмый. Синең төп максатың – мәгълүматны мөстәкыйль рәвештә өйрәнү, аны анализлау, нечкәлекләре турында укытучы белән фикер алышу. Мәктәптәге дәресләрдән кала, дискуссия, иҗади, тикшеренү биремнәрендә катнаш. Алар сиңа үткән материалны гамәли яктан ныгытырга булышачак.

Үз кызыксынуларын турында әти-әниеңә сөйлә. Сиңа кызыклы булган әйберне булдырып кара. Бәлки, син программалаштыру телләренә төшенергә яки сноубордта йөри белергә телисеңдер. Никадәр кадәр күбрәк булдырып карасаң, киләчәктә сайлау мөмкинлегең шулкадәр киңрәк булачак. Шуны истә тот: кайбер шөгыльләр туйдырырга мөмкин. Әгәр шулай була калса, үз-үзеңә рефлексия уздыр, “Ни өчен сиңа бу шөгыль туйдырды?” соравына җавап бир.

2. Мәгълүмат белән эш итү

Замана кешесе бер көндә, моннан 30 ел элек яшәүчеләргә караганда, 5 тапкыр күбрәк мәгълүмат ала. Шуңа да мәгълүматны дөрес итеп кабул итә белергә өйрән, ягъни аны фильтрла. Бу сиңа мәгълүматтан армаска мөмкинлек бирәчәк.

Мәгълүмат белән эшләгәндә, аны:

– аңла;

– мөстәкыйль рәвештә аңың аша уздыр (дусларың, сыйныфташларыңның иншаларын тикшер, иҗади, тикшеренү эшләрен башкар;

– аннары гына истә калдыр;

– яз;

– гадәти конспект урынына интеллект-карталарын (mind maps) һәм скрайбинг (схематик, яки күзгә күренә торган визуализация) куллан;

– тизрәк укыр өчен, дусларың, әти-әниең белән бергә укы;

– тиз укырга өйрәнү (скорочтение) дә зыян итмәс.

3. Вакыт һәм үз-үзең белән идарә итү

– биремнәрне үтәгәндә, иң авырыннан башла;

– үз вакытыңны үзең оештырырга өйрән;

– төгәл дедлайннар куй;

– көн расписаниесен куй, аны төгәл үтәргә тырыш;

– бөтен җиргә дә өлгерер өчен, барысын да мөстәкыйль рәвештә үтә.

4. Коммуникация һәм коллаборация

Җанлы аралашу турында да онытма. Чөнки кеше белән уртак тел таба алу, килешә белү бик мөһим. Әгәр бу күнекмәләргә ия булсаң, синең социаль һәм эмоциональ интеллектың артачак. Мәгълүматны эзләргә, инициативаны һәм кызыксынуыңны күрсәтергә өйрән. Үз сыйныташларың белән аралаш, уртак эшчәнлек булдыр һәм хезмәттәшлекне оештыр. Мисал өчен, укытучыдан тикшеренү һәм иҗади биремнәр сора.

Иң мөһим һәм кызыклы язмаларны Татмедиа Telegram-каналында укыгыз


Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
Шәп укыла
  • 6 сентябрь 2020 - 13:31
    МӘХӘББӘТ ТОЗАГЫ "Тавык төшенә тары керә” ди халык. Финанс-экономика институты студенты Рәсим төшендә үзен банк директоры итеп күреп ятканда гына ишек шакыдылар. “Их, нечкә билле чибәркәй – сәркатиб кабинетка килеп кергәч кенә уяттылар”, – дип сөйләнә-сөйләнә ишек ачырга юнәлде. Ә ишек артында… Әле генә төшендә күргән сәркатиб кыз басып тора иде.
    1219
    0
    3
  • 13 сентябрь 2020 - 13:56
    КАЛАЙЧЫ КӘЛҮК Җиңел сөякле бабай, аягына эрҗинкә галушларын киеп алды да болдыр баскычыннан җәһәт кенә ишегалды чирәменә төште. Тагын бер кинәнеп арлы-бирле йөренгәләде. Алгысый иде аның күңеле, очына иде. Менә нидер эшлисе генә килеп тора бит. Ниндидер бер гайре табигый эш. Әмма дә ләкин файдалы эш булсын иде ул. Тиктомалдан чуарланып йөрергә яшь-җилкенчәк түгел лә ул! Хәкимәсе: «Вәт маладис, картым! Вәт булдыргансың, атасы!» – дип әйтерлек булсын. Мактаганны ярата ул. 
    1037
    0
    6
  • 4 сентябрь 2020 - 09:31
    ЧУАР ТАВЫК Тавыкның кыртлавын бетерер өчен идән астына ябарга кирәк, дип ишеткәне бар иде. Култык астындагы тавыкны шунда ук кече якның идән астына җибәрде. Идән капкачы ябылып, караңгыга калгач та, и ачуланды тавык хуҗабикәсен, и ачуланды. Канатлары белән фыр-фыр килеп, нигезгә салган көлләрне очырды. Өч көн буена караңгылыкта ипи белән су гына ашап яшәгәч, кыртлавы беткән кебек тоелды.
    682
    0
    3

Блоглар
  • МУСА ҖӘЛИЛ ИСЕМЕНДӘГЕ КӨРӘШ ЯРЫШЛАРЫ-2020 (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • CLUBTURBO WINTER DRIFT CUP ИКЕНЧЕ ЭТАП: ФОТОРЕПОРТАЖ
  • «ӘЙДӘ, ШАЯРТ»: ФИНАЛ
  • ТАТАР ИҖАДИ КОМАНДАЛАРЫ АРАСЫНДА МИНИ-ФУТБОЛ
  • РУБИН–ДИНАМО 0:1 (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • TAT CULT FEST 2019
  • ПИТРАУ-2019: КАРЕНДӘШЛӘР, АРУМЫ СЕЗ?
  • ПЕЧӘН БАЗАРЫ – 2019