«УБЫРЛЫ КАРЧЫК КОТЫРТА!»

Дустым, сине бер әкият герое белән таныштырасым килә. Ул һәркемгә таныш. син дә аны беләсең!

Яшәгән ди, булган ди... юк, әби белән бабай түгел, әйтик, гади генә бер малай. И-и-и сәләтле, бар яктан да килешле, ди, ул. Лә-ә-әкин... бер җитешсезлеге бар – ул би-и-ик ялкау булган. Нәрсә генә эшләсә дә, китап укумы, өй эшендә булышумы – барысына да җиң сызганып керешкәнче, чәй эчеп, компьютерда уйнап, аннары бераз ятып торырга яраткан. Сиңа да танышмы бу халәт? «Әйе» дип әйтәсең икән, бу язма синең өчен!

Шоколадлы стимул

Ялкаулыкны ничек җиңәргә соң? Моның серләрен ачып салганчы, башта аның озын-озак еллар җәелеп үскән тамырларына күз салыйк. Ул каян барлыкка килә? Бу сорауны 10-12 яшьлек мәктәп укучыларына биргән идем. Берсе – эшсезлектән, икенчесе – белмим, өченчесе – эчтән, ә дүртенчесе бөтенләй – диван астыннан, дип җавап бирде. Юк, ул диван астыннан да, эшсезлектән дә килми... Игътибар иттегезме, өченчесе – эчтән, дигән иде... Ул аны корсактан дип әйтергә теләгәндер инде, әмма эч сүзен ике мәгънәдә аңларга була бит. Әгәр кешенең эченнән, ягъни үзеннән дип уйлаган икән, аңа «афәрин» дибез! Гомумән, барлык эш-гамәл, шулай ук эшсезлек тә кешенең үзеннән килеп чыга.

Әкият геройларына күз салсак, ялкаулык роле убырлы карчыкка килешер иде. Ул да бик хәйләкәр, һәрчак кешене алдап кына тора, балаларны сихерли. Ялкаулык – вакытны сузучы, хәтта кайбер очракта үтерүче дә! Ул эшсезлектән түгел, киресенчә, эш булганнан килеп чыга. Шул эшне үтәмәс өчен, кешегә төрле сәбәпләр өләшә, ул тик утырсын өчен ни генә эшләми: ашау, йоклау, уйнау, хәтта бәдрәфкә барып килү теләге дә уята. Убырлы карчык та кешенең вакытын урлый, колагына гипнозлы сүзләр пышылдый.

Ялкаулыкның ачык формасы ул – иренү, ягъни эшләргә теләк булмау. Ә аның әле тагын ябык, күпкә тирәнрәк формасы да бар. Игътибар иткәнең бармы: берәр нәрсә эшләргә җыенганда, шундук «Хәзер-хәзер... ашап кына алыйм да», йә «Йоклап алгач, ә-ә-ә юк, иң яхшысы – иртәгә!» дигән уй башка килә. Ялкаулык һәр кешедә дә бар. Ләкин аны җиңеп була!

Гадәттә, андый вакытта мин башта үземә стимул куям. Стимул ролендә еш кына – яраткан шөгылем яисә ризыгым. «Альбина, бу эшне эшлә дә, аннары гитарада уйнарсың, шоколад ашарсың!» – дим үземә. Монда иң мөһиме – үз-үзеңне бик яраткан әйбер белән ымсындыру. Теләмәгән әйбер уйласаң, син шунда ук җиңелдең дигән сүз!

Кар яудырма!

Шулай итеп, беренче котырту артта. Эш башланды... Хоп! Тагын килеп чыга бу убырлы карчык! «Булды, җитәр, инде күп эшләдең, иртәгә дәвам итәрсең», – ди! Монда инде аңа бирешмичә, «Юк, калган эшкә кар ява» дип, эшеңне ахырга җиткереп бетер! Шуңа күрә үзеңә «Бу минем өчен бик мөһим, әгәр мин моны ХӘЗЕР эшләп бетермәсәм, мин фәлән-фәлән түгел!», – дияргә кирәк. Инде бер утыруда барлык эшеңне үтисең икән, димәк, максатыңа ирештең дигән сүз! Кабат афәрин!

Димәк, ялкаулыкны стимул һәм ихтыяр көче белән генә җиңәргә була! Әлбәттә, аны җиңәргә кирәк, чөнки ул һәрчак вакытыңны урлый, сине уңайсыз хәлдә калдырырга омтыла! Мин бу мәсьәләдә бик саран кеше, чөнки вакытымны убырлы карчыкка бирәсем килми! Шуңа күрә син дә, дустым, аның белән көрәш. Һәм, нәтиҗәдә, җиңү яула! Ул да тик тормыйча, көрәшен дәвам итәчәк. Ул сиңа: «Тагын биш минут кына ятып тор да торырсың», – ди. Әһә-ә-ә! Син моны үз теләгең дип уйлый идеңме?! Юк шул, ул убырлы карчык котыртуы! Зиһенеңне шушындый начар уйлар белән томаларга ирек бирмә! Ялакулыкны тыңламасаң, әти-әниең синең белән горурланыр, үзеңә карата хөрмәтең артыр һәм дусларыңа да үрнәк була алырсың!

Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
Шәп укыла
  • 21 сентябрь 2019 - 20:55
    НИГЕЗ ЙОРТ Сания карчыкның бәгыренә төшкән сагыш иксез-чиксез иде. Бу сагышны бер генә үлчәмгә салып та, бер генә бизмәнгә куеп та булмыйдыр. Ул аны гүя утырган эскәмиясенә мәңгелеккә беркетеп куйган да үзе башка җаннар эзләп китеп барган. Шуңа күрәдерме, Саниянең күңеленә авыр булса да, аның җаны тыныч иде...
    2624
    1
    55
  • 22 сентябрь 2019 - 14:14
    ВӘСИЛӘ Күпләр өчен мәктәпнең ямен алып китте Вәсилә апалары. Шул китүеннән башка килә алмады Вәсилә яраткан мәктәбенә. Авыр чир утыз ике яшьлек чибәр хатынны, аяктан яздырып, урынга беркетте. Көннән көнгә сүнә барды Вәсилә, корый барды. Хастаханәдә дә аңардан тиз баш тарттылар. Үзенә берни әйтмәсәләр дә, табиблар Вәсиләнең ире Ниязны ачыктан-ачык кисәттеләр: “Без ярдәм итәрлек түгел...” Бианасы Кәримә карчык киленен им-томлап та карады. Тик Вәсиләне аягыннан еккан авыр чир китәргә килмәгән иде шул. Айлар буе ятты да ятты урында Вәсилә. Берни аңламаган биш яшьлек кызы Ләйлә белән аңардан да кечерәк улы Фәрит кенә: “Әни, тор инде. Кайчан мәктәпкә барасың?”, - дип җанын кыйдылар.
    2077
    1
    25
  • 26 сентябрь 2019 - 15:08
    ПЕРӘ Вәсил бүген дә иртә таңнан, әнисе урыныннан кузгалып кыштыр-мыштыр йөри башлауга ук, йокысыннан торып утырды. Әнә ул инде кичтән үк әзерләп куелган утыннарны мичкә тутырып, ут үрләтеп җибәргән, сыерны савып кереп, сөтен дә сөзеп куйган. Менә хәзер самавырга чиләктән су салыр, торбасына яңа өлгергән кузлы күмерләрне өстәп җибәрер. Мичтә дөрләгән ялкынга, самавыр торбасы «тәрәзәчек»ләреннән күз кыскан кузларга карап утырырга ярата ул. Улының иртәләрен әнә шулай онытылып, утларны күзәтеп утыруын әнисе сизми диярлек. Сизеп тә игътибар итмиме? Комачауламагач, ярый, утырсын инде, ихтыяры, дияме?
    1842
    0
    14
  • 12 октябрь 2019 - 11:30
    БУШ ЙОРТ Туганыннан артык күреп яраткан күршесе Зөһрә карчык үлеп, өч-дүрт ел үтүгә, аның өен авылның теге башында яшәгән ике балалы, яше утыздан арткан Зөлфәт сатып алгач, ялгызы яшәп яткан Гөлсемнең тынычлыгы югалды. Зөлфәтнең авыл халкына ясаган этлекләрен күреп-ишетеп белгән хатын, яңа күршеләре белән бик якыннан аралашмаса да, йорт-бакчалары терәлеп торгач, алардан качып та яши алмады.
    1800
    0
    15
  • 10 октябрь 2019 - 16:48
    ТУКТАЛЫШ “Тизрәк! Тизрәк!..” Кыска гына мизгелгә аңына килгән Айдар үз янында кайнашкан ак халатлы кешеләрнең кем икәнлеген дә, кая ашыкканнарын да аңламыйча, бөтен тәненә таралган кискен авыртудан тагын аңын җуйды... Тукталышта юл аша чыгарга басып торганда килеп бәрелгән машинаны ул хәтерләмәде. Изелгән аякларын бот төбеннән кисәчәкләрен белми иде әле утыз тугыз яшьлек авыл укытучысы...
    1715
    2
    24

  • 23 сентябрь 2019 - 15:32
    ЖВАЧКА: "БҮГЕН МИНЕМ ТУГАН КӨН!" Бүген без көненә берәр пачка чәйни торган ЖВАЧКАның туган көне. Аңа ничә яшь дип уйлыйсыз? Ничек уйлап тапканнар? Хәзер беләбез!
    147
    0
    0
  • 27 август 2019 - 11:02
    РОССИЯДӘ ШӘП ФИЛЬМ ТӨШЕРӘ БЕЛӘЛӘР! 27нче август – Россия кинематографиясе көне. Россиядә, Совет чорында төшерелгән фильмнарга карата шикләнеп караучылар шактый, әмма син андыйлардан булсаң, бу язманы ябып куярга ашыкма, чөнки Россия кинематографиясе “Ёлки”, “Притяжение”, “Бабушка лёгкого поведения” ише чүп-чардан гына тормый. Һәм без сиңа блогер Badcomedian фикеренчә иң яхшы 5 рус телле фильм тәкъдим итәбез!
    215
    0
    2
  • TAT CULT FEST 2019
  • ПИТРАУ-2019: КАРЕНДӘШЛӘР, АРУМЫ СЕЗ?
  • ПЕЧӘН БАЗАРЫ – 2019