СИХӘТЛЕ СӘХИФӘ: КЫЗЫНУ СЕЗОНЫ

Кояшсыз да булмый, аның белән дә. Бу яраткан кешең белән дә була алмаган, аның белән катлаулы булган сыман кебек инде. Чөнки организмга кояш нурлары җитмәсә, D витамины дефициты була. Әгәр кояшта артык күп кызынсаң, куркыныч авырулар да килеп чыгарга мөмкин.

Чамасын белмичә, кояш астында булсаң, тире яман шеше, меланома рагы (меланин ясала торган күзәнәкләрдән яралган яман шеш рагы), дерматологик авырулары килеп чыга. Иң яхшысы – алтын урталыкны табу, ди табиблар.

Кояш тирегә ничек зыян сала?


Кеше ял итәргә экваторга якынрак барган саен, аны кояштан саклый торган кремнарда SPF дәрәҗәсе күбрәк булырга тиеш. Европа кешесе экваторга якынрак яшәгән саен, анда тире рагы, меланома белән авыру очраклары арта.
! Тире рагы, тире меланомасы яман шеш авырулары арасында беренче урынны алып тора. Икенче урында –  сөт бизе яман шеше, өченче урында – юан эчәк рагы, дүртенче урында – үпкә рагы, бишенче урында – ашказаны яман шеше.

Тире авыруларын башлангыч стадиядә үк ачыкларга мөмкин. Тире рагы алдыннан була торган (предраковый) халәт күзәтелсә, димәк, ул теләсә кайсы вакытта яман шешкә күчәргә мөмкин. Аксыл төстәге кешенең кояш аркасында тиресе пешәргә мөмкин. Биредә төп факторны В спектрлы ультрашәмәхә нурлары уйный. Әгәр кеше кояш астында җитәрлек дәрәҗәдә булмаса, кеше D витамины җитмәүдән интегә.  Кояш артында артык күп булса, бу да кешегә начар, канцероген фактор буларак тәэсир итә. Шуңа да үзеңне, тән тиресен пешүләрдән саклау мөһим, – дип аңлата эндокринолог-онколог Зинаида Афанасьева.

Риск зонасында булучылар:

  • миңнәре булганнар

  • аксыл тире, аксыл чәчле,зәңгәр күзле кешеләр

  • җирән чәчле кешеләр.


Әлбәттә, тәндәге бөтен миңнәр дә куркыныч түгел. Аларның саны күбрәк булган саен, риск та арта дигән сүз. Мисал өчен, баш тиресендә булган һәм чәчне тарарга комачаулаган миңнәрне алдыру яхшырак, ди табиб. Шулай ук миңнәрнең куркыныч тудыру-тудырмавын 5 төрле аспект буенча аерырга мөмкин. Ул ABCDE кагыйдәсе дип атала. Ягъни миңнең ассиметрияле булуы, тигезсезлеге, төсе, диаметры, аның үсешенә игътибар итәргә кирәк.

Хәер, һәркем үз миңнәрен үзе дә күзәтеп тора ала.Моның өчен миңне фотога төшерергә, аннары фотоны компьютерга кертергә кирәк. Мондый күзәтүләрне ярты ел саен ясарга һәм алар белән табибка күренергә кирәк. Сүз уңаеннан, һәр елны май аенда Россиядә меланома көне уздырыла. Ул вакытта медицина иминиятләштерү полисы буенча сырхауханәләрдә тире рагына күзәтү ясарга мөмкин.

Кызганыч, Татарстанда тире рагы һәм меланома белән авыручылар елдан-ел арта. Онколог моны, беренче чиратта, кешеләрнең үз сәламәтлеге өчен җаваплы булмаувы һәм авыруның симптомнарын белмәү белән аңлата. “Табиб кешеләрне үз-үзен яратырга мәҗбүр итә алмый. Пациент үз саулыгы өчен үзе җавап бирергә тиеш. Әгәр бер табибның киңәшләре белән килешмәсәгез, башка табибны табарга, анда күренергә мөмкин”, – ди Зинаида Афанасьева.
! 8.00 – 10.00 һәм 16.00-18.00 аралыгында кызынырга ярый

[caption id="attachment_37431" align="aligncenter" width="960"] Фото: pixabay.com[/caption]

Солярий ярыймы?


Чыгарылыш кичәләре алдыннан 11нче сыйныф кызлары ясалма рәвештә кызыну процедурасына атыла-бәрелә чаба. “Бездә югары дәрәҗәле солярийлар юк. Аларның файдасы бер дә юк, ә зыян салуы – 100 процент. Солярийда бары тик акча эшләргә генә омтылалар. Анда аксыл, җирән чәчле кызларга бөтенләй барырга ярамый”, – ди Зинаида Афанасьева. Ул шулай ук автокызыну (автозагар) дигән әйбергә дә каршы.

Тире авырулары


Җәен тиешле урыннарда коенмаганда, су аркасында да төрле авырулар барлыкка килергә мөмкин. Шуларның берсе – церкариоз. Ул үсемлекләр, кошлар күп булган кечкенә сулыкларда очрый. Бу авыру артык куркыныч булмаса да, кешене тән кычытуы белән борчый. Аннан ничек котылу өчен:

  • коеныр алдыннан тәнгә майлы крем һәм репеллент сыларга;

  • су коенганнан соң душ керергә;

  • су кергәннән соң, эчке киемнәрне алмаштырырга.


Тагын бер авыру – нурланыш кычыткан бизгәге (солнечная крапивница). Бу вакытта тәндә кызыл таплар барлыкка килә. Шуңа да SDF 50 кремнарын куллану зарур. Аларда А һәм В төрендәге кояш нурларыннан да саклый торган матдәләр булырга тиеш.

Җәй көне составында тетрациклин булган антибиотикларны эчмәскә кирәк. Чөнки аларның аллергия китереп чыгаруы да ихтимал. Шулай ук балтырган, петрушка кебек үсемлекләр дә тирегә тиеп китсә, аллергия чыгарырга мөмкин.

[caption id="attachment_37430" align="aligncenter" width="960"] Фото: pixabay.com[/caption]

Күзләр дә кояштан зыян күрә


Тире генә түгел, күзләр дә кояштан шактый интегә. “Ультрашәмәхә нурлар аркасында кешеләрнең күз күреме начараерга мөмкин. Мисал өчен, фотокератит авыруы – күз өслегенең пешүе, – шундыйлардан. Бу вакытта күздән яшь ага, күз күременең үткенлеге начарая”, – ди офтальмолог Элина Минхуҗина.

Шуны истә тот: кояш нурларыннан саклый торган күзлекләрнең барысында да ультрашәмәхә нурлардан саклый торган матдә юк. Күзләрне зарарлы кояш нурларыннан саклау өчен:

  • кояш күлеген сертификаты, лицензиясе булган махсуслашкан кибеттән алырга;

  • 100 процент UV-400 маркировкалысын сайларга;

  • Gucci, Prada брендлары да әле күзлекнең яхшы дигәнен аңлатмый;

  • күзлекләрне җир асты кичүеннән алмаска;

  • күзне, битне каплабрак торган эшләпә, кепка, панама кияргә;

  • балаларга кояш күзлекләрен 1 яшьтән үк алырга киңәш ителә;

  • йомшак төрдәге контакт линзалар кигәндә дә, кояш күзлеген кию мөһим.





Алинә МИННЕВӘЛИЕВА

Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
Шәп укыла
  • 6 сентябрь 2019 - 14:06
    ӘТИ ЙОРТЫ Гөлсинурга авылда атасыннан мирас булып калган йортлары турында әнисе Сәвия бүген тагын шалтыратты: - Кызым, син кайчан барып рәтләп киләсең инде андагы эшләрне? Эчендәге әйберләрен җыеп түгәргә дә, сатарга кирәк инде өйне. Күпме торыр ул? Болай хуҗасыз килеш торса, тиз черер. Урыны да әйбәт йортның. Авыл уртасында. Хакларның әле әйбәт чагы. Акчасы артык булмас, кирәк җире табылыр.
    4847
    2
    96
  • 8 сентябрь 2019 - 10:29
    ИСКЕ ЙОРТ Яңа йорт салып, анда күченгәнгә тугыз ел үтсә дә, Гайшә карчык түбәләре тишелгән, ишеге кыйшайган, күбесенчә келәт вазифасын үтәгән иске өйне сүтәргә улы Рәискә моңа хәтле һич кенә дә ризалык бирергә теләмәде. Рәис, иске йортны сүтик, дип ничә кат сүз башламасын, Гайшә әби улының игътибарын башка якка бора торды, я аңа бик тә мөһим бүтән эш табып биргәләде.
    2877
    1
    81
  • 5 сентябрь 2019 - 10:08
    ӘНИ, СУ БИР! Зур хастаханәнең реанимация бүлеге янында күн эскәмиягә сеңеп диярлек утырган, ябык гәүдәле, башына ак яулык бәйләгән, моңсу-җитди кыяфәтле карчык яныннан табиблар, шәфкать туташлары тыз-быз үтеп йөри. Инде икенче атна моннан китми диярлек утырган әби аларның барысын да өмет тулы карашы белән каршы ала һәм сагыш белән озатып кала. Шәфкать туташлары... Нинди мәгънәле бу исем! Шәфкатьле!.. Менә берәрсе янына килер дә, әйтер кебек: ”Әбекәй, кызыгыз терелде. Бүген аны өйгә алып кайтып китәрсез”, - дияр кебек.
    2457
    0
    59
  • 24 август 2019 - 18:02
    ӘНИЗӘР (ХИКӘЯ) Алар газета-журнал нәшриятында очраштылар. Әнизәр, бер кочак кәгазь күтәреп лифттан чыгып килгәндә, колагына телефонын “ябыштырган” берәү белән бәрелеште.
    1888
    0
    20
  • 2 сентябрь 2019 - 14:57
    СУКЫР ЯЗМЫШ Электричкада кеше күп түгел. Көпә-көндез ник бушка куалардыр бу кадәр тимер өемен?! Әллә шул кеше юклыккамы – тавыш-тынсыз гына, шыңшып кына йөри ул бүген.
    1580
    0
    18

  • 27 август 2019 - 11:02
    РОССИЯДӘ ШӘП ФИЛЬМ ТӨШЕРӘ БЕЛӘЛӘР! 27нче август – Россия кинематографиясе көне. Россиядә, Совет чорында төшерелгән фильмнарга карата шикләнеп караучылар шактый, әмма син андыйлардан булсаң, бу язманы ябып куярга ашыкма, чөнки Россия кинематографиясе “Ёлки”, “Притяжение”, “Бабушка лёгкого поведения” ише чүп-чардан гына тормый. Һәм без сиңа блогер Badcomedian фикеренчә иң яхшы 5 рус телле фильм тәкъдим итәбез!
    106
    0
    2
  • 15 август 2019 - 09:28
    142 ЕЛ РӘТТӘН ЯҢГЫРЫЙ ТОРГАН СҮЗ! Нәкъ 142 ел элек, 1877 елның 15 августында Томас Эдисон телефоннан сөйләшкәндә «Hello» («Алло») сүзен кулланырга тәкъдим итә.

    1876 елда Филадельфияның бөтендөнья күргәзмәсендә Александр Белл исемле...
    110
    0
    0
  • TAT CULT FEST 2019
  • ПИТРАУ-2019: КАРЕНДӘШЛӘР, АРУМЫ СЕЗ?
  • ПЕЧӘН БАЗАРЫ – 2019