БЕЗНЕҢ ГАЛАКТИКАДА НИЧӘ ЙОЛДЫЗ БАР?

Ә сезнең йолдызларга карашыгыз нинди? Яхшымы? Бик яхшымы? Димәк, бу язма сезнең өчен!

Бүген көн болытлы һәм яңгырлы булу сәбәпле, аларны күзәтеп булмады, ә кичә-ә-ә... Рәхәтләнеп текәлеп яттым мин аларга! Йолдызларны карау – минем төндәге иң яраткан шөгыльләрнең берсе. Шуңа күрә, “газ шарлары” (ә Википедия миңа нәкъ шулай җавап бирде) турындагы язманы тәкъдим итәм.

ЙӨРӘК БЕР МИЗГЕЛГӘ ТУКТЫЙ


Күзәткәнегез булса, йолдызларга караганда һәммәсе тынычлана, үз урынын таба. Күзләр ял итә ул вакытта. Табигый һәм иркен... Ә йөрәк бер мизгелгә туктый. Матурлыктан, серлелектән, билгеле!

Бу яктырткычларны санап-күзәтеп утырган чаклар була. Бик мавыктыргыч. Ә без алар турында нәрсә беләбез соң?! Йолдызлар турында фактлар белән танышырга да вакыт җитте!

1) Йолдызлар размерлары буенча аерылалар. Ул безгә – адәмнәргә генә шундый бәләкәй булып тоела. Ә Кояш – ул да бит йолдыз! Җир шарыннан зурлыгы миллион тапкырга артык, әмма йолдыз! Шуңа өстәп, планетабызга иң якыны да.

2) Әмма Кояш ападан да зуррак йолдызлар бар икән. Бу “гигантойолдыз” авырлыгын Кояш авырлыгын йөзгә тапкырлагач табып була.

3) Икеләтә йолдызлар, икенче сүз белән “двойные звезды” – парлылар үз-үзенә тартылышалар. Тартылышу рәвешендә шартлау булырга тиеш, ләкин, ни хикмәт, чиксез “сабыр”дыр алар! Кешеләр кебегрәк.

4) Pistol исемле кайнар йолдыз бар, ул бөтенләй суынмый! Ул инде – хап – һәм шартларга гына тора сыман, ләкин кайнар температурасы белән дә формасын саклый белә. “Йолдызлардан киңәшләр” сәхифәсе бу, кызлар!

5) Һәм иң популяр сорауга да җавап бирми булмас. Киек Каз юлында, мисал өчен, ничә яктырткыч бар? Җавап: 200-400 миллиард! Безнең галактикага гына кагыла торган саннар, ә инде башка 500 миллиард галактиканы исәпкә алсак, йолдызлар ай-һай, гаять күп булачак!

Күк йөзен, планеталарны, йолдызлыкларны һ.б. бик кызык үтә серле әйберләр - астрономия карамагында өйрәнелә. СССР вакытында ул мәктәпләрдә дә кергән,  тик хәзер инде “телескоп балалары” юк диярлек. Телефон экраннына төбәлгәнче, өскә – галәмгә карарга киңәш итәм! Вакытны кызыклы итеп кенә түгел, файдалы итеп тә үткәрергә, дуслар!

Резидә ӘЛМИЕВА

 

 

Иң мөһим һәм кызыклы язмаларны Татмедиа Telegram-каналында укыгыз


Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
Шәп укыла
  • 13 июль 2020 - 15:26
    КИЛЕН КЫЗЫМ Өченче улы алып кайткан киленен Хөршидә беренче күрүдән үк ошатмады. Төскә-биткә матур, тыйнак холыклы күренсә дә, кайнана кеше Әлфинурның килешсез якларын гына күрде. Битенә бәреп әйтмәсә дә, кодагые туйга алып килгән чәкчәктән башлап, яшь киленнең нәсел-ыруына хәтле ахирәтләре, күршеләре белән тикшерде.
    2268
    0
    12
  • 30 июль 2020 - 14:54
    КОЕ Кечерәк вакытында ерак әбисе аңа кое турында бер кызганыч хәл турында сөйләгән иде. Әбисе алардан җиде чакрым ераклыктагы авылда яши. Ерак әби исеме дә шуннан алынган. Имеш, кечкенә ятимә кызны үги әнисе кояш баегач коега суга җибәрә. Кайтмыйча озак тора кыз. Үги әни үз кызын кочаклап йоклап китә. Иртән таң суы алырга коега килгән апайлар су өстендә нәни баланың үле гәүдәсенә тап булалар. Шуннан соң бу коедан беркем дә су алмый. Үткән-киткән аннан әлләнинди ят авазлар килгәнен дә ишеткәләгән.
    1711
    0
    13
  • 15 июль 2020 - 17:52
    ГАДИЛЕКНЕҢ ГАЕБЕ БАРМЫ? Айдар Лилияне танымады. Әмма аның сылулыгымы, серле матурлыгымы ирне үзенә әсир итте. Карашында да аңлатып бетергесез нур, яктылык бар төсле. Шул ук вакытта башкалардан әллә ни аерылмый да кебек. Бары тик якын туганың, кадерле кешең кебек кенә нигәдер. Могҗиза диярсең.
    1335
    0
    8

Блоглар
  • МУСА ҖӘЛИЛ ИСЕМЕНДӘГЕ КӨРӘШ ЯРЫШЛАРЫ-2020 (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • CLUBTURBO WINTER DRIFT CUP ИКЕНЧЕ ЭТАП: ФОТОРЕПОРТАЖ
  • «ӘЙДӘ, ШАЯРТ»: ФИНАЛ
  • ТАТАР ИҖАДИ КОМАНДАЛАРЫ АРАСЫНДА МИНИ-ФУТБОЛ
  • РУБИН–ДИНАМО 0:1 (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • TAT CULT FEST 2019
  • ПИТРАУ-2019: КАРЕНДӘШЛӘР, АРУМЫ СЕЗ?
  • ПЕЧӘН БАЗАРЫ – 2019