Кибермошенник кармагына ничек эләкмәскә?

Хәзер безнең аралашу еш кына WhatsApp, Instagramга кайтып калса да, электрон почта аша эшләү дәвам итә. Cоңгы араларда электрон хатлар аша мошенникларның спам тарату очраклары арткан. Кулланучыны ялгыш уйга этәреп, төрле гамәлләр кылырга мәҗбүр итү «фишинг» дип атала. Инглиз теленнән тәрҗемә иткәндә, ул «кармакка тоту» дигәнне аңлата. Мошенниклар кармагына эләкмәү өчен «Ялкын» киңәшләренә колак сал.

Электрон почтага килә торган хатларга саклык белән карау кирәк. Чөнки алар компьютерга вирус кертә, хәтта банк картаңа да «ачкыч» яратырга мөмкин.

Мошенник хатын ничек абайлап алырга?


1.       Әгәр “Кая?” дигән җирдә синең исем язылмаган икән, димәк бу – күп кешегә таратыла торган рассылка.

2.       Әгәр “Кемнән?” дигән җирдә сиңа таныш булмаган адрес икән, ә хатның эчендә җибәрүче булып таныш булган сайт тора икән, димәк, әлеге хат ул оешмадан килмәгән.

3.       Хатның темасы, эчтәлеге, файл исемнәре кулланучыны тиз арада ни дә булса эшләргә этәрә (мисал өчен, берәр сылтама керергә куша).

4.       Хат сиңа гына җибәрелгән, әмма “Кадерле дустым”, “Хөрмәтле кулланучы” кебек гомуми эндәш сүзләр кулланылса, димәк, хатны җибәрүче кеше синең исемне белми. Хат та күп кенә адресларга таралган дигән сүз.

5.       Әгәр хат берәр оешмадан җибәрелеп, анда синең ниндидер эш башкарылырга тиеш икәнлеге күрсәтелсә, бу хат та мошенниктан булырга мөмкин дигән сүз.

6.       Хатта сылтама яки файлга басканнан соң, “авторизация узарга кирәк” дигән тәрәзә чыкса да, бу мошенник хаты. Бу тәрәзәне яп һәм үз электрон почтаңа яңадан кер.

7.       Хатны укыганда, күрсәтелгән сылтамага курсорны китергәндә, башка сайт исеме чыга.

8.       Хатта ниндидер реклама тәкъдиме булырга мөмкин.

Мондый фишинг хатларны күрсәң:


1. Хаттагы сылтама буенча кермә!

2. Әлеге хатта җибәрелгән файлларны (әгәр алар йөкләнгән булса да) ачма!

3. Мошенниклар җибәргән хатны караган вакытта кинәт кенә ачылган тәрәзәләрне яп!

Алинә МИННЕВӘЛИЕВА әзерләде

Иң мөһим һәм кызыклы язмаларны Татмедиа Telegram-каналында укыгыз


Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
Шәп укыла
  • 30 август 2020 - 17:15
    ҮЛЕМНӘН КӨЧЛЕРӘК – Ну-ну-ну! Марш, агай, үз урыныңа! Үз тавышын үзе танымады кыз. Тик тегенең тамчы да исе китмәде, атлап барган шәпкә ике кулын сузып, күрешергә килгән кыяфәт чыгарды. Тагын ике секундтан ул аны шул пычрак куллары белән эләктереп үк алачак... – Үзең китәсеңме, әллә булышыргамы сиңа, абзый кеше? Зөмәрә аңышмый калды: кайчан, каян килеп чыкты бу зифа буйлы егет, ни ара аларның уртасына кереп басты? Сәрхуш ирнең йөзе әче әйбер капкандай җыерылып килде; селтәнергә дип күтәргән кулы белән башын кашып алды да, ава-түнә үз почмагына таба китте.
    2671
    0
    16
  • 6 сентябрь 2020 - 13:31
    МӘХӘББӘТ ТОЗАГЫ "Тавык төшенә тары керә” ди халык. Финанс-экономика институты студенты Рәсим төшендә үзен банк директоры итеп күреп ятканда гына ишек шакыдылар. “Их, нечкә билле чибәркәй – сәркатиб кабинетка килеп кергәч кенә уяттылар”, – дип сөйләнә-сөйләнә ишек ачырга юнәлде. Ә ишек артында… Әле генә төшендә күргән сәркатиб кыз басып тора иде.
    889
    0
    2
  • 13 сентябрь 2020 - 13:56
    КАЛАЙЧЫ КӘЛҮК Җиңел сөякле бабай, аягына эрҗинкә галушларын киеп алды да болдыр баскычыннан җәһәт кенә ишегалды чирәменә төште. Тагын бер кинәнеп арлы-бирле йөренгәләде. Алгысый иде аның күңеле, очына иде. Менә нидер эшлисе генә килеп тора бит. Ниндидер бер гайре табигый эш. Әмма дә ләкин файдалы эш булсын иде ул. Тиктомалдан чуарланып йөрергә яшь-җилкенчәк түгел лә ул! Хәкимәсе: «Вәт маладис, картым! Вәт булдыргансың, атасы!» – дип әйтерлек булсын. Мактаганны ярата ул. 
    742
    0
    5

Блоглар
  • МУСА ҖӘЛИЛ ИСЕМЕНДӘГЕ КӨРӘШ ЯРЫШЛАРЫ-2020 (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • CLUBTURBO WINTER DRIFT CUP ИКЕНЧЕ ЭТАП: ФОТОРЕПОРТАЖ
  • «ӘЙДӘ, ШАЯРТ»: ФИНАЛ
  • ТАТАР ИҖАДИ КОМАНДАЛАРЫ АРАСЫНДА МИНИ-ФУТБОЛ
  • РУБИН–ДИНАМО 0:1 (ФОТОРЕПОРТАЖ)
  • TAT CULT FEST 2019
  • ПИТРАУ-2019: КАРЕНДӘШЛӘР, АРУМЫ СЕЗ?
  • ПЕЧӘН БАЗАРЫ – 2019