СИХӘТЛЕ СӘХИФӘ: Фермер балалары аллергия белән азрак авырый!

Аллергия ул ютәл белән тамак авырту гына түгел. Алай булса, аны тиз генә дәвалап булыр иде. Бу авырту берничә елга сузылырга мөмкин. Хәзер астма белән авыручылар халык санының 10-15 процентын тәшкил итә. Ул да күп очракта аллергия аркасында килеп чыга ала. 8 июль – Бөтендөнья аллергиягә каршы көрәш көне буларак билгеләп үтелә.

Аллергия 2000нче елларда аеруча үсеп китә. Әлбәттә, статистик саннар чын тормыштагы күрсәткечләрдән күпкә аерыла. Мисал өчен, 0-14 яшьлек балалар арасында астма белән авыручылар 1000 кешегә 0,8 процентны тәшкил итә. Ләкин чынлыкта бу саннар күбрәк.
! Сезонлы аллергияле ринит – 15 процент, астма – 15 процент кешедә, атопик дерматит һәр өченче балада була.

– Аллергия авыртуы беренче тапкыр кечкенә вакытта пәйда була. Соңыннан отит – ринитка, ә ул – астмага күчәргә мөмкин. “Аллергиягә ничек профилактика уздырырга?” дигән сорауга да төгәл генә җавап юк. Аллергия булмасын, дисәң, бала тугач ук, ул күкрәк сөтен имәргә тиеш. 4-6 айлык вакытта смесьларны да дөрес итеп кертә башларга кирәк, – ди Балалар республика клиника хастаханәсе аллергология бүлегенең консультант аллерголог-иммунологы Резеда Хәкимова.

Аллергия килеп чыгуны арттыра торган факторлар:

  • өйдә әти-әнинең тәмәке тартуы

  • гаиләдә аллергиклар булу

  • йортта келәм, үсемлекләр күп булу (алар тузанны үзенә сеңдереп бара)

  • синтетик кушылмалы ризык ашау.


Әгәр баланың әтисе яки әнисе аллергик икән, бу очракта аллергиянең балага күчү ихтималы – 60 процент. Әгәр әтисе дә, әнисе дә аллергиядән интексә, бу очракта 80 процентны тәшкил итә.

Бала кечкенә вакыттан никадәр иртәрәк әйләнә-тирә мохит белән тизрәк танышса, эчәкләрендәге микроблар комплексы шулкадәр тизрәк формалаша. Һәм ул баланы алллергиядән саклап кала ала. Фермер балалары, шәһәрнекеләр белән чагыштырганда, аллергия белән азрак авырта. Чөнки алар табигый микрофлора, әйләнә-тирә мохит белән элемтәгә керә. Шулай итеп, бу сабыйларда инфекциягә карата иммунитет барлыкка килә. Ә шәһәр балалары һәрчак стерильле шартларда тәрбияләнә, антибиотиклар да иртә бирелә башлый, – ди Республика клиника хастаханәсе Клиник иммунология республика үзәге мөдире Алексей Лунцов.

Кайсы ризыкка аллергия була ала?


3 яшькә кадәрге балаларда еш кына аксымга, ризыкка аллергия күзәтелә ала. Иң еш очрый торганы – тавык йомыркасы һәм сыер сөтендәге аксымга, арахиска аллергия. Еш кына бу сөт, йомырка аксымына булган аллергия соңга таба юкка чыгарга мөмкин. Тик еш кына ул 8 яшькә кадәр саклана ала. Атопик дерматит 70-75 процент очракта астмага китерә ала. Ә арахис, диңгез ризыклары, балыкка булган аллергия гомер буена дәвам итәргә мөмкин икән.

Аллергияләр төрле була


Бүген аллергияләр күп төрле. Даруга, бөҗәкләргә, балга аллергия булырга мөмкин. Даруга карата аллергия медицина препаратын беренче тапкыр кулланганда түгел, ә соңрак пәйда булырга мөмкин. Ел саен Республика клиник хастаханәсендә мондый аллергиядән интегүчеләр арасында 1-2 бик катлаулы очрак була икән. Ул вакытта тән тиресе куба, анда кабарчыклар чыга.

Көнкүреш аллергиясе йорт хайваннары, мендәр аркасында барлыкка килә ала. Шуңа мендәрләрне һәрчак чистартып торырга, ә йорт хайваннарын асрамаска кирәк.

Поллиноз (үсемлекләр серкәсенә булган аллергия) апрельдан башлап августка кадәр дәвам итә ала. Серкәгә (пыльца) аллергиясе булган кешедә төшле җиләк-җимеш (алма, груша, персик, чия), чи кишергә дә булырга мөмкин.

Бу төр аллергиянең симптомнарын киметер өчен урамга еш чыкмаска, борын куышлыгы өчен махсус фильтр кияргә, урамнан соң душ керергә, киемне алмаштырырга, башка бинага кергәч, кулны, битне юарга кирәк.

Ничек дәвалыйлар?


Аллергия белән авыручыны, организмына махсус аллерген кертеп, дәвалыйлар. Шушы вакытта  аллергенга карата тотрыклылык саклана башлый. Тик мондый терапия таләп ителгән пациентларның 10 проценты гына әлеге дәвалауны ахырга кадәр алып бетерә. Чөнки бу дәвалау 3-5 елга сузыла. Әлеге төр дәвалауның да нәтиҗәсе яхшы була икән. Ул 5-50 яшьлеләргә каралган.

Баллыга аллергия буламы?


– Аллерген – ул югары молекулалы матдә. Шикәр – глюкоза, аксым төркеменә керми. Глюкоза безнең организм өчен ят әйбер түгел, ул нормаль компонент. Шикәргә аллергия була алмый. Еш кына әти-әниләр баллы ризыктан балаларның тәненә тимгел чыгуын әйтә. Тик бу баллы ризыкларда, шикәрдән кала, консервант, буягыч, тәмне яхшырта торган матдәләр бик. Нәкъ шушы химик матдәләрнең барысы да тирене начарайта, – ди Резеда Хәкимова.

Еш кына “баллы ризык” дигәч, кондитер эшләнмәләре, шоколад күз алдында тотыла. Сөтле шоколад составында булган шоколад түгел, ә сөттәге аксым, чикләвек аллергия бирә ала. Кайбер продуктларның тышлыгында “сыер сөте аксымы, арахис булырга мөмкин” дигән язу була. Бу аллергияле кешеләр өчен махсус языла.

Шунысы да бар: соңгы тапкыр аллерген белән контакттан соң 20 ел узса да, ул кабатланырга мөмкин. Чөнки организм барысын да истә калдыра икән.

Аллергияне ничек тикшерәләр?



  1. Тән тиресенә анализ (тестлар).


Тән тиресендә аз гына сыдырып, аллерген катнашмасын сылыйлар. 20 минуттан соң реакция була.

  1. Кан анализы (әгәр тән тиресенә анализ алу ярамаса, кан буенча тикшерәләр).


Әлеге тестлар табиб кушуы буенча уздырыла. Район хастаханәләрендә дә мондый тестларны узарга мөмкин, ди Алексей Лунцов.

Алинә МИННЕВӘЛИЕВА


ТАГЫН УКЫРГА:



СИХӘТЛЕ СӘХИФӘ: ТОМАУМЫ, ӘЛЛӘ СЕЗОНЛЫ АЛЛЕРГИЯМЕ?

Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
Шәп укыла
  • 21 сентябрь 2019 - 20:55
    НИГЕЗ ЙОРТ Сания карчыкның бәгыренә төшкән сагыш иксез-чиксез иде. Бу сагышны бер генә үлчәмгә салып та, бер генә бизмәнгә куеп та булмыйдыр. Ул аны гүя утырган эскәмиясенә мәңгелеккә беркетеп куйган да үзе башка җаннар эзләп китеп барган. Шуңа күрәдерме, Саниянең күңеленә авыр булса да, аның җаны тыныч иде...
    2508
    1
    51
  • 22 сентябрь 2019 - 14:14
    ВӘСИЛӘ Күпләр өчен мәктәпнең ямен алып китте Вәсилә апалары. Шул китүеннән башка килә алмады Вәсилә яраткан мәктәбенә. Авыр чир утыз ике яшьлек чибәр хатынны, аяктан яздырып, урынга беркетте. Көннән көнгә сүнә барды Вәсилә, корый барды. Хастаханәдә дә аңардан тиз баш тарттылар. Үзенә берни әйтмәсәләр дә, табиблар Вәсиләнең ире Ниязны ачыктан-ачык кисәттеләр: “Без ярдәм итәрлек түгел...” Бианасы Кәримә карчык киленен им-томлап та карады. Тик Вәсиләне аягыннан еккан авыр чир китәргә килмәгән иде шул. Айлар буе ятты да ятты урында Вәсилә. Берни аңламаган биш яшьлек кызы Ләйлә белән аңардан да кечерәк улы Фәрит кенә: “Әни, тор инде. Кайчан мәктәпкә барасың?”, - дип җанын кыйдылар.
    1949
    1
    24
  • 26 сентябрь 2019 - 15:08
    ПЕРӘ Вәсил бүген дә иртә таңнан, әнисе урыныннан кузгалып кыштыр-мыштыр йөри башлауга ук, йокысыннан торып утырды. Әнә ул инде кичтән үк әзерләп куелган утыннарны мичкә тутырып, ут үрләтеп җибәргән, сыерны савып кереп, сөтен дә сөзеп куйган. Менә хәзер самавырга чиләктән су салыр, торбасына яңа өлгергән кузлы күмерләрне өстәп җибәрер. Мичтә дөрләгән ялкынга, самавыр торбасы «тәрәзәчек»ләреннән күз кыскан кузларга карап утырырга ярата ул. Улының иртәләрен әнә шулай онытылып, утларны күзәтеп утыруын әнисе сизми диярлек. Сизеп тә игътибар итмиме? Комачауламагач, ярый, утырсын инде, ихтыяры, дияме?
    1773
    0
    13
  • 12 октябрь 2019 - 11:30
    БУШ ЙОРТ Туганыннан артык күреп яраткан күршесе Зөһрә карчык үлеп, өч-дүрт ел үтүгә, аның өен авылның теге башында яшәгән ике балалы, яше утыздан арткан Зөлфәт сатып алгач, ялгызы яшәп яткан Гөлсемнең тынычлыгы югалды. Зөлфәтнең авыл халкына ясаган этлекләрен күреп-ишетеп белгән хатын, яңа күршеләре белән бик якыннан аралашмаса да, йорт-бакчалары терәлеп торгач, алардан качып та яши алмады.
    1654
    0
    14
  • 10 октябрь 2019 - 16:48
    ТУКТАЛЫШ “Тизрәк! Тизрәк!..” Кыска гына мизгелгә аңына килгән Айдар үз янында кайнашкан ак халатлы кешеләрнең кем икәнлеген дә, кая ашыкканнарын да аңламыйча, бөтен тәненә таралган кискен авыртудан тагын аңын җуйды... Тукталышта юл аша чыгарга басып торганда килеп бәрелгән машинаны ул хәтерләмәде. Изелгән аякларын бот төбеннән кисәчәкләрен белми иде әле утыз тугыз яшьлек авыл укытучысы...
    1644
    2
    24

  • 23 сентябрь 2019 - 15:32
    ЖВАЧКА: "БҮГЕН МИНЕМ ТУГАН КӨН!" Бүген без көненә берәр пачка чәйни торган ЖВАЧКАның туган көне. Аңа ничә яшь дип уйлыйсыз? Ничек уйлап тапканнар? Хәзер беләбез!
    136
    0
    0
  • 27 август 2019 - 11:02
    РОССИЯДӘ ШӘП ФИЛЬМ ТӨШЕРӘ БЕЛӘЛӘР! 27нче август – Россия кинематографиясе көне. Россиядә, Совет чорында төшерелгән фильмнарга карата шикләнеп караучылар шактый, әмма син андыйлардан булсаң, бу язманы ябып куярга ашыкма, чөнки Россия кинематографиясе “Ёлки”, “Притяжение”, “Бабушка лёгкого поведения” ише чүп-чардан гына тормый. Һәм без сиңа блогер Badcomedian фикеренчә иң яхшы 5 рус телле фильм тәкъдим итәбез!
    205
    0
    2
  • TAT CULT FEST 2019
  • ПИТРАУ-2019: КАРЕНДӘШЛӘР, АРУМЫ СЕЗ?
  • ПЕЧӘН БАЗАРЫ – 2019