ШОКОЛАД ДУСМЫ, ДОШМАНМЫ?

11 июль көнне Бөтендөнья шоколад көне билгеләп үтелде. Французлар уйлап тапкан бу бәйрәмне тәүге тапкыр 1995 елда уздырганнар. Аннары бу бәйрәмгә Италия, Швейцария, Германия, Россия һәм башка илләр кушылган. Бүген инде аны дөньяның күп кенә илләрендә бәйрәм итәләр.

Хәзер кибет киштәсендә шоколадның ниндие генә юк! Җаның теләгәнен сайлап ал. Бүген аны ризык буларак кына түгел, дару, косметик чара сыйфатында да кулланалар. Күп кенә матурлык салоннарында аны яшәртә торган маскалар, “обертывание” процедурасы өчен файдаланалар.

Кайсы илдә ничек?


Төрле илләрдә шоколадка булган мәхәббәтне төрлечә аңлаталар.

Россиядә шокладка багышланган өч музей – Мәскәү, Санкт-Петербург, Покровта бар. Һәр елны шоколад бәйрәмендә күңел ачу чаралары, ярминкәләр оештыра. Сувенирлардан баллы киемнәргә кадәр сатып алып була биредә! Покровта бу татлы ризыкка багышланган өч метрлы Бронза фея дә һәйкәл урнаштырылган.

Америка Кушма Штатларында Шоколад көне елына ике тапкыр – 7 июль һәм 28 октябрьдә уздырыла.

Германиядә хәтта Шоколандия дигән ил дә төзеп куйганнар. Шоколад көнендә бирегә баллы ризык ашарга яратучылар җыела.

Швейцариядә “шоколад” поездын булдырганнар, ул шоколад фабрикаларына экскурсиягә алып бара.

Исландиядә Шоколад көнендә учак ягалар. Шулай итеп, викинглар шоколадка булган хөрмәтен күрсәтә.

Файдасы нидә?


[caption id="attachment_38502" align="aligncenter" width="960"] Фото: pixabay.com[/caption]

Шоколадның файдасын барыбыз да белә кебек. Аның составында ял итү, психологик яктан көч җыю өчен файдалы элементлар бар. Кеше сәламәтлеге өчен кара шоколад, сөтле, агына караганда, күпкә файдалырак.

Шоколадның кара төстәге сортлары эндорфиннар – бәхет гормоннарын булдырыруны стимуллаштыра. Шулай итеп, кәефне күтәрә, организмны тонуста тота. Галимнәр фикеренчә, шоколадтагы флавонидлар ультрафиолет нурларны үзенә туплый, тән тиресен саклый, аның төсен яхшырта.

Тикшеренүләр тагын шуны да күрсәтә: кара шоколад күз күремен яхшырта, кан басымын төшерә, холестерин дәрәҗәсен яхшырта, инсулинга булган сизгерлекне яхшырта.

Шоколад ашыйсы килү теләген дә киметә. Әгәр 10 грамм кара шоколад ашасаң, ашыйсы килү теләге юкка чыга.

Шоколад ашаучылар озаграк яши дигән мәгълүмат та бар. Даими рәвештә бу ризыкны ашау гомерне бер елга озайтырга мөмкин.

Аны “ракка” каршы нәтиҗәсе бар дигән гипотеза бар. Ул йөрәк эшчәнлеге өчен дә яхшы. Даими рәвештә шоколад ашаучыларның йөрәк авырулары 37 процентка кими. Ир-атларда ул инфааркт рискын 17 процентка киметә. Бу тикшеренүдә катнашкан ир-атлар 10 ел дәвамында атнасына 63 грамм шоколад ашаган.

Тискәре ягы нидә?


[caption id="attachment_38501" align="aligncenter" width="960"] Фото: pixabay.com[/caption]

Шикәр диабеты, ашказаны асты бизе, бавыр, ашказаны авыртуы булган кешеләргә шоколад ашау тыелган. Башкаларга да әлеге ризыкны зур булмаган күләмдә ашау ярый. Көнгә 25 грамм шоколад ашарга рөхсәт ителә.

100 граммлы бер плитка шоколадта 500 килокалория бар. Әлеге ризык белән артык күп мавыгу мускул арасында май утыруга китерә ала. Ризык составында булган майлар йөрәк-кан тамырлары системасына начар тәэсир итә.

Әлеге “тәмлүшкә”дә кофеин да бар. Ул ашказаны-эчәк тракты авырулары, күңел болгану, сару кайнауга китерә ала. Хәтта кайнар шоколадның бер генә кружкасыннан да пульс күтәрелә, кан басымы арта. Инфаркт, инсульт кичергәннәргә бу продукттан баш тарту яхшырак.

Шоколад сайлаганда, сыйфатлысын сайла, составын яхшылап укы. Арзанлы шоколадка да кызыгырга ярамый. Чөнки мондый җитештерүчеләр какао маен пальма, кокос майлары белән алмаштыралар. Димәк, әлеге продукциядә транс-майлар булачак дигән сүз.  Ә алар, үз чиратында, гормональ дисбаланс, артык авырлык, атеросклероз, яман шеш һәм башка авыруларга китерергә мөмкин.

Җитмәсә, шоколад аллергик реакцияне арттыруы ихтимал. Шуңа да әгәр аллергиянең беренче билгесе булса, шоколад ашауны бер атнага туктатып торырга кирәк.

Әлбәттә, шоколад ашау-ашамауны син үзең хәл итәсең! Тик бар нәрсәне дә чамалап ашау кирәклеген онытма!

Алинә МИННЕВӘЛИЕВА әзерләде

Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
Шәп укыла
  • 21 сентябрь 2019 - 20:55
    НИГЕЗ ЙОРТ Сания карчыкның бәгыренә төшкән сагыш иксез-чиксез иде. Бу сагышны бер генә үлчәмгә салып та, бер генә бизмәнгә куеп та булмыйдыр. Ул аны гүя утырган эскәмиясенә мәңгелеккә беркетеп куйган да үзе башка җаннар эзләп китеп барган. Шуңа күрәдерме, Саниянең күңеленә авыр булса да, аның җаны тыныч иде...
    2508
    1
    51
  • 22 сентябрь 2019 - 14:14
    ВӘСИЛӘ Күпләр өчен мәктәпнең ямен алып китте Вәсилә апалары. Шул китүеннән башка килә алмады Вәсилә яраткан мәктәбенә. Авыр чир утыз ике яшьлек чибәр хатынны, аяктан яздырып, урынга беркетте. Көннән көнгә сүнә барды Вәсилә, корый барды. Хастаханәдә дә аңардан тиз баш тарттылар. Үзенә берни әйтмәсәләр дә, табиблар Вәсиләнең ире Ниязны ачыктан-ачык кисәттеләр: “Без ярдәм итәрлек түгел...” Бианасы Кәримә карчык киленен им-томлап та карады. Тик Вәсиләне аягыннан еккан авыр чир китәргә килмәгән иде шул. Айлар буе ятты да ятты урында Вәсилә. Берни аңламаган биш яшьлек кызы Ләйлә белән аңардан да кечерәк улы Фәрит кенә: “Әни, тор инде. Кайчан мәктәпкә барасың?”, - дип җанын кыйдылар.
    1949
    1
    24
  • 26 сентябрь 2019 - 15:08
    ПЕРӘ Вәсил бүген дә иртә таңнан, әнисе урыныннан кузгалып кыштыр-мыштыр йөри башлауга ук, йокысыннан торып утырды. Әнә ул инде кичтән үк әзерләп куелган утыннарны мичкә тутырып, ут үрләтеп җибәргән, сыерны савып кереп, сөтен дә сөзеп куйган. Менә хәзер самавырга чиләктән су салыр, торбасына яңа өлгергән кузлы күмерләрне өстәп җибәрер. Мичтә дөрләгән ялкынга, самавыр торбасы «тәрәзәчек»ләреннән күз кыскан кузларга карап утырырга ярата ул. Улының иртәләрен әнә шулай онытылып, утларны күзәтеп утыруын әнисе сизми диярлек. Сизеп тә игътибар итмиме? Комачауламагач, ярый, утырсын инде, ихтыяры, дияме?
    1773
    0
    13
  • 12 октябрь 2019 - 11:30
    БУШ ЙОРТ Туганыннан артык күреп яраткан күршесе Зөһрә карчык үлеп, өч-дүрт ел үтүгә, аның өен авылның теге башында яшәгән ике балалы, яше утыздан арткан Зөлфәт сатып алгач, ялгызы яшәп яткан Гөлсемнең тынычлыгы югалды. Зөлфәтнең авыл халкына ясаган этлекләрен күреп-ишетеп белгән хатын, яңа күршеләре белән бик якыннан аралашмаса да, йорт-бакчалары терәлеп торгач, алардан качып та яши алмады.
    1654
    0
    14
  • 10 октябрь 2019 - 16:48
    ТУКТАЛЫШ “Тизрәк! Тизрәк!..” Кыска гына мизгелгә аңына килгән Айдар үз янында кайнашкан ак халатлы кешеләрнең кем икәнлеген дә, кая ашыкканнарын да аңламыйча, бөтен тәненә таралган кискен авыртудан тагын аңын җуйды... Тукталышта юл аша чыгарга басып торганда килеп бәрелгән машинаны ул хәтерләмәде. Изелгән аякларын бот төбеннән кисәчәкләрен белми иде әле утыз тугыз яшьлек авыл укытучысы...
    1644
    2
    24

  • 23 сентябрь 2019 - 15:32
    ЖВАЧКА: "БҮГЕН МИНЕМ ТУГАН КӨН!" Бүген без көненә берәр пачка чәйни торган ЖВАЧКАның туган көне. Аңа ничә яшь дип уйлыйсыз? Ничек уйлап тапканнар? Хәзер беләбез!
    136
    0
    0
  • 27 август 2019 - 11:02
    РОССИЯДӘ ШӘП ФИЛЬМ ТӨШЕРӘ БЕЛӘЛӘР! 27нче август – Россия кинематографиясе көне. Россиядә, Совет чорында төшерелгән фильмнарга карата шикләнеп караучылар шактый, әмма син андыйлардан булсаң, бу язманы ябып куярга ашыкма, чөнки Россия кинематографиясе “Ёлки”, “Притяжение”, “Бабушка лёгкого поведения” ише чүп-чардан гына тормый. Һәм без сиңа блогер Badcomedian фикеренчә иң яхшы 5 рус телле фильм тәкъдим итәбез!
    205
    0
    2
  • TAT CULT FEST 2019
  • ПИТРАУ-2019: КАРЕНДӘШЛӘР, АРУМЫ СЕЗ?
  • ПЕЧӘН БАЗАРЫ – 2019