ПОЛИЛИНГВАЛЬ МӘКТӘПЛӘРДӘ КЕМ УКЫТАЧАК?

Татарстан укучылары өч телне – татар, рус, инглиз телләрен камил беләчәк. Мондый мөмкинлеккә полилингваль мәктәпләрдә белем алучы укучылар ия булачак. Республикадагы мондый уку йортлары 2022 елга әзер булырга тиеш. Аларның икесе Казанда булачак (шуларның берсе – 165нче мәктәп базасындагы “Адымнар – белемгә һәм үзара килешүгә юл” мәктәбе). Калган дүртесе Яр Чаллы, Алабуга, Әлмәт, Түбән Кама шәһәрләрендә төзеләчәк.

Татарстанда полилингваль белем бирү комплексларын төзү проекты быелның февраленнән башланды. Алар балалар бакчасы, башлангыч һәм урта мәктәпне үз эченә ала. Татар, рус һәм инглиз телендә белем биреләчәк мондый мәктәпләрне төзү идеясен Татарстанның Дәүләт Киңәшчесе, “Яңарыш” республика фондының попечительләр советы рәисе Минтимер Шәймиев тәкъдим иткән иде.

– Бу эштә авырлыклар җитәрлек, чөнки әлеге эш яңа. Мәктәп һәм балалар бакчаларын төзү яки төзекләндерү генә түгел, кадрлар әзерләргә, белем бирүдә яңа заманча методикаларны да кертергә кирәк. Федераль мәгариф министрлыгыннан да бу эшне аңлау, теләктәшлек күрсәтү бар. Без бердәм эш башкарабыз, – ди Минтимер Шәймиев.

Татарстанның мәгариф министры Рафис Борһанов фикеренчә, кечкенә вакыттан ук телләрне өйрәнү сөйләмне, психологик яктан үсешне, аралашу күнекмәләрен арттыра, гомумән алганда, баланы төрле яктан үстерә.

Кадрлар әзерләү – төп мәсьәлә


Әлбәттә, мондый мәктәпләрне төзер алдыннан, анда эшләячәк кадрлар – укытучылар турында да уйларга кирәк. Бу эшне үз өстенә КФУ алган. Аның Филология һәм мәдәниятара багланышлар институтында шушы юнәлеш алып барыла да инде. Институт тарафыннан полилингваль мәктәпләрдә эшләячәк кадрларны әзерләү буенча дәүләт программасы булдырыла.  Ул 1 июльгә кадәр Минтимер Шәймиев җитәкчелегендәге махсус комиссиягә тәкъдим ителергә тиеш. Кадрлар әзерләү эше белән институтның Габдулла Тукай исемендәге милли мәдәният һәм белем бирү югары мәктәбе шөгыльләнәчәк.

Аңлатып үтик, полилингваль мәктәпләрдә укытачак мөгаллимнәр татар, рус һәм инглиз телләрен су кебек эчәргә тиеш була. Чөнки информатика яки математиканы инглиз телендә укытса да, аларга рус һәм татар телен белү дә зарур. Бу өч телдән кала, шушы мәктәпләрдә көнчыгыш телләрен дә укытачаклар. Аның гарәп теле булуы ихтимал.

Филология һәм мәдәниятара багланышлар институтында полилингваль юнәлештә эшләү өчен педагогик кадрларны әзерләүдә быел 150 абитуриентны кабул итәләр. Аларның 100е – көндезге, 50се читтән торып уку бүлегендә белем алачак. Студентларга яхшы бонус та көтелә: аларга республика бюджетыннан стипендия түләнәчәк. “Беренче семестрда барлык студентлар 15 мең сум стипендия алачак. Икенче семестрда стипендия алыр өчен “4”ле һәм “5”ле билгеләренә генә уку кирәк. Моңа өстәп, билгеләрнең яртысы “5”ле булырга тиеш”, – дип сөйли КФУның Филология һәм мәдәниятара багланышлар институты директоры Рәдиф Җамалетдинов. КФУ ректоры Илшат Гафуров исә киләчәктә полилингваль юнәлештә укучы студентларга стипендия түләү системасын үзгәртергә тәкъдим иткән. Әгәр ул раслана калса, бары тик “5”ле билгеләренә генә укучылар – 15 мең, “4”ле һәм “5”легә укучылар 10 мең сум стипендия алачак. Ә семестрында бер генә “3”лесе булганнарга да 5 мең сум түләнеләчәк.

Тик бер проблема да бар: полилингваль мәктәпләр 2020 елдан эшли башларга тиеш. Мондый уку йортлары өчен кадрлар әзерләү дә 2019-2020 елда гына старт ала. Шуңа проблемалар була калса да, аларны бергәләшеп хәл итү, замана белән бергә атлау юлларын эзлиләр.

Махсус сүзлекләр дә булачак


КФУның Филология һәм мәдәниятара багланышлар институтында төрле фәннәр буенча глоссарийлар әзерләнеләчәк. Алар полилингваль белем бирү комплекслары укучылары һәм укытучыларына исәпләнелә. Әлеге сүзлекләр татар, рус һәм инлиз телләрендә булачак. Бу проект биш ел дәвамында тормышка ашырылырга тиеш.

Ике вуз дипломын ал!


Гуманитар уку юнәлешенә килгәндә, КФУның  Филология һәм мәдәниятара багланышлар институты инглиз филологиясе буенча укырга керәчәк абитуриентлар ике төрле диплом ала алачак. 2020 елдан башлап, аларга, КФУда укып, параллель рәвештә Бөекбританиянең Лондон университетында белем алу мөмкин. Үзләрен яхшы күрсәткән студентлар, икенче курстан башлап, чит ил вузында укый башлый. Әлбәттә, бу юнәлештә түләп укырга туры киләчәк. Тик шунысы да бар: укучы мөстәкыйль рәвештә Лондон университетында укыса, аңа өч тапкыр күбрәк түләргә туры киләчәк икән.

Шулай ук КФУда мультилингваль учреждениеләрдә эшләячәк кадрлар әзерлиләр. Әлеге студентлар инглиз теленнән кала, испан теле буенча белем ала. Бу вузда француз теле буенча белем алучылар параллель рәвештә ике диплом алырга мөмкин. Алар, укуны тәмамлаганда, КФУ һәм Париж III Яңа Сорбонна университеты дипломнарын алып чыгачак. Франциянең бу вузы әдәбият, телләр, театр сәнгате һәм коммуникацияләр өлкәсендә махсуслаша.

Алинә МИННЕВӘЛИЕВА

Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
Шәп укыла
  • 21 сентябрь 2019 - 20:55
    НИГЕЗ ЙОРТ Сания карчыкның бәгыренә төшкән сагыш иксез-чиксез иде. Бу сагышны бер генә үлчәмгә салып та, бер генә бизмәнгә куеп та булмыйдыр. Ул аны гүя утырган эскәмиясенә мәңгелеккә беркетеп куйган да үзе башка җаннар эзләп китеп барган. Шуңа күрәдерме, Саниянең күңеленә авыр булса да, аның җаны тыныч иде...
    2508
    1
    51
  • 22 сентябрь 2019 - 14:14
    ВӘСИЛӘ Күпләр өчен мәктәпнең ямен алып китте Вәсилә апалары. Шул китүеннән башка килә алмады Вәсилә яраткан мәктәбенә. Авыр чир утыз ике яшьлек чибәр хатынны, аяктан яздырып, урынга беркетте. Көннән көнгә сүнә барды Вәсилә, корый барды. Хастаханәдә дә аңардан тиз баш тарттылар. Үзенә берни әйтмәсәләр дә, табиблар Вәсиләнең ире Ниязны ачыктан-ачык кисәттеләр: “Без ярдәм итәрлек түгел...” Бианасы Кәримә карчык киленен им-томлап та карады. Тик Вәсиләне аягыннан еккан авыр чир китәргә килмәгән иде шул. Айлар буе ятты да ятты урында Вәсилә. Берни аңламаган биш яшьлек кызы Ләйлә белән аңардан да кечерәк улы Фәрит кенә: “Әни, тор инде. Кайчан мәктәпкә барасың?”, - дип җанын кыйдылар.
    1949
    1
    24
  • 26 сентябрь 2019 - 15:08
    ПЕРӘ Вәсил бүген дә иртә таңнан, әнисе урыныннан кузгалып кыштыр-мыштыр йөри башлауга ук, йокысыннан торып утырды. Әнә ул инде кичтән үк әзерләп куелган утыннарны мичкә тутырып, ут үрләтеп җибәргән, сыерны савып кереп, сөтен дә сөзеп куйган. Менә хәзер самавырга чиләктән су салыр, торбасына яңа өлгергән кузлы күмерләрне өстәп җибәрер. Мичтә дөрләгән ялкынга, самавыр торбасы «тәрәзәчек»ләреннән күз кыскан кузларга карап утырырга ярата ул. Улының иртәләрен әнә шулай онытылып, утларны күзәтеп утыруын әнисе сизми диярлек. Сизеп тә игътибар итмиме? Комачауламагач, ярый, утырсын инде, ихтыяры, дияме?
    1773
    0
    13
  • 12 октябрь 2019 - 11:30
    БУШ ЙОРТ Туганыннан артык күреп яраткан күршесе Зөһрә карчык үлеп, өч-дүрт ел үтүгә, аның өен авылның теге башында яшәгән ике балалы, яше утыздан арткан Зөлфәт сатып алгач, ялгызы яшәп яткан Гөлсемнең тынычлыгы югалды. Зөлфәтнең авыл халкына ясаган этлекләрен күреп-ишетеп белгән хатын, яңа күршеләре белән бик якыннан аралашмаса да, йорт-бакчалары терәлеп торгач, алардан качып та яши алмады.
    1654
    0
    14
  • 10 октябрь 2019 - 16:48
    ТУКТАЛЫШ “Тизрәк! Тизрәк!..” Кыска гына мизгелгә аңына килгән Айдар үз янында кайнашкан ак халатлы кешеләрнең кем икәнлеген дә, кая ашыкканнарын да аңламыйча, бөтен тәненә таралган кискен авыртудан тагын аңын җуйды... Тукталышта юл аша чыгарга басып торганда килеп бәрелгән машинаны ул хәтерләмәде. Изелгән аякларын бот төбеннән кисәчәкләрен белми иде әле утыз тугыз яшьлек авыл укытучысы...
    1644
    2
    24

  • 23 сентябрь 2019 - 15:32
    ЖВАЧКА: "БҮГЕН МИНЕМ ТУГАН КӨН!" Бүген без көненә берәр пачка чәйни торган ЖВАЧКАның туган көне. Аңа ничә яшь дип уйлыйсыз? Ничек уйлап тапканнар? Хәзер беләбез!
    136
    0
    0
  • 27 август 2019 - 11:02
    РОССИЯДӘ ШӘП ФИЛЬМ ТӨШЕРӘ БЕЛӘЛӘР! 27нче август – Россия кинематографиясе көне. Россиядә, Совет чорында төшерелгән фильмнарга карата шикләнеп караучылар шактый, әмма син андыйлардан булсаң, бу язманы ябып куярга ашыкма, чөнки Россия кинематографиясе “Ёлки”, “Притяжение”, “Бабушка лёгкого поведения” ише чүп-чардан гына тормый. Һәм без сиңа блогер Badcomedian фикеренчә иң яхшы 5 рус телле фильм тәкъдим итәбез!
    205
    0
    2
  • TAT CULT FEST 2019
  • ПИТРАУ-2019: КАРЕНДӘШЛӘР, АРУМЫ СЕЗ?
  • ПЕЧӘН БАЗАРЫ – 2019