«БЕЗ ӘДӘБИ АГЕНТ БУЛАЧАКБЫЗ»

Күптән түгел Казанда өр яңа зур әдәби мәйдан барлык килде. «Татар китабы йорты» исеме астында ачылган әлеге яңа бина заманында Шәриф Камал музее булган урыннан гыйбарәт. 2016 елда төзекләндерү эшләренә дип ябылган Шәриф Камал мемориаль фатиры 3 елдан соң, ниһаять, үз ишекләрен ачты. Тик музей тергезелеп кенә калмаган, яңарган, бөтенләй үзгәргән.

Островский урамы, 15нче йорты адресы буенча урнашкан музей бинасында хәзер нәшрият, китап кибете, Шәриф Камал мемориаль фатиры, Татар әдәбияты тарихы музее, балалар бүлмәсе, коворкинг һәм китапханә рәвешендә яши хәзер. Рәсми исеме «Татар әдәбияты тарихы һәм Шәриф Камал мемориаль фатиры» булса да, үзен «Татар китабы йорты» дип таныта.

«Татар китабы йорты» барлыкка килүгә зур өлеш керткән шәхесләрнең берсе – шагыйрь, күренекле җәмәгать һәм сәясәт эшлеклесе Разил Исмәгыйль улы Вәлиев. «Татар китабының, гомумән, татар әдәбиятының аңлатып булмаслык бай тарихы бар. Хәзер татар китабының үз йорты да булу зур куаныч. «Татар китабы йортын» булдыруны күз алдына китергәндә, без аның мондый була алуын турында хыялланмаган да идек. Спектакль ошаса, без башкаларга да карарга киңәш итәбез, китап ошаса, башкаларга да «Укыгыз!» дибез. Мин менә бөтен кешегә дә «Татар китабы йорты»на барыгыз, дим. Миңа бик ошады!» – дип хис-кичерешләре белән бүлеште Разил Вәлиев.



«Татар китабы йорты» директоры Луиза Шарова (шагыйрә Луиза Янсуар) әйтүенчә, «Татар китабы йорты» – мәдәни коммуникация, белем бирү, җанлы аралашу һәм иҗат процессын оештыру мәйданы. «Бездә китап, буклетлар чыгару, роликлар әзерләү, интеллектуаль һәм уку-укыту проектларын тормышка ашыру өчен шартлар бар. Мәсәлән, яшь авторларның осталыкларын үстерү максатыннан, «Минем беренче китабым» дип исемләнгән программа булдырылды. Әлеге программа китап өчен материаллар сайлау, редакцияләү, китапны басмага әзерләүнең (шул исәптән, верстка, дизайнның) бөтен этапларын күзалларга ярдәм итә. Параллель рәвештә дизайнерлар белән берлектә махсус проект эшләп киләчәк. Әлеге проект кысаларында дизайнер һәм авторларның, киләчәктә бергә эшләү өчен, тандемнары булдырылачак. Проект азагында республикакүләм, бәлки федераль нәшриятлар өчен кызыклы булган автор һәм аның китабы безнең кулларда булачак. Курсны Татарстан Республикасының алдынгы шагыйрьләре һәм прозаиклары алып барачак. Шулай итеп, без беренчеләрдән булып әдәби агент ролендә чыгыш ясыйбыз һәм әлеге эш алгоритмының ни дәрәҗәдә эффектив булуын сыныйбыз. Әлеге проект кысаларында, шулай ук, замана авторын таныту, аның образын булдыру механизмнары да карала. Проект уңышлы булса, киләчәктә татар әдәбиятының актуальлеге һәм конкуренциягә сәләтлелеге темасына, шулай ук милли үзенчәлекләребезне югалтмыйча, замана мәдәни пространствосына яраклаша алу мәсьәләсенә дә якын килә алачакбыз», – ди Луиза Шарова. Моннан тыш «Татар китабы йорты»нда «Әбүгалисина» (интеллектуаль уен), Язу төрләре буенча дәресләр курсы кебек проектлар, кино кичләре, квестлар да булачак.
«Татар китабы йорты» һәм «Ялкын» дуслык җепләре ныгып, аерым проектка үсеп чыкты. Бергәләшеп «Яшь журналистлар мәктәбе»нә нигез салырга булды. Әгәр онлайн һәм оффлайн рәвештә журналистика дәресләре алырга теләсәң, яз безгә.

«Татар китабы йорты»ны берничә проекты тормышка ашырыла башлаган инде. Казан шәһәре мәктәпләре укучылары, студентлар һәм мәктәпкәчә яшьтәге балалар өчен проектлар уңышлы гына эшләп киткән.



Үзенең күп функцияле булуына карамастан, «Татар китабы йорты» – музей, ягъни фонд һәм экспозицияләр мәйданы. Фондлар белән эшләү, экспозицияләр төзү – фәнни хезмәткәрләрнең һәм Татарстан Республикасы Милли музее коллективының бик зур игътибар, җаваплылык таләп итә торган эше. «Татар китабы йорты экспозицияләре татар китабы тарихына кызыклы экскурс ясарга мөмкинлек бирә, төрле чорларга һәм төрле  жанрларга караган кулъязма һәм басма китаплар белән таныштыр. Экспозицияләрнең нигезен Татарстан Республикасының Милли музее туплаган уникаль китаплар тәшкил итә. Әлеге хәзинәләр арасында XVII-XIX гасырга караган кулъязмалар, XIX гасыр башыннан сакланган басма китаплар, татар язучылары һәм галимнәренең үзләре исән вакытта чыккан китаплары һәм шәхси китапханәләре, бүгенге көн авторларның кызыклы басмалары бар. Китап иллюстрацияләре, фотографияләр һәм плакатлар, типография җиһазлары да тәкъдим ителгән биредә. Барлык хәзинәләр дә гомумтөрки язма хәзинәләрдән алып гарәп, латин һәм кирилл графикасына кадәрге юлны кичкән татар китап мәдәниятенең үсешен чагылдыралар», – дип музей эшчәнлеге белән таныштырды «Татар китабы йорты»ның фәнни хезмәткәре Нурия Мифтахетдинова.
Музей бинасында Шәриф Камалның мемориаль фатиры торгызылган. Әлеге мемориаль фатир музей кунакларын 1920-1940нчы еллардагы вакыйгалар дулкынына һәм шул чор атмосферасына алып кереп китәчәк.



Бөтен локацияләр буенча татар әдәбияты тарихы турында мәгълүмат кертелгән электрон станцияләр, интерактик такталар урнаштырылган. Мэппинг, проекцияләр музей кунакларын төрле чор хроникалары белән таныштыра. Балалар зонасында интерактив такта-буягыч, бик күп татар балалар әдәбияты кертелгән электрон станция бар.

Чаткы Ялкынлы

Нравится
Комментарии (0)
Осталось символов:
Шәп укыла
  • 21 сентябрь 2019 - 20:55
    НИГЕЗ ЙОРТ Сания карчыкның бәгыренә төшкән сагыш иксез-чиксез иде. Бу сагышны бер генә үлчәмгә салып та, бер генә бизмәнгә куеп та булмыйдыр. Ул аны гүя утырган эскәмиясенә мәңгелеккә беркетеп куйган да үзе башка җаннар эзләп китеп барган. Шуңа күрәдерме, Саниянең күңеленә авыр булса да, аның җаны тыныч иде...
    2508
    1
    51
  • 22 сентябрь 2019 - 14:14
    ВӘСИЛӘ Күпләр өчен мәктәпнең ямен алып китте Вәсилә апалары. Шул китүеннән башка килә алмады Вәсилә яраткан мәктәбенә. Авыр чир утыз ике яшьлек чибәр хатынны, аяктан яздырып, урынга беркетте. Көннән көнгә сүнә барды Вәсилә, корый барды. Хастаханәдә дә аңардан тиз баш тарттылар. Үзенә берни әйтмәсәләр дә, табиблар Вәсиләнең ире Ниязны ачыктан-ачык кисәттеләр: “Без ярдәм итәрлек түгел...” Бианасы Кәримә карчык киленен им-томлап та карады. Тик Вәсиләне аягыннан еккан авыр чир китәргә килмәгән иде шул. Айлар буе ятты да ятты урында Вәсилә. Берни аңламаган биш яшьлек кызы Ләйлә белән аңардан да кечерәк улы Фәрит кенә: “Әни, тор инде. Кайчан мәктәпкә барасың?”, - дип җанын кыйдылар.
    1949
    1
    24
  • 26 сентябрь 2019 - 15:08
    ПЕРӘ Вәсил бүген дә иртә таңнан, әнисе урыныннан кузгалып кыштыр-мыштыр йөри башлауга ук, йокысыннан торып утырды. Әнә ул инде кичтән үк әзерләп куелган утыннарны мичкә тутырып, ут үрләтеп җибәргән, сыерны савып кереп, сөтен дә сөзеп куйган. Менә хәзер самавырга чиләктән су салыр, торбасына яңа өлгергән кузлы күмерләрне өстәп җибәрер. Мичтә дөрләгән ялкынга, самавыр торбасы «тәрәзәчек»ләреннән күз кыскан кузларга карап утырырга ярата ул. Улының иртәләрен әнә шулай онытылып, утларны күзәтеп утыруын әнисе сизми диярлек. Сизеп тә игътибар итмиме? Комачауламагач, ярый, утырсын инде, ихтыяры, дияме?
    1773
    0
    13
  • 12 октябрь 2019 - 11:30
    БУШ ЙОРТ Туганыннан артык күреп яраткан күршесе Зөһрә карчык үлеп, өч-дүрт ел үтүгә, аның өен авылның теге башында яшәгән ике балалы, яше утыздан арткан Зөлфәт сатып алгач, ялгызы яшәп яткан Гөлсемнең тынычлыгы югалды. Зөлфәтнең авыл халкына ясаган этлекләрен күреп-ишетеп белгән хатын, яңа күршеләре белән бик якыннан аралашмаса да, йорт-бакчалары терәлеп торгач, алардан качып та яши алмады.
    1654
    0
    14
  • 10 октябрь 2019 - 16:48
    ТУКТАЛЫШ “Тизрәк! Тизрәк!..” Кыска гына мизгелгә аңына килгән Айдар үз янында кайнашкан ак халатлы кешеләрнең кем икәнлеген дә, кая ашыкканнарын да аңламыйча, бөтен тәненә таралган кискен авыртудан тагын аңын җуйды... Тукталышта юл аша чыгарга басып торганда килеп бәрелгән машинаны ул хәтерләмәде. Изелгән аякларын бот төбеннән кисәчәкләрен белми иде әле утыз тугыз яшьлек авыл укытучысы...
    1644
    2
    24

  • 23 сентябрь 2019 - 15:32
    ЖВАЧКА: "БҮГЕН МИНЕМ ТУГАН КӨН!" Бүген без көненә берәр пачка чәйни торган ЖВАЧКАның туган көне. Аңа ничә яшь дип уйлыйсыз? Ничек уйлап тапканнар? Хәзер беләбез!
    136
    0
    0
  • 27 август 2019 - 11:02
    РОССИЯДӘ ШӘП ФИЛЬМ ТӨШЕРӘ БЕЛӘЛӘР! 27нче август – Россия кинематографиясе көне. Россиядә, Совет чорында төшерелгән фильмнарга карата шикләнеп караучылар шактый, әмма син андыйлардан булсаң, бу язманы ябып куярга ашыкма, чөнки Россия кинематографиясе “Ёлки”, “Притяжение”, “Бабушка лёгкого поведения” ише чүп-чардан гына тормый. Һәм без сиңа блогер Badcomedian фикеренчә иң яхшы 5 рус телле фильм тәкъдим итәбез!
    205
    0
    2
  • TAT CULT FEST 2019
  • ПИТРАУ-2019: КАРЕНДӘШЛӘР, АРУМЫ СЕЗ?
  • ПЕЧӘН БАЗАРЫ – 2019